Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 798/24, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "rozporządzenie"), wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od wniesionej w sprawie skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący. Wniósł o jego uchylenie w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy co do zasadności samego wpisu sądowego. Stwierdził, że kwota 100 złotych jest błędna, a nawet bezpodstawna, ponieważ wniesiona skarga jest zasadna.
Wystąpił także o zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania).
Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątkami od tego obowiązku są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Przedmiotowa sprawa nie jest również sprawą objętą ustawowym, przedmiotowym zwolnieniem od kosztów sądowych - ani w p.p.s.a., ani też w innej, odrębnej od ustawy procesowej ustawie.
Należy również zauważyć, że skarżący przed doręczeniem mu odpisu ww. zarządzenia trzykrotnie, nieskutecznie ubiegał się o przyznanie prawa pomocy (orzeczenia w sprawach o sygnaturach: III SPP/Gl 178/24, III SPP 71/25 oraz III SPP/Gl 102/26). Natomiast złożony w rozpoznanym zażaleniu wniosek o przyznanie prawa pomocy został również rozpoznany negatywnie, ponieważ WSA w Gliwicach prawomocnym postanowieniem z dnia 23 marca 2026 r., sygn. akt III SPP/Gl 368/25, utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2026 r. o pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania.
Oznaczało to, że skarżący był zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zasadnie zatem podjął działania celem wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Prawidłowo także ustalił wysokość wpisu oraz wskazał właściwą podstawę prawną. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej - 100 zł.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji.