Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 9

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 lipca 2026 r., sygn. akt III OSK 83/26

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
sędzia NSA Wojciech Jakimowicz przewodnicząca
sędzia NSA Sławomir Wojciechowski
sędzia del. WSA Arkadiusz Windak sprawozdawca
Rozpoznanie
w dniu 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...]
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 lipca 2025 r. sygn. akt II SAB/Ol 75/25
Sprawa
w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżony wyrok; II. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia 13 grudnia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wnioskiem z 13 grudnia 2024 r. Stowarzyszenie [...], na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwróciło się do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie kalendarza spotkań A. B. w zakresie jakim dotyczyły wykonywania obowiązków wójta – od dnia zaprzysiężenia do dnia wykonania wniosku.

W odpowiedzi z 23 grudnia 2024 r. organ poinformował Stowarzyszenie, że sprawozdanie z pracy Wójta jest na wskazanej stronie internetowej i opisał aktywność Wójta w okresie od 6 listopada 2024 r. do 22 grudnia 2024 r.

W piśmie z 13 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie stwierdziło, że udzielona odpowiedź nie jest zgodna z zakresem wniosku bowiem nie wnosiło o sprawozdanie, tylko o kalendarz spotkań Wójta w związku z wykonywaniem przezeń obowiązków.

W odpowiedzi z 16 stycznia 2025 r. organ wskazał, że kalendarz lub terminarz spotkań funkcjonariusza publicznego nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu. Organ stwierdził, że 23 grudnia 2024 r. została udzielona odpowiedź na wniosek poprzez przesłanie linków do sprawozdań z pracy Wójta między sesjami oraz informacja o zrealizowanych spotkaniach.

Skarżące Stowarzyszenie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu, zarzucając mu naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazało, że Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 21 marca 2024 r. uznał, że zakwalifikowanie kalendarzy spotkań organów władzy publicznej jako dokumentów wewnętrznych stanowi nieuzasadnioną ingerencję w prawo wolności wypowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że treść kalendarza czy terminarza spotkań ma charakter wyłącznie wewnętrzny.

Wyrokiem z 29 lipca 2025 r. sygn. akt II SAB/Ol 75/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę.

Sąd Wojewódzki zauważył, że Wójt w terminie zakreślonym ustawą o dostępie do informacji publicznej udzieliła odpowiedzi na wniosek, zawierającej informacje o wykonywanych przez nią czynnościach od 6 listopada 2024 r. Stowarzyszenie zostało również poinformowane na jakiej stronie internetowej znajduje się sprawozdanie z pracy organu. Zdaniem Sądu, było to właściwe i zgodne z przepisami u.d.i.p. załatwienie wniosku. Dlatego też i późniejszą odpowiedź (na ponowiony wniosek) wskazującą, że kalendarz czy terminarz spotkań funkcjonariusza publicznego nie stanowi informacji publicznej uznać trzeba za prawidłową.

Sąd I instancji podkreślił, że kalendarz (terminarz) spotkań piastuna organu nie jest ani dokumentem urzędowym, ani innym rodzajem informacji publicznej. Jest bowiem tylko narzędziem biurowym, pomocniczym, wspomagającym organizację pracy tego organu. Tym bardziej, że umieszczenie w kalendarzu terminu jakiegoś wydarzenia ma czysto techniczny charakter i nie zaświadcza o stanie faktycznym, tj. o tym, czy się ono faktycznie odbyło lub odbędzie). Na poparcie swojego stanowiska Sąd Wojewódzki powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2914/13, wyrok z 13 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3405/21). Sąd Wojewódzki nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 61 Konstytucji, jak i art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Od wyroku skargę kasacyjną wniosło Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez pełnomocnika będącego adwokatem. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło:

  1. 1. na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - nieważność postępowania polegającą na tym, że w wydaniu zaskarżonego orzeczenia brał udział asesor Grzegorz Klimek, który został powołany na stanowisko w wyniku uchwały nr 29/2021 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 13 stycznia 2021 r., która została ukształtowana przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), co w okolicznościach niniejszej sprawy oznaczało, że skład Sądu I instancji był sprzeczny z art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;
  2. 2. naruszenie prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i uznaniu, że w ramach informacji publicznej nie mieszczą się informacje o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne w zakresie odbytych spotkaniach Wójta Gminy [...], a także uniemożliwienie poddania debacie publicznej informacji o spotkaniach Wójta Gminy [...] pochodzącego z wyborów powszechnych i w efekcie uniemożliwienie kontroli społecznej tej działalności;
  3. 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia bezczynności Wójta Gminy [...] pomimo upływu terminu na udzielenie informacji publicznej, o której mowa w art. 13 u.d.i.p.

Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie i o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, powołując się na art. 45 ust. 1 Konstytucji RP Stowarzyszenie podniosło, że w związku z udziałem w orzekaniu asesora powiązanego z Ministerstwem Sprawiedliwości, w okresie gdy funkcję ministra sprawiedliwości sprawował polityk Prawa i Sprawiedliwością, tj. z partią, z którą związana jest pełniąca funkcję Wójta Gminy [...], zostało pozbawione prawa do rozpoznania przez skład sądu mogący zostać uznany za niezależny, bezstronny i niezawisły. Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd oparł się na poglądach sądów administracyjnych prezentowanych przez ostatnie kilkanaście lat, pomijając w zupełności orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W wyroku z 21 marca 2024 r. w sprawie Sieć Obywatelska Watchdog Polska vs. Polska (skarga nr 10103/20) Trybunał uznał, że zaklasyfikowanie kalendarzy spotkań organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne jako dokumentów wewnętrznych niepodlegających udostępnieniu jako informacja publiczna stanowi nieuzasadnioną ingerencję w prawo do wolności wypowiedzi wyrażonej w art. 10 ust. 2 Konwencji i nie znajduje uzasadnienia jej ograniczenie w społeczeństwie demokratycznym.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej określanej jako "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak przesłanek nieważności postępowania sądowego, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, z powołaniem się na przyczynę określoną w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie upatruje tej wady w wydaniu wyroku przez Sąd Wojewódzki, w składzie którego zasiadała osoba powołana na stanowisko asesora sądowego, wskutek uchwały nr 29/2021 Krajowej Rady Sądownictwa - organu ukształtowanego ustawą z dnia 9 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, który to organ nie spełnia niezbędnych wymogów bezstronności i niezawisłości.

Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że ww. przepis nie może być odnoszony do ustrojowego kontekstu składu sądu a powinien być łączony z procesowym naruszeniem przepisów określających skład sądu. Zatem nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., może zachodzić w sytuacji, w której sąd orzekał w innym składzie niż przewidziany w przepisach. Unormowanie to nie może być natomiast podstawą do kwestionowania statusu osób tworzących skład sądu, w szczególności sposobu ich powołania na stanowisko sędziowskie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 834/24, II GSK 836/24, II GSK 837/24; z 27 listopada 2024 r. sygn. akt I GSK 726/21).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela także pogląd, że samodzielną przesłanką wyłączenia sędziego czy asesora nie może być wyłącznie wadliwość procesu powoływania, ale musi nadto wystąpić konkretna okoliczność, która prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Oznacza to konieczność indywidualnego podejścia do orzeczeń wydawanych przez sędziów (asesorów) powołanych do sądów, a także do kwestii związanych z ich wyłączeniem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie do zaakceptowania jest interpretacja skarżącego kasacyjnie, w wyniku której należałoby przyjąć, że asesor powołany na wniosek tzw. nowej KRS nie posiada "in genere" przymiotu bezstronności niezbędnego do orzekania w każdej rozpoznawanej przez niego sprawie.

W dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa jedynie przez okoliczność powołania na stanowisko na wniosek nowej KRS (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2372/21; z 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt III FSK 1125/22; z 7 czerwca 2024 r. sygn. akt III FSK 1389/22).

Stanowisko to znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 9 lipca 2020 r. V. versus L., C-272/19 (ECLI:EU:C:2020:535), Trybunał w § 54 wskazał, że "co się tyczy warunków mianowania sędziego orzekającego w sądzie odsyłającym, należy na wstępie przypomnieć, że sam fakt, iż władze ustawodawcze lub wykonawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków (zob. wyrok z 19 listopada 2019 r., A.K. i in. (...), C-585/18, C-624/18 i C-625/18, EU:C:2019:982, § 133 i przytoczone tam orzecznictwo)."

W orzecznictwie podkreśla się również, że wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego/asesora muszą mieć charakter realny, a nie potencjalny (por. wyrok NSA z 8 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 620/20). Tymczasem, prezentowana przez Stowarzyszenie argumentacja nie opiera się na okolicznościach związanych z indywidualną oceną zachowania asesora co do jego bezstronności i niezawisłości. Przywoływane przez stronę okoliczności mają charakter ogólny i hipotetyczny. Oparte są na niesprecyzowanym założeniu braku bezstronności i niezależności osoby asesora z uwagi na ewentualne zależności polityczne z organem, którego dotyczy wniosek o informację publiczną. Tak więc zarzut, że skarżące Stowarzyszenie zostało pozbawione prawa do rozpoznania sprawy przez skład sądu mogący zostać uznany za niezależny, bezstronny i niezawisły, jako nieoparty na realnych argumentach i zdarzeniach, indywidualnie związanych z osobą asesora, nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

W tych warunkach za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 183 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rezultacie zaskarżony wyrok został poddany kontroli instancyjnej w granicach skargi kasacyjnej, opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, ujętych w formie wskazującej na wadliwe niezastosowanie przez Sąd art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w związku z art. 13 u.d.i.p.

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", bezczynność może mieć miejsce jeżeli wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ww. ustawie. Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej;

2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania;

3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji, można zaś wydać jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, lecz z przyczyn określonych w ustawie – takich jak ochrona informacji niejawnych, ochrona prywatności, ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, niewykazanie szczególnie istotnego interesu dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej – dana informacja publiczna nie może zostać udostępniona.

Z powyższego wynika, że podjęcie określonych czynności przez organ w postaci udostępnienia informacji, wydania decyzji o odmowie udzielania informacji lub wystosowania pisma informacyjnego zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez organ jakiej informacji żąda wnioskodawca - czy jest to informacja publiczna, a następnie, czy znajduje się ona w posiadaniu organu oraz jaki posiada charakter - w zakresie tego, czy jest przetworzona lub nieprzetworzona lub czy podlega wynikającym z ustawy wyłączeniem co do jej udostępniania z uwagi na prywatność osoby, tajemnicę przedsiębiorcy, czy ochronę informacji niejawnych.

Na tle zacytowanych norm i stanu sprawy jej rozstrzygnięcie wymagało odpowiedzi na pytanie, czy "kalendarz spotkań" Wójta Gminy [...] w zakresie jakim dotyczy wykonywania obowiązków Wójta stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Właściwa ocena tego zagadnienia determinuje sposób rozpatrzenia wniosku, co powinno mieć wpływ na ocenę zachowania organu w rozpoznawanej sprawie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki błędnie uznał, że załatwienie sprawy wniosku Stowarzyszenia z 13 grudnia 2024 r. pismami z 23 grudnia 2024 r. i z 16 stycznia 2025 r. nastąpiło zgodnie z obowiązującym prawem. Sąd I instancji pominął w swoich rozważaniach wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 21 marca 2024 r. wydany w sprawie Obywatelskiej Sieci Watchdog Polska (skarga nr 10103/20) przeciwko Polsce (publ. LEX nr 3695873), na który Stowarzyszenie powoływało się w skardze na bezczynność.

Przypomnieć należy, że Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Rzym.1950.11.04.) ustanowiła szczególny reżim prawny w odniesieniu do obowiązywania orzeczeń ETPC wobec spraw, na tle których zostały wydane. Art. 46 ust. 1 stanowi, że państwa członkowskie "zobowiązują się do przestrzegania ostatecznego wyroku Trybunału we wszystkich sprawach, w których są stronami". Wykładnia art. 46 ust. 1 Konwencji wskazuje wprawdzie na związanie wyrokiem ETPC tylko do sprawy, na tle której został on wydany, jednakże nie ulega wątpliwości, że wyroki tego Trybunału wydawane w indywidualnych sprawach ustalają standardy ochrony praw człowieka o powszechnie stosowalnym charakterze. Trzeba mieć na uwadze, że działania i rozstrzygnięcia organów krajowych, pozostające w sprzeczności z tymi standardami, zostaną przez ETPC uznane za naruszenie Konwencji, jeżeli skarga w tym zakresie zostanie skierowana do Strasburga.

Na istotną rolę orzeczeń ETPC zwrócił również uwagę Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 19 lipca 2011 r. sygn. K 11/10 określił jako szczególnie istotny obowiązek "uwzględniania" orzecznictwa ETPC. W wyroku tym wskazano, że choć zgodnie z art. 46 Konwencji, wyroki ETPC wiążą państwo-stronę postępowania w danej sprawie, to państwa trzecie, które są stroną Konwencji powinny dążyć do ukształtowania systemu ochrony praw człowieka w taki sposób, aby w jak najpełniejszym zakresie uwzględniać standardy wypracowane w orzecznictwie ETPC na gruncie EKPC.

Trybunał zaznaczył, że w deklaracji Interlaken z 2010 r. państwa członkowskie Rady Europy zgodziły się "brać pod uwagę rozwijające się orzecznictwo (ETPC), także odnośnie uwzględniania wniosków, jakie wynikają z wyroków stwierdzających naruszenie Konwencji przez inne państwo członkowskie, jeśli zasadniczo identyczny problem występuje także w systemie prawnym danego państwa" (zob. L. Garlicki "Rola sędziego krajowego w procesie wykonywania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka" - msz.gov.pl).

W powołanym przez stronę wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 21 marca 2024 r. Trybunał stwierdził, że "W odniesieniu do kryterium charakteru wnioskowanych informacji, Trybunał uznaje, że informacje, dane lub dokumenty, dostęp do których jest dochodzony, muszą zasadniczo spełniać kryterium interesu publicznego, aby uzasadnić potrzebę ich ujawnienia na podstawie Konwencji. Taka potrzeba może zaistnieć między innymi wówczas, gdy ujawnienie informacji zapewnia przejrzystość prowadzenia spraw publicznych oraz spraw będących przedmiotem zainteresowania społeczeństwa jako całości, a tym samym umożliwia udział ogółu społeczeństwa w zarządzaniu publicznym".

Trybunał podkreślił, iż definicja tego, co może stanowić temat publicznego zainteresowania, będzie zależeć do okoliczności każdej sprawy. Wskazał nadto, że "Nie jest rolą Trybunału wypowiadanie się ogólnie na temat tego, czy kalendarze spotkań powinny być dokumentami publicznymi czy niepublicznymi dla celów prawa krajowego, a Układające się Państwa mają szeroki margines swobody w tym zakresie. Jednak w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy, zwłaszcza w świetle jej kontekstu politycznego, kalendarze spotkań powinny być uważane za dokumenty mające charakter interesu publicznego. Orzecznictwo krajowe w jego obecnym stanie, kwalifikujące kalendarze spotkań jako wewnętrzne, niepubliczne dokumenty, nie dawało możliwości uwzględnienia tego aspektu wniosku o udzielenie informacji". (...) "Trybunał uznaje, że zwracając się o przekazanie kalendarza spotkań dotyczącego konkretnego okresu, skarżąca organizacja pozarządowa jasno określiła, że ubiega się otrzymanie informacji dotyczących spotkań, w jakich Prezes i Wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego uczestniczyli w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego." Ostatecznie Trybunał orzekł, że Polska naruszyła art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (wolność wyrażania opinii i prawo do otrzymywania informacji w związku z odmową udostępnienia kalendarzy spotkań organu Trybunału Konstytucyjnego.

Uwzględniając argumentację Trybunału Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ocenie wniosku skarżącego Stowarzyszenia Sąd Wojewódzki nie przeanalizował w sposób wszechstronny zachowania organu w realizacji wniosku o udostępnienie żądanej informacji.

Żądanie informacji obejmowało "kalendarz spotkań A B. w zakresie jakim dotyczy wykonywania obowiązków Wójta Gminy [...] - od dnia zaprzysiężenia do dnia wykonania wniosku." Z wniosku nie wynika, aby Stowarzyszenie żądało konkretnej materialnej postaci "kalendarza" - w formie papierowej, notatnika lub pliku z aplikacji do obsługi kalendarza. Stowarzyszenie wskazało jedynie, aby wnioskowaną informację przekazać mu w formie elektronicznej na podany adres e-mail. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że Stowarzyszanie wnosząc o udostępnienie "kalendarza spotkań" oczekiwało otrzymania informacji o spotkaniach A. B. w zakresie dotyczącym wykonywania obowiązków Wójta Gminy [...]. Uwzględnić bowiem należy, że przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku prowadzenia kalendarza spotkań, tym bardziej nie precyzując jego formy. Informację dotyczącą "kalendarza spotkań", rozumianą jako wykaz (listę) spotkań Wójta w których uczestniczył, można było zatem rozpatrywać w kategorii informacji mogących mieć charakter publiczny.

Skarżące Stowarzyszenie powoływało się w uzasadnieniu skargi, że pełni na obszarze gminy [...] rolę strażnika publicznego o znaczeniu podobnym do prasy, na co wskazują cele statutowe Stowarzyszenia ujawnione w rejestrze stowarzyszeń. Uzyskiwane od organów władzy publicznej informacje w wyniku wniosków o udostępnienie informacji publicznej publikuje na ogólnodostępnym profilu na portalu społecznościowym. Na obszarze gminy [...] nie działa prasa w rozumieniu Prawa prasowego, a profil Stowarzyszenia stanowi jedno z nielicznych niezależnych źródeł informacji o życiu publicznym gminy [...].

Sąd Wojewódzki w rozważaniach swych aspektu tego nie uwzględnił i odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa sądowego skupił się na wewnętrznym charakterze "kalendarza spotkań", jako pomocniczym narzędziu biurowym. Tym samym niezasadnie ograniczył do tego zagadnienia ocenę zachowania organu.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Taka sytuacja pozwalająca na rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wystąpiła w niniejszej sprawie.

Okolicznościami niespornymi są data złożenia wniosku przez Stowarzyszenie oraz sposób i termin jego rozpoznania. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej dot. kalendarza spotkań A. B. w zakresie jakim dotyczy wykonywania obowiązków Wójta wpłynął do organu 13 grudnia 2024 r. Odpowiedź na wniosek przesłano na adres Stowarzyszenia 23 grudnia 2024 r. Odpowiedź ta wskazywała na stronę internetową na której umieszczono sprawozdanie z pracy Wójta A. B. od dnia zaprzysiężenia do 5 listopada 2024 r. oraz wykaz spotkań od 6 listopada 2024 r. do 22 grudnia 2024 r.

Analizując treść sprawozdania z pracy Wójta Gminy [...] obejmującego okres od zaprzysiężenia do 5 listopada 2024 r. nie sposób przyjąć, aby stanowiło ono informację o kalendarzu spotkań Wójta za wskazany okres. Udzielonej informacji w tym zakresie nie uzupełnia treść pisma organu z 16 stycznia 2025 r. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] z 13 grudnia 2024 r. jest zasadna. W konsekwencji trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej względem wyroku Sądu Wojewódzkiego zarzut naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W okolicznościach tych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia wyroku Sądu I instancji i rozpoznania skargi poprzez jej uwzględnienie i zobowiązaniu organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić prawo wnioskodawcy do otrzymania informacji oraz charakter zawnioskowanych informacji mogących mieć znaczenie dla społeczności lokalnej, które to okoliczności w realiach tej konkretnej sprawy pozwalają żądanej informacji przypisać walor informacji o znaczeniu publicznym. Obowiązkiem organu będzie zatem załatwienie sprawy w sposób, który przewidują przepisy u.d.i.p. z równoczesnym rozważeniem, czy na przeszkodzie w pełnej realizacji wniosku nie staną inne, prawnie uzasadnione okoliczności.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pomimo niezałatwienia wniosku Stowarzyszenia w terminie o którym mowa w art. 13 u.d.i.p., bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. należy uwzględnić, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty. Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy, co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego zlekceważenia wniosku strony. Bezczynność organu wynikała wyłącznie z przekonania, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej. W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę okoliczności, że organ poinformował Stowarzyszenie, że sprawozdanie z pracy Wójta jest na stronie internetowej i podał adres dostępu do tej strony. Ponadto, organ przedstawił harmonogram odbytych spotkań Wójta w okresie od 6 listopada 2024 r. do 22 grudnia 2024 r. Takie okoliczności sprawy wykluczają uznanie, że bezczynność organu miała charakter rażący.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.