Postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiuz 27 maja 2026 r., sygn. akt II S 33/26

Uzasadnienie

8 kwietnia 2026 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego) oskarżony C. C. wniósł o:

1. - stwierdzenie przewlekłości postępowania toczącego się wówczas przed Sądem Rejonowym w Dzierżoniowie pod sygn. akt II K 3/24,
2. - przyznanie na jego rzecz 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za rażącą zwłokę i prowadzenia przez okres 3 lat postępowania o czyn niebędący przestępstwem,
3. - zobowiązanie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie do podjęcia niezwłocznej decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie toczy się już przez ponad 3 lata, zaś prokurator prowadząca sprawę zataiła, iż skarżący posiada orzeczenie o niepoczytalności pochodzące z innych spraw (II K 497/21), co doprowadziło do prowadzenia procesu bez opinii biegłych oraz bez udziału obrońcy.

Skarga ta zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Świdnicy z 14 kwietnia 2026r., sygn. akt IV S 3/26, została przedstawiona tutejszemu Sądowi Apelacyjnemu, co nastąpiło 16 kwietnia 2026r.

Dotychczasowy bieg postępowania sądowego w zakresie objętym skargą przedstawia się następująco:

1. - 29 czerwca 2023r. - wpływ aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej, k. 164
2. - 30 czerwca 2023r - losowanie – przydział w sprawie, k. 165
3. - 4 lipca 2023r. - postanowienie o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 165
4. - 21 sierpnia 2023r.- przekazanie akt do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 170
5. - 4 września 2023r. - wpływ akt do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 170
6. - 7 września 2023r. - losowanie – przydział sprawy, k. 171
7. - 12 października 2023r.- zarządzenie sędziego o wyznaczeniu posiedzenia w przedmiocie przekazania według właściwości, k. 180
8. - 12 października 2023r. - postanowienie o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu, k.181
9. - 22 listopada 2023r. - przekazanie akt do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu, k. 187
10. - 24 listopada 2023r. - wpływ akt do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu, k. 187
11. - 28 listopada 2023r. - losowanie – przydział sprawy, k. 188
12. - 4 grudnia 2023r. - postanowienie o wszczęciu sporu kompetencyjnego z Sądem Rejonowym w Dzierżoniowie, k. 189
13. - 13 grudnia 2023r. - przekazanie akt do Sądu Okręgowego we Wrocławiu, k. 190
14. - 14 grudnia 2023r. - losowanie przydział sprawy, k. 191
15. - 3 stycznia 2024r. - postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu – właściwym jest Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, k. 192
16. - 4 stycznia 2024r. - przekazanie akt do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 184
17. - 8 stycznia 2024r. - wpływ akt do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 184
18. - 7 marca 2024r. – zarządzenie sędziego o wyznaczeniu posiedzenia w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości, k. 197
19. - 7 marca 2024r. - postanowienie o zwróceniu się do Sądu Okręgowego w Świdnicy o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Środzie Śląskiej, k. 198
20. - 8 marca 2024r. - przekazanie akt do Sądu Okręgowego w Świdnicy, k. 184
21. - 13 marca 2024r. - wpływ akt do Sądu Okręgowego w Świdnicy, k. 199
22. - 14 marca 2024r. - losowanie przydział sprawy, k. 200
23. - 15 marca 2024r. - postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy – właściwy Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, k. 201
24. - 18 marca 2024., zwrot akt do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 202
25. - 20 marca 2024r. - wpływ akt do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, k. 202
26. - 21 marca 2024r. - zarządzenie sędziego o wyznaczeniu rozprawy, k. 203
27. - 1 lipca 2024r. - Rozprawa główna, k. 214
28. - 5 lipca 2024r. - zażalenie R. Z., k. 215
29. - 15 lipca 2024r. - losowanie przydziału sprawy – rozpoznanie zażalenia, k. 220
30. - 24 września 2024r. – zarządzenie sędziego o wyznaczeniu posiedzenia, posiedzenie niejawne – wydanie postanowienia, k. 222
31. - 25 września 2024r. - zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy, k. 225
32. - 5 marca 2025r. - Rozprawa główna, k. 233 -2324
33. - 2 kwietnia 2025r. - zarządzenie o wyznaczeniu posiedzenia w przedmiocie zwrotu kosztów podróży świadka, posiedzenie i wydanie postanowienia, k. 237
34. - 5 maja 2025r. - Rozprawa główna, k. 240
35. - 22 września 2025r. - Rozprawa główna, k. 259
36. - 6 października 2025r. - Ogłoszenie wyroku, art. 268
37. - 24 listopada 2025r. - oddanie uzasadnienia,, k. 280
38. - 5 stycznia 2026r. - przekazanie akt z apelacją, k. 300
39. - 9 stycznia 2026r. - Zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy odwoławczej, k. 303
40. - 5 lutego 2026r. - Rozprawa odwoławcza, k. 353
41. - 5 lutego 2026r., wyrok– uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania k. 354
42. - 30 marca 2026r. - Postanowienie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii, k. 408

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Skarga C. C. na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym w Dzierżoniowie i Sądem Okręgowym w Świdnicy okazała się niezasadna i jako tak została oddalona.

Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 i 1a ustawy o skardze (…) naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ma miejsce wówczas gdy wskutek działań lub zaniechań sądu lub prokuratora postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnych i faktycznych. W szczególności ocenie podlega terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez organ postępowania w celu zakończenia postępowania przy uwzględnieniu charakteru sprawy, stopnia jej faktycznej i prawnej zawartości, znaczenia dla skarżącego rozstrzyganych w niej zagadnień oraz zachowania stron, w szczególności tej zarzucającej przewlekłość (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy).

Przewlekłość postępowania jest kategorią obiektywną, a obowiązkiem państwa jest zapewnienie by sprawy osób podległych jego jurysdykcji toczyły się bez zbędnej zwłoki (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 stycznia 2006 r., III SPP 154/05 i cyt. tam orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz poglądy doktryny). Nie ulega też wątpliwości, że ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, nie powinna ograniczać się wyłącznie do upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, lecz jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu koniecznego do podejmowania bez zwłoki działań zgodnych z obowiązującymi przepisami, przewidującymi zachowanie określonych procedur i niezbędnych by wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności w sposób gwarantujący stronom korzystanie z ich praw (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt II S 26/05).

Po analizie akt sprawy dojść należy do przekonania, że postępowanie w sprawie obecnie prowadzonej pod sygn. akt II K 55/26, choć nie na każdym jego etapie toczyło się zgodnie z przyjętymi standardami podejmowania czynności, to jednak było one przeprowadzane bez zbędnej zwłoki.

Istotnym dla oceny tempa postępowania w niniejszej sprawie jest fakt, że między wpływem aktu oskarżenia z prokuratury do Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej 29 czerwca 2023r., a wyznaczeniem pierwszym terminem rozprawy głównej, to jest 1 lipca 2024r. sprawa była przekazywana między Sądami, trwał spór o właściwość. Zaś samo postępowanie przed Sądem Rejonowym w Dzierżoniowie trwało od 20 marca 2024 roku do 24 listopada 2025r.. Akta, po zakończeniu postępowania międzyinstancyjnego, 5 stycznia 2026r. wpłynęły do Sądu Okręgowego w Świdnicy, zaś wyrok zapadł już 5 lutego 2026r., po czym akta niezwłocznie zwrócono do Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie.

Po dokonaniu powyższej analizy podkreślić należy, iż podniesiony w skardze zarzut przewlekłości postępowania nie znajduje potwierdzenia. Na żadnym z etapów postępowania nie można stwierdzić zwłoki w rozumieniu cytowanej ustawy. Okres trwania postępowania w niniejszej sprawie nie jest wynikiem opieszałego wykonywania czynności przez sąd (nieuzasadnionej przewlekłości) lecz wynika z przyczyn obiektywnych. W konsekwencji, skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania należało zatem oddalić.

Kierując się względami sytuacji materialnej, Sąd Apelacyjny zwolnił skarżącego od kosztów postępowania w przymiocie skargi (art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze).

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł, jak na wstępie.

SSA Jerzy Skorupka

SSA Agata Regulska

SSA Maciej Skórniak