Uzasadnienie
B. G. domagał się zasądzenia od Domu Pomocy Społecznej w L. Filia w I. kwoty 10.000 zł, a od M. K. - 4.000 zł. Takie określenie pozwanych i dochodzonych od nich roszczeń przedstawił powód w piśmie procesowym z dnia 25 września 2012 roku stanowiącym odpowiedź na wezwanie do sprecyzowania pozwu przez wskazanie czy zapłaty domaga się od osoby fizycznej czy od instytucji. Dom Pomocy Społecznej uznawał powód za osobę prawną.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Iławie odrzucił pozew w części wniesionej przeciwko Domowi Pomocy Społecznej w L. Filia w I. co do kwoty 10.000 zł.
W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd pierwszej instancji przytoczył art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. – sąd odrzuci pozew jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Taka sytuacja zachodzić ma w sprawie z powództwa B. G., bowiem zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym osobowość prawną posiada powiat, a nie Dom Pomocy Społecznej, który nie ma zatem także zdolności sądowej.
Zażalenie na to postanowienie wniósł B. G., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zarzucił skarżący, że dokładnie określił podmioty występujące po stronie pozwanej i kierowane przeciwko nim roszczenia. Jednoznacznie wskazał przy tym osobę prawna, od której żąda kwoty 10.000 zł – w oparciu o Regulamin organizacyjny Domu Pomocy Społecznej w L.. W pismach procesowych datowanych na 25 grudnia 2012 roku i 10 stycznia 2013 roku skarżący uznaje natomiast racje leżące za odrzuceniem pozwu, to jest widzi że kierując się wspomnianym Regulaminem, błędnie uznawał Dom Pomocy za osobę prawną. Podtrzymuje jednak żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie B. G. okazało się bezzasadne.
Skarżący podtrzymał żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia choć nie kwestionuje motywów, które doprowadziły do odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji pozwu w części dotyczącej roszczenia przeciwko Domowi Pomocy Społecznej w L.. Treść pism procesowych B. G. z 25 grudnia 2012 roku i 10 stycznia 2013 roku nie daje wystarczających podstaw dla uznania, że cofnął on pozew w tym zakresie, a tylko wówczas uzasadniona byłaby zmiana zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w tej części. Można zauważyć jedynie, że zarówno odrzucenie pozwu przeciwko Domowi Pomocy Społecznej w L. Filia w I. co do kwoty 10.000 zł jak i umorzenie postępowania w tym zakresie ma ten praktyczny skutek, że nie dojdzie do nadania biegu postępowaniu co do tak określonego pozwanego i odnośnie wymienionej kwoty.
Postanowienie Sądu pierwszej instancji okazało się trafne bowiem brak zdolności sądowej strony procesu cywilnego powoduje odrzucenie pozwu (art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.), zdolność sądowa przysługuje osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną (art. 64 k.p.c. i art. 33 k.c.), a przepisy nie przyznają zdolności prawnej ani sądowej domom pomocy społecznej. Stanowią one zazwyczaj jednostki organizacyjne w znaczeniu funkcjonalnym, to jest posiadają strukturę służącą wypełnianiu wyznaczonych im celów oraz regulaminy wewnętrzne, ale tworzone są przez jednostki samorządu terytorialnego, kościoły, inne osoby prawne lub fizyczne. Potwierdza to dołączony do akt statut i regulamin organizacyjny Domu Pomocy Społecznej w L., który przyznając tej jednostce samodzielność organizacyjną, nie wyposaża jej ani nie może wyposażać w zdolność sądową.
W tej sytuacji Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c., oddalił zażalenie jako niezasadne.