Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Kr 1210/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił uczestnikowi postępowania A. z siedzibą w K. (dalej jako: "uczestnik") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1210/25, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lutego 2025 r. znak: [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne.
Pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem wysłano uczestnikowi. Uczestnik pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2026 r. wezwano uczestnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 535). Jednocześnie wskazano, że powyższy wpis należy uiścić w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 2 lutego 2026 r. (urzędowe poświadczenie doręczenia k- 132 akt sądowych). W związku z powyższym termin do uiszczenia wpisu sądowego do skargi kasacyjnej upływał w dniu 9 lutego 2026 r.
Pismem z dnia 11 lutego 2026 r. uczestnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku uczestnik podał, że aby zrobić przelew trzeba dokonać tego w aplikacji w telefonie. Nawet dokonanie przelewu przez stronę internetową wymaga potwierdzenia w telefonie. Logując się w różnych porach dnia uczestnik nie był w stanie wejść do aplikacji i wykonać przelewu. Każdorazowo wyświetlał się komunikat - aplikacja IKO obecnie nie działa. Nie udało się też zrobić przelewu przez komputer, gdyż niemożliwym była autoryzacja w telefonie z racji awarii aplikacji. Do wniosku dołączył wydruk z aplikacji IKO.
Rozpoznając złożony przez uczestnika wniosek Sąd I instancji przytoczył treść przepisu art. 86 §1 i art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z treścią pierwszego przepisu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z treścią drugiego z przywołanych przepisów, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Mając na względzie powyższe unormowania, Sąd stwierdził, że bezspornym pozostaje fakt, że wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony w terminie, który upłynął w dniu 9 lutego 2026 r. Wpłata z ww. tytułu została dokonana przez skarżące stowarzyszenie na rachunek bankowy Sądu, w dniu 11 lutego 2026 r.
Jednocześnie nadając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 11 lutego 2026 r, (tj. w terminie 7 dni od faktycznego ustania przeszkody w jej złożeniu), niewątpliwie uczestnik dochował terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Jednakże Sąd I instancji uznał, że wskazane przez uczestnika okoliczności, a mianowicie brak możliwości dokonania opłaty wpisu od skargi kasacyjnej w drodze przelewu internetowego z powodu awarii systemu, stanowiące próbę uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. Przede wszystkim Sąd wskazał, że dołączony wydruk zawierający informację o tym, że aplikacja IKO nie działa nie zawiera daty, zatem nie widomo kiedy dokładnie miała miejsce wspomniana awaria systemu.
Zdaniem WSA w Krakowie wpłaty na rachunek sądu można było również dokonać np. za pośrednictwem przekazu pocztowego, wpłaty w placówce pośrednika finansowego, czy zlecenia przelewu w placówce bankowej, ewentualnie posługując się osoba trzecią.
Nie korzystając z żadnego ze wskazanych wyżej rozwiązań uczestnik sam pozbawił się możliwości dokonania ww. czynności w terminie. W tej sytuacji, argumenty zawarte w treści wniosku o przywrócenie terminu prowadziły do uznania, że uczestnik uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej z własnej winy.
W rezultacie Sąd stwierdził też, że niedochowanie przez uczestnika terminu w uiszczeniu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz było wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik. Wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego wniesionej skargi kasacyjnej.
W jego uzasadnieniu uczestnik w znaczącej części powtórzył okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Dodatkowo wskazał, że uwagi na to, że w telefonie nie da się zrobić zrzutu ekranu w aplikacji bankowej (wówczas jest czarny ekran, aplikacja bankowa uniemożliwia wykonywanie zrzutów ekranu), to w dniu stwierdzonej awarii (9 lutego 2026 r.) zrobił zdjęcie ekranu telefonu innym telefonem, a była to jego ostatnia próba logowania, gdyż wcześniej liczył na to, że aplikacja zacznie działać chociaż późnym wieczorem. Dlatego też wcześniej nie robił zdjęć awarii. Natomiast załączone zdjęcie potwierdza całkowitą awarię aplikacji.
Przywołał również orzeczenie WSA w Łodzi, którym Sąd ten przywrócił termin do wniesienia skargi drogą elektroniczną (e-puap) z uwagi na awarię tej platformy.
Do zażalenia uczestnik załączył ww. zdjęcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Jak podkreśla się w orzecznictwie NSA, na gruncie powołanych powyżej przepisów zasadnicze znaczenie dla uznania zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy strony. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę we wniosku, lecz również całości okoliczności sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn.. akt II OZ 522/25, Legalis nr 3208828).
W ocenie NSA w niniejszej sprawie Sąd okoliczności tych nie wziął pod uwagę.
Przede wszystkim WSA w Krakowie nie wziął pod uwagę upowszechnienia usług elektronicznych, które objęły również postępowanie sądowoadministracyjne, a dotyczą tak podstawowych czynności procesowych w tym postępowaniu jak choćby wnoszenie skarg i innych pisma procesowych (e-puap), uiszczanie opłat sądowych (elektroniczne przelewy bankowe), czy nawet przeglądanie akt (system "Passa").
Z kolei płatności elektroniczne osiągnęły obecnie poziom niemal równoważny z płatnościami gotówkowym. Są to fakty powszechnie znane.
Jak wynika z akt sprawy uczestnik bierze udział w postępowania składając pisma procesowe przez platformę e-puap, a wszelkich opłat (w tym od zażalenia) dokonuje elektronicznie przez system bankowy, w którym posiada rachunek.
Jednocześnie należy zauważyć, że z doświadczenia życiowego każdej osoby korzystającej z bankowości elektronicznej wiadome jest, że pojawiają się awarie tych systemów, które całkowicie uniemożliwiają zalogowanie się do aplikacji, czyli de facto na posiadany rachunek bankowy, co w istocie oznacza jakikolwiek brak dostępu do rachunku.
Wg twierdzeń uczestnika dostęp ten był niemożliwy w ostatnim dniu terminu na uiszczenie kwoty wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej., który przypadał na dzień 9 lutego 2026 r. Uczestnik korzysta z aplikacji "IKO", która obsługuje rachunki bankowe w jednym z większych banków działających na terenie Polski, tj. Banku PKO BP. Często zdarza się również, że banki przeprowadzają tzw. prace serwisowe, które wg informacji banków powinny zakończyć się w określonym czasie, ale często w odniesieniu do określonej grupy klientów banku kończą się z opóźnieniem, a klienci z tej grupy w dalszym ciągu mogą nie mieć dostępu do aplikacji (posiadanego rachunku).
W odniesieniu do aplikacji, z której korzysta uczestnik o przerwach w jej działaniu informowały również media internetowe – prace przeprowadzane w dniu 7 lutego 2026 r. (vide https://www.telepolis.pl/fintech/pko-bp-prace-techniczne-przerwa-7-luty-2026, czy też https://www.bankier.pl/wiadomosc/Przerwy-w-bankach-w-m-in-PKO-BP-Nest-Banku-mBanku-9080249.html). Tym samym Sąd I instancji winien dać wiarę wskazywanym przez uczestnika okolicznościom, że aplikacja mogła nie działać również w dniu 9 lutego 2026 r. i to tym bardziej, że jak wynika z treści pisma procesowego uczestnika z dnia 9 lutego 2026 r. pozostawał on w przekonaniu, że wpis zostanie w tym właśnie dniu uiszczony (w załącznikach do tego pisma wymienił potwierdzenie uiszczenia wpisu).
Jednocześnie, wbrew twierdzeniu Sadu, nie można wymagać od strony (uczestnika), aby w takiej sytuacji skorzystała z innych form płatności, skoro w toku swojej bieżącej działalności korzysta z tej drogi płatności, a płatność taka jest powszechnie dopuszczona, a nawet preferowana w rozliczeniach finansowych.
W rezultacie uczestnik uprawdopodobnił brak swej winy w uchybieniu terminu.
Toteż wniesione zażalenie należało uwzględnić zgodnie z jego wnioskiem, tzn. uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 86 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił uczestnikowi termin do uzupełnienia braków fiskalnych wniesionej skargi kasacyjnej, jak w pkt.
- 1. sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu od zażalenia, w pkt.
- 2. sentencji postanowienia, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.