Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Kr 254/25 odrzucił zażalenie B. J. (dalej także jako: skarżąca) na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2026 r., na podstawie którego wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 6 sierpnia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 20 maja 2025 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wywiedzionej przez skarżącą od postanowienia Sądu I instancji z dnia 21 lutego 2025 r. o odrzuceniu skargi na pismo Starosty O. z dnia 13 grudnia 2024 r. znak: SGG.6620.5.47.2024.JS.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 194 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1–10. Ponadto, Sąd I instancji dodał, że zgodnie z art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy tego działu (działu IV - Środki odwoławcze) stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z powyższego przepisu wynika, że na zarządzenie przewodniczącego wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia wpisu sądowego zażalenie nie przysługuje. Sąd I instancji dodał, że zaskarżenia prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu nie przewiduje także żaden inny przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że wynika to z faktu, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd I instancji zaznaczył, że od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Jak wskazał, zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Natomiast zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu, skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie, nie mieszcząc się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji stwierdził, że nie ma wątpliwości w niniejszej sprawie, że zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 6 sierpnia 2025 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia stało się prawomocne wobec oddalenia zażalenia na to zarządzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt III OZ 634/25. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że zażalenie wniesione przez skarżącą na zarządzenie z dnia 27 lutego 2026 r. ponownie wzywające skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, jest niedopuszczalne.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącej z dnia 10 kwietnia 2026 r., która wniosła o jego uchylenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: p.p.s.a., zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu, po prawomocnym oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a., lecz jest wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie.
Zatem na zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu nie przysługuje zażalenie. Zarządzenie takie ma bowiem wyłącznie charakter czynności materialnotechnicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu.
Skoro w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. III OZ 634/25 oddalił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2025 r. wzywające skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia, to kwestia konieczności uiszczenia wpisu, jako warunku dopuszczalności środka zaskarżenia, została już prawomocnie oceniona. Charakteru zarządzenia podlegającego kontroli instancyjnej nie ma zarządzenie wzywające stronę do wykonania prawomocnego zarządzenia, co oznacza, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia skarżącej było prawidłowe.
Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do uwzględnienia zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.