Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 13.11.2024r. przyznał Z. W. emeryturę od dnia 1.11.2021r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wskazał, że przyznał ją na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024r., poz. 1631 ze zm.) i jej wysokość została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej na kwotę (...) zł. Wskazał też, że jest ona niższa od najniższej emerytury, która wynosi (...) zł. Emerytury tej jednak nie podwyższył, gdyż Z. W. nie udowodniła łącznie okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 20 lat. Po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne jej emerytura do wypłaty wynosi miesięcznie (...) zł.
W odwołaniu od tej decyzji Z. W. domagała się jej zmiany poprzez doliczenie do emerytury opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników przez ponad 17 lat. Zgodnie mianowicie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, traktując je jako okresy składkowe.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, tak jak w zaskarżonej decyzji, na sposób obliczenia emerytury i dlaczego nie podwyższono jej do wysokości najniższej emerytury. W związku zaś z tym, że do odwołania zostało dołączone zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczące podlegania ubezpieczeniom rolniczym, wydział merytoryczny prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie, po zakończeniu którego organ rentowy niezwłocznie poinformuje sąd.
Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje
Odwołania za uzasadnionego uznać nie można było ponad kwotę (...) zł. Do tej kwoty postępowanie należało zaś umorzyć.
Zgodnie z art. 477⁹ § 1 kpc i art. 477¹⁴ kpc oraz utrwalonym orzecznictwem, postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i kontrolny, a zakres rozpoznania sądu ogranicza stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 13.09.2025r., I UK 382/04 i inne przytoczone w uzasadnieniu tegoż wyroku; wyrok Sądu Najwyższego z 5.04.2007r., I UK 316/06 i z dnia 22.02.2012r. II UK 275/11). Wykluczone jest zatem rozstrzyganie przez sąd niejako w zastępstwie organu rentowego żądań zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji.
W związku więc z tym, że organ rentowy nie dysponował zaświadczeniem z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącym podlegania przez Z. W. społecznym ubezpieczeniom rolniczym, nie można mu zarzucić nieprawidłowego rozpoznania wniosku Z. W. o emeryturę. Innych zarzutów odnośnie ustalonej wysokości emerytury Z. W. wszakże nie składała. W zasadzie więc odwołanie Z. W. winno podlegać oddaleniu w całości. Należało je jednak oddalić ponad kwotę (...) zł. Do takiej bowiem kwoty organ rentowy, w następstwie złożenia zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu rolniczym ubezpieczeniom społecznym, uwzględnił żądania Z. W. wydaną później decyzją z dnia 8.01.2025r., którą nadesłał sądowi jeszcze przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie Zgodnie mianowicie art. 477¹³§ 1 kpc, zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia lub decyzji wydanej przez ten zespół, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony – powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
Skoro więc żądania Z. W. zostały uwzględnione do kwoty (...) zł, to do takiej kwoty powodowało to umorzenie postępowania. Stąd Sąd, na mocy art. 477¹³ § 1 kpc, orzekł jak w pkt. 1 wyroku, a na mocy art. 477¹⁴ § 1 kpc jak w pkt. 2 wyroku, gdyż na mocy tego ostatniego artykułu sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Z. W. kwestionowała rozstrzygnięcie organu rentowego wydaną później decyzją z dnia 8.01.2025r., jednakże ponad kwotę (...) zł, w obliczu powołanych przepisów prawa i stanowiska Sądu Najwyższego, Sąd w niniejszej sprawie żądań rozpoznawać nie mógł. Może to dopiero uczynić na skutek ewentualnego odwołania od decyzji z dnia 8.01.2025r.
O kosztach w sprawie Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1, 1¹ i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc i §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). Odwołująca się przegrała sprawę i stąd obowiązana jest uiścić koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego organu rentowego we wskazanej przepisami wysokości 360 zł (pkt. 3 wyroku).
PW/mmw