Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt II SAB/Gl 249/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej "WSA w Gliwicach", "Sąd I instancji") oddalił skargę I. Sp. z o.o. w A. (dalej "Spółka", "skarżąca") na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach (dalej "WIOŚ", "organ") w przedmiocie udzielenia informacji o środowisku.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 24 maja 2024 r. Spółka wniosła skargę na bezczynność WIOŚ w zakresie niezałatwienia jej ośmiopunktowego wniosku z dnia 14 marca 2024 r., złożonego na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej "u.o.i.ś."), w przedmiocie m.in. informacji dotyczących środków administracyjnych i działań WIOŚ podjętych w celu ochrony elementów środowiska względem Spółki, a także innych spółek oraz osób będących w ich zarządach, w postaci kontroli i innych działań oraz czynności prowadzonych i podejmowanych od 2022 r. Spółka podała dalej, iż pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. organ wezwał ją do wykazania interesu publicznego, natomiast pismem z dnia 15 maja 2024 r. organ poinformował, że nie może udzielić odpowiedzi na zadane pytania.
Decyzją z dnia 15 maja 2024 r., nr DIP/O/100/2024/AK, organ odmówił udzielenia informacji publicznej. Spółka zwróciła uwagę, że powyższe pisma i rozstrzygnięcia nie dotyczą wniosku o udostępnienie informacji o środowisku z 15 marca 2024 r., złożonego na podstawie art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.i.ś., gdyż pisma te dotyczą wniosku o udzielenie informacji publicznej, którego Spółka nie składała. Z tego względu, zdaniem skarżącej, organ nie podjął żadnych działań w sprawie wniosku Spółki o udostępnienie informacji o środowisku. Spółka domagała się stwierdzenia, że WIOŚ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązania organu do załatwienia wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wyroku, poprzez udostępnienie Spółce żądanych informacji o środowisku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie. Organ wskazał, że w dniu 15 maja 2024 r. co do punktu 1, 3, 7 i 8 wniosku wydano decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej, natomiast co do pozostałej części Spółka została poinformowana, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej ani informacji o środowisku, lecz dotyczy informacji prywatnych, wobec czego wniosek w tym zakresie nie może być załatwiony pozytywnie.
W dniu 11 września 2024 r. WSA w Gliwicach wydał wyrok, w którym: 1. stwierdził, że WIOŚ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
- 2. zobowiązał WIOŚ do rozpatrzenia wniosku Spółki z dnia 14 marca 2024 r. w terminie 30 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem;
- 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie;
- 4. zasądził od WIOŚ na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2901/24, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej WIOŚ, uchylił powyższy wyrok WSA w Gliwicach i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość dokonania przez WIOŚ "rozdzielenia" wniosku ze wskazaniem, jakie z wnioskowanych informacji mają charakter informacji o środowisku i jego ochronie (udzielając informacji lub odmawiając jej udzielenia w drodze decyzji administracyjnej), a jakie takiego charakteru nie mają. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji powinien ocenić, czy "skarga na bezczynność" dotyczyła "informacji o środowisku i jego ochronie" (jak twierdzi wnoszący wniosek), czy też nie miała takiego charakteru (jak twierdzi organ).
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji wyrokiem z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt II SAB/Gl 249/25, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w spornych punktach wniosku z dnia 14 marca 2024 Spółka domagała się informacji: – jakie zgłoszenia, donosy, zawiadomienia, interwencje lub wnioski stały się podstawą wszczęcia prowadzonych przez WIOŚ kontroli i innych działań względem wymienionych we wniosku firm i osób (z podaniem osobno imienia i nazwiska lub podmiotu zgłaszającego, donoszącego, inicjującego, zawiadamiającego lub wnioskującego, przedmiotu i zakresu zgłoszenia, donosu, zawiadomienia, interwencji lub wniosku, daty), a także zgłaszanego naruszenia oraz przez którą firmę miałyby być one popełnione (pkt 2); – jakie działania podejmowała lub podejmuje Fundacja przed WIOŚ przeciwko wymienionym we wniosku firmom i osobom (z podaniem rodzaju, treści i daty każdego działania), oraz jakie czynności zostały już podjęte przez WIOŚ w związku z tym działaniem (pkt 4); – czy przedstawiciele [...] Fundacji kontaktowali się lub spotykali się z pracownikami WIOŚ, jakie ewentualnie wnioski i propozycje składali podczas tych spotkań i kontaktów, w odniesieniu do wymienionych we wniosku firm i osób, oraz czy były z nich sporządzane notatki lub raporty, jeśli tak, to jaka jest ich treść oraz jakie ustalenia zawierają (z podaniem imion i nazwisk pracowników WIOŚ oraz przedstawicieli tejże Fundacji) (pkt 5); – czy jakiekolwiek inne podmioty poza Fundacją spotykały się lub kontaktowały z pracownikami WIOŚ w tych sprawach, a także udzielenie informacji analogicznych, jak przypadku pytań zawartych w punkcie 4, w odniesieniu do tych spotkań i kontaktów (pkt 6).
Zdaniem Sądu I instancji przywołane punkty 2, 4, 5 i 6 wniosku Spółki nie dotyczą informacji o środowisku i jego ochronie, jak również nie mieszczą się w kategorii zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym, bądź też stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka.
W ocenie WSA w Gliwicach organ prawidłowo udzielił pisemnej odpowiedzi w związku z wnioskiem Spółki, jednocześnie wskazując, że żądane konkretne dane, dotyczące przeprowadzenia kontroli ewentualnych skarg lub interwencji, nie stanowią informacji o środowisku oraz nie są uznawane za informację o środowisku i jego ochronie, w związku z tym nie było możliwe ich udostępnienie. Wystarczające było w tym przypadku pismo informacyjne z dnia 15 maja 2024 r., które zostało skierowane do Spółki i skutecznie doręczone. Z tego powodu w sprawie nie doszło do bezczynności. W opinii Sądu I instancji tylko odmowa udostępnienia informacji, która stanowi ową informację o środowisku, przybiera formę aktu administracyjnego, jaką jest decyzja.
Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji, uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, winien – w drodze pisma – poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 9 lutego 2026 r., wywiodła Spółka (dalej również jako "skarżąca kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżąca kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):
- 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę ograniczającego się do arbitralnego stwierdzenia, że żądane dane nie są informacją o środowisku, bez dokonania zindywidualizowanej analizy każdego z pytań nr 2, 4, 5 oraz 6 wniosku skarżącej "z 24.05.2024 r." Sąd I instancji nie przeprowadził analizy i nie dokonał zindywidualizowanej merytorycznej analizy treści każdego z pytań oraz nie odniósł się do argumentacji Skarżącej wskazującej na procesowy związek tych danych z ochroną środowiska, co w konsekwencji uniemożliwia pełną kontrolę instancyjną motywów, jakimi kierował się Sąd oddalając skargę;
- 2. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 u.o.i.ś. poprzez oddalenie skargi na bezczynność zamiast jej uwzględnienia w sytuacji, gdy organ – przy uwzględnieniu zarzutu, że część wniosku nie stanowi informacji o środowisku – faktycznie uchylił się od wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, poprzestając na zwykłym lakonicznym piśmie informacyjnym, co przy błędnej kwalifikacji charakteru informacji stanowi o trwającej bezczynności organu. Sąd błędnie zaakceptował działanie organu polegające na wystosowaniu zwykłego pisma informacyjnego zamiast wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, co przy wadliwej kwalifikacji charakteru żądanych danych jako niebędących informacją o środowisku, skutkuje utrzymywaniem stanu bezczynności organu i naruszeniem prawa skarżącej do uzyskania władczego rozstrzygnięcia podlegającego kontroli instancyjnej;
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):
- 3. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 8 ust. 1 u.o.i.ś. poprzez błędną wykładnię terminu "informacja o środowisku". Doprowadziło to Sąd I instancji do wadliwego uznania, że pytania nr 2, 4, 5 i 6 wniosku nie stanowią takiej informacji, podczas gdy prawidłowa wykładnia – uwzględniająca cel Dyrektywy 2003/4/WE oraz Konwencji z Aarhus – prowadzi do wniosku, że żądane dane dotyczące inicjowania kontroli przez podmioty trzecie (podstawy wszczęcia kontroli i treści zawiadomień o naruszeniach – pytanie nr 2), dane dotyczące interakcji organu z organizacjami społecznymi w konkretnych sprawach środowiskowych (pytania nr 4 i 6) oraz dokumentacji kontaktów, uzgodnień i notatek służbowych pracowników organu (pytanie 5) stanowią immanentną część informacji o środowisku. Są to w szczególności informacje o "środkach i działaniach administracyjnych" oraz "raportach z realizacji przepisów" podejmowanych w celu ochrony elementów środowiska, a odmowa ich udostępnienia wymagała wydania decyzji administracyjnej.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2026 r. WIOŚ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli zostanie wykazane, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zauważyć należy, że powołany przepis traktuje o elementach uzasadnienia wyroku i stanowi, że uzasadnienie to powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., III OSK 2850/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd I instancji przytoczył i wyjaśnił relewantne przepisy, jak również wskazał powody, dla których uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w stopniu wystarczającym odnosi się do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii.
Sąd I instancji – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2025 r. – zajął jednoznaczne stanowisko co do tego, czy wniosek w zakresie punktów 2, 4, 5 i 6 dotyczył informacji o środowisku i jego ochronie, czy też nie. To, że Sąd I instancji dokonał zbiorczej oceny w tej mierze (a nie z osobna w odniesieniu do poszczególnych punktów), nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy postrzegane jako istotne uchybienie. "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Co więcej, również brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie" (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., II GSK 1073/22). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się zatem niezasadny.
W drugim zarzucie naruszenia przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie powołała przepisy wynikowe (art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.) oraz art. 20 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. Art. 20 ust. 1 u.i.o.ś. stanowi, że odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie następuje w drodze decyzji. Z kolei myśl art. 20 ust. 2 u.i.o.ś. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi;
2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zdaniem skarżącej kasacyjnie "organ faktycznie uchylił się od wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, poprzestając na lakonicznym piśmie informacyjnym", a Sąd I instancji "błędnie zaakceptował działanie organu". W kontekście tego zarzutu wypada przypomnieć, że w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 3 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że: "Tylko odmowa udostępnienia informacji, która stanowi ową »informację o środowisku« przybiera formę aktu administracyjnego, jaką jest decyzja. Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, winien – w drodze pisma – poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku". Forma pisma była zatem właściwą reakcją na wniosek wobec przyjętego przez organ założenia, że w odnośnej części (punkty 2, 4, 5 i 6) nie dotyczył on informacji o środowisku i jego ochronie. Nie doszło zatem do naruszenia wymienionych w rozważanym zarzucie przepisów, w tym art. 20 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się tylko na te przepisy nie można skutecznie kwestionować – a do tego zdaje się zmierzać skarżąca kasacyjnie – kwalifikacji przedmiotowych informacji jako informacji o środowisku i jego ochronie. Zarzut, o którym mowa, nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Ponieważ w trzecim zarzucie skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie wskazuje na błędną wykładnię prawa materialnego, zauważyć należy, że błędna wykładnia może się przejawiać w "nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy bądź też zastosowaniu normy nieobowiązującej" (M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, A Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2024, s. 596). Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię z istoty rzeczy dokonywana jest w płaszczyźnie normatywnej, toteż zasadniczo liczą się tylko argumenty nawiązujące do brzmienia odnośnych przepisów. Ma ona w pewnym sensie charakter abstrakcyjny i jest w dużej mierze autonomiczna wobec okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego in genere – a zwłaszcza zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię – nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2024 r., III OSK 5182/21).
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię powinien dotyczyć wykładni rzeczywiście przyjętej przez Sąd I instancji i nie może odnieść zamierzonego skutku, jeżeli kontestuje stanowisko, którego Sąd I instancji w istocie nie wyraził (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2025 r., III OSK 1986/22; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2025 r., III OSK 2720/24).
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przytoczył relewantne przepisy prawa materialnego – w tym powołane przez skarżącą kasacyjnie przepisy art. 9 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 8 ust. 1 u.i.o.ś. – i dokonał ich prawidłowej wykładni, która uwzględnia cele dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urz. WE seria L nr 41 poz.
26) oraz Konwencji z Aarhus. Wykładnia ta jest też w dużej mierze zdeterminowana wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2025 r., w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "Art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. stanowi transpozycję do polskiego systemu prawnego dyrektywy 2003/4/WE. W motywie 10 dyrektywy wskazano, że: »definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana, tak by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów«. Prawodawca unijny wskazał, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym. Podnieść należy, że u.o.i.ś. nie zawiera własnej definicji »środowiska«, natomiast ustawodawca zdefiniował to pojęcie w art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (...). Zgodnie z tym przepisem przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Zatem wiodącym w definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego, jednak z wzięciem pod uwagę jego stanu aktualnego (środowisko przyrodnicze to nie środowisko pierwotne), stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka (por. J. Jendrośka, Ustawa Prawo ochrony środowiska. Komentarz. LEX/el 2014). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego". Sąd I instancji w pełni te wskazówki interpretacyjne uwzględnił i tym samym – zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie można Sądowi I instancji zarzucić błędnej wykładni prawa materialnego.
Treść trzeciego zarzutu skargi kasacyjnej wskazuje, że skarżąca kasacyjnie tak naprawdę kwestionuje nie tyle przyjętą przez Sąd I instancji wykładnię prawa, ile dokonane przez Sąd I instancji ustalenie, w myśl którego punkty 2, 4, 5 i 6 wniosku nie dotyczą informacji o środowisku i jego ochronie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – ukształtowanym zasadniczo na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej – przyjmuje się, że zakwalifikowanie bądź niezakwalifikowanie określonej informacji jako informacji publicznej (czy też określonego wniosku jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej) przynależy do sfery ustaleń faktycznych i zasadniczo może być skutecznie kwestionowane tylko adekwatnymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania, a nie zarzutami naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., III OSK 2638/23; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2025 r., III OSK 359/25; wyrok NSA z dnia 24 października 2025 r., III OSK 2685/24).
Pogląd ten należy uznać za aktualny również w odniesieniu do zakwalifikowania bądź niezakwalifikowania określonej informacji jako informacji o środowisku i jego ochronie. Trzeci zarzut skargi kasacyjnej również z tej przyczyny nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Zastrzegając powyższe, stwierdzić należy, że – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – Sąd I instancji prawidłowo skonstatował brak podstaw do uznania informacji żądanych w punktach 2, 4, 5 i 6 wniosku za informacje o środowisku i jego ochronie. Informacje te – i jest to ich cecha wspólna – w swej istocie dotyczą potencjalnych czynności podmiotów zewnętrznych w relacjach z organem, a nie samego organu, i – wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie – nie są informacjami o "środkach i działaniach administracyjnych" ani informacjami o "raportach z realizacji przepisów podejmowanych w celu ochrony elementów środowiska".
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.