Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15.04.2025r. uchyloną i zastąpioną decyzją z dnia 26.05.2025r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w V.. odmówił O. F. przyznania emerytury pomostowej, gdyż po dniu 31.12.2008r. nie był zgłoszony z tytułu wykonywania pracy wyszczególnionej w wykazie prac w szczególnych warunkach stanowiącym załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych, a w przypadku pierwszej z w/w decyzji także nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Odwołanie od obu tej decyzji wniósł do Sądu O. F. domagając się przyznania emerytury pomostowej z racji pracy w szczególnych warunkach wykonywanej przez ponad 15 lat, podnosząc, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji tego,że pracodawca nie zgłosił go od 1.01.2009r. jako wykonującego pracę w szczególnych warunkach.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania dotyczącego decyzji z 26.05.2025r. i umorzenie postępowania w sprawie decyzji z 15.04.2025r., którą uchylono wobec ustaleń iż wykazane zostało 16 lat 3 miesiące i 17 dni pracy w szczególnych warunkach w okresie od 1.05.1992r. do 31.12.2008r.
Sąd ustalił i zważył co następuje
Poza sporem jest, że O. F. urodził się (...) i wiek 60 lat osiągnął 20.10.2024r.
Niesporne jest też,że wykazał ogólny staż ubezpieczeniowy wynoszący 43 lata 4 miesiące i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych, natomiast z tytułu pracy w szczególnych warunkach ZUS zaliczył mu ostatecznie okres 16 lat 3 miesiące i 17 dni na przestrzeni od 1.05.1992r. do 31.12.2008r.
Poza sporem jest również,że po 31.12.2008r. odwołujący się pracował nadal w tym samym zakładzie pracy – Nadleśnictwie A., w tym do 10.07.2017r. jako operator koparko-ładowarki, a od 11.07.2017r. do 30.04.2019r. jako operator sprzętu ciężkiego.
Jak sam zeznał podczas rozprawy w dniu 1.10.2025r. był kierowca ciągnika Białoruś z oprzyrządowaniem i wyłącznie taką pracę wykonywał do 2012r..Następnie przydzielono mu nowy sprzęt Z. – koparko-ładowarkę. Zajmował się kopaniem rowów melioracyjnych, równaniem dróg, przygotowywaniem terenu pod nasadzenia, wyrywaniem pniaków pozostałych po ścinkach. Dla usunięcia przeszkadzających mu w pracy gałęzi czy cienkich drzewek używał pilarki łańcuchowej. Było to jego własna,prywatna pilarka, ale w 2015r. odbył kurs obsługi łańcuchowych pilarek mechanicznych dla własnego bezpieczeństwa. Nie pracował pilarką stale, tylko sporadycznie, w razie pojawienia się przeszkody.Stałym jego zadaniem była obsługa w/w sprzętu. Nie zajmował się ścinką drzew.
(dowód zeznania O. F. [00:07-00:17] nagrania rozprawy w dniu 1.10.2025r.)
Wobec treści zeznań odwołującego się dotyczących wykonywanej przez niego pracy nie zachodziła potrzeba przeprowadzania na tę samą okoliczność dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków.
Poza sporem jest,że odwołujący się nie został od 1.01.2009r. zgłoszony przez pracodawcę jako pracownik zatrudniony w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i nie opłacano za niego odpowiednich ich składek, gdyż praca jaką wykonywał nie odpowiada żadnej z prac wymienionych jako prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze według wykazów stanowiących załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo odwołującego się do emerytury pomostowej. Warunki nabywania prawa do emerytur pomostowych reguluje ustawa z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych.(Dz.U. 2023 poz. 164).
Stosownie do art. 4 cyt. ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
- 1) urodził się po dniu 31.12.1948r.,
- 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
- 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
- 4) ma okres składkowy i nieskładkowy ustalony na zasadach określonych w art.5-9 i art.11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS,wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,
- 5) po dniu 31.12.2008r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust 1 i 3,
Co do osoby, która po dniu 31.12.2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3- stosownie do art. 49 cyt. -ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również jeśli spełniała warunki określone w art.4 pkt 1-5 i 7 i art.5-12,a w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2 okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1i 3.
Cytowany przepis wymaga więc w stosunku do osób, które nie pracowały po 31.12.2008r. w szczególnych warunkach w aktualnym rozumieniu, aby na dzień 1.01.2009r. wykazały co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, czyli aby praca wykonywana w szczególnych warunkach przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych odpowiadała pracy uznawanej obecnie za pracę w szczególnych warunkach, czyli by ujęta była w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych.
Zgodnie z art.3 tej ustawy za prace w szczególnych warunkach w rozumieniu tej ustawy uważa się prace związane z czynnikami ryzyka,które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, albo wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku.
W załączniku nr 1 do ustawy wymienione są te prace, których wykonywanie ustawodawca uznał za prace w szczególnych warunkach.
Ustawodawca za obciążone czynnikami ryzyka uznał prace związane z warunkami zdeterminowanymi
- - siłami natury: prace po ziemią, na wodzie, pod wodą, w powietrzu,
- - procesami technologicznymi: w warunkach gorącego lub zimnego mikroklimatu, bardzo ciężkie prace fizyczne powodujące określony wydatek energetyczny (u mężczyzn powyżej 8.400kJ, u kobiet powyżej 4,6 kJ),
- - prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,
- - ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała z określonym wydatkiem energetycznym.
W niniejszej sprawie – jak to wynika z decyzji z 26.05.2025r. odwołujący wykazał ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu poprzednio obowiązujących przepisów i taką samą pracę wykonywał nadal po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych, ale praca ta od 1.01.2009r. nie odpowiadała już kryteriom pracy w szczególnych warunkach w nowym rozumieniu.
Co do pracy w leśnictwie jako pracę w szczególnych warunkach od 1.01.2009r. uznaje się wyłącznie pracę bezpośrednio przy zrywce lub ręcznej ścince drzew przenośną pilarką z połą łańcuchową, a co do pracy operatorów specjalistycznego sprzętu jako pracę w szczególnym charakterze uznaje się wyłącznie operatorów żurawi wieżowych do obsługi których są wymagane uprawnienia kategorii IŻ lub równorzędne oraz dźwignic portowych lub stoczniowych. Nie ma wiec racji odwołujący się zarzucając pracodawcy niewywiązywanie się z jego obowiązków. Nie był zgłoszony jako pracujący w szczególnych warunkach czy charakterze, bo nie mógł być zgłoszono jako,że nie pracował w takich warunkach.
Stanowisko organu rentowego jest prawidłowe.
Legitymowanie się 15 latami pracy wymienionej w starym wykazie nie uprawnia bowiem do emerytury pomostowej jeśli ubezpieczony nie pracował od 1.01.2009r. w warunkach, które są aktualnie kwalifikowane jako szczególne warunki. Skoro zatem po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych czyli od 1.01.2009r. odwołujący się nie pracował na stanowisku wymienionym w nowych wykazach, bo nie jest już pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych praca, którą nadal wykonywał i która była pracą w szczególnych warunkach w poprzednim rozumieniu, to nie spełnia warunków do emerytury pomostowej.
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić,że zaskarżona decyzja z 26.05.2025r. jest prawidłowa i zgodnie z art.477¹⁴§1 k.p.c. orzeczono jak w pkt.1wyroku.
Umorzenie postępowania w przedmiocie uchylonej decyzji z 15.04.2025r., o czym mowa w pkt 2 wyroku wynika z treści art. 355 k.p.c.
Sędzia Ewa Nowakowska