Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 marca 2024 r., III SA/Gl 980/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 14 września 2023 r. nr SKO.L/41.6/148/2023/19403, w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z 14 sierpnia 2023 r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Lokalowej w Urzędzie Miasta w Tychach, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 7 ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1335; dalej "ustawa o dodatkach mieszkaniowych") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ ustalił, że strona posiada majątek o znacznej wartości (mieszkanie o pow. 56,90 m²) i fakt ten stanowi o rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym.
W ocenie organu posiadanie tak znacznego majątku powoduje możliwość czerpania z niego pożytków (wynajem mieszkania) lub jego sprzedaż. Okoliczność zaś, że skarżący posiada dodatkowe mieszkanie oznacza, że ma zasoby majątkowe, które może wykorzystać w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej. To że nie podejmuje żadnej inicjatywy w tym kierunku, należy wyłącznie do jego uznania, jednak przemawia za odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.
Decyzją z 14 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego w odniesieniu do strony występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym rodziny, albowiem strona posiada majątek o znacznej wartości - mieszkanie o pow. 56,90 m². Fakt ten stanowi o rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym. Posiadanie tak znacznego majątku powoduje możliwość czerpania z niego pożytków (wynajem mieszkania) lub jego sprzedaż.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych o pow. 36 i 56,90 m². Drugi z tych lokali, mimo że zdaniem strony wymaga remontu, jest przedmiotem obrotu prawnego, co oznacza, że skarżący może go zbyć, a tym samym jest w stanie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe bez korzystania z pomocy gminy. W ocenie tego Sądu prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że skarżący nie może otrzymać dodatku mieszkaniowego z uwagi na fakt, iż jest on przeznaczony dla osób najuboższych i o niskich dochodach, które z posiadanych środków finansowych nie są w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych w zakresie mieszkania swoich i swojej rodziny, a z ustalonego stanu majątkowego strony skarżącej wynika, iż strona do grona takich osób się nie zalicza. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Sąd uznał za bezzasadny.
Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- 1) na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym m.in. zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego niezawierającego ustaleń wymaganych w art. 7 ust. 3 ustawy, ewentualnie wadliwe zastosowanie go jako przepisu niezgodnego z art.: 2, 32, 75 ust. 1, 47 Konstytucji RP;
- 2) ewentualnie na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 i 140 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo niewyjaśnienia istotnych okoliczności i nierozpatrzenia całego materiału, w tym oświadczeń skarżącego, oraz błędnych ocen (ustaleń) opartych na domniemywaniach, a nie na faktach i dowodach, zwłaszcza na wywiadzie środowiskowym, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż naruszenia dotyczą ustaleń istotnych okoliczności, wymaganych przez ww. art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Podniesione w niej zarzuty niezależnie od tego, czy oparto je na podstawie naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów prawa procesowego, zmierzają do podważenia przyjętego przez WSA stanowiska, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej przez skarżącego deklaracji a jego faktycznym stanem majątkowym, co dowodzi że jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Przemawia to za łącznym rozpoznaniem zarzutów.
Dodatek mieszkaniowy w ujęciu systemowym jest świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez władzę samorządową, który ma pomóc osobom o niskich dochodach pokryć okresowe świadczenia pieniężne ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego - art. 6 ust. 3 i ust. 4 u.d.m.
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym określone prawo do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie:
- 1) jednoosobowym - 40%,
- 2) wieloosobowym - 30%
- - przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku - art. 3 ust. 1 u.d.m.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości:
- 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym;
- 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym;
- 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Z przyjętych przez prawodawcę rozwiązań wynika jednoznacznie, że co do zasady rozstrzygnięcie o przyznaniu dodatku mieszkaniowego opiera się na ustaleniach wykazujących stosowną relację pomiędzy dochodami gospodarstwa domowego wnioskującego a kosztami utrzymania lokalu mieszkalnego.
Będący podstawą wydania kwestionowanej skargą decyzji art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. stanowi: "Organ (...) odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że: 1) występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe". Powołany przepis nie jest jednoznaczny i z tych względów może budzić wątpliwości interpretacyjne. Wstępnie należy potwierdzić, że art. 7 ust. 3 u.d.m. ma charakter związany, co oznacza, iż ustalenie okoliczności faktycznych uzasadniających jego stosowanie obliguje organ do wydania decyzji administracyjnej o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
Ustalenia faktyczne uzasadniające zastosowanie art. 7 ust. 3 u.d.m. organ może poczynić wyłącznie na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz złożonej przez wnioskodawcę deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego. Uwaga ta ma istotne znaczenie, gdyż z treści skargi kasacyjnej wywieść można, iż skarżący kasacyjnie zarzuca brak dostatecznego wyjaśnienie sprawy. Nie wskazuje on co prawda wyraźnie, iż powinny zostać przeprowadzone skonkretyzowane środki dowodowe, w tym inne niż wskazane wyżej, lecz wydźwięk treści skargi jest jednoznaczny, iż organ winien był poszerzyć postępowanie wyjaśniające w zakresie okoliczności wskazujących na wystąpienie "rażącej dysproporcji", co należy rozumieć, że organ winien przeprowadzić inne dowody. Taka wykładnia wskazanego wyżej przepisu jest błędna. Ustawodawca ograniczył możliwość wyjaśnienia prawnie istotnej okoliczności wyłącznie w drodze dwóch środków dowodowych, co organy prawidłowo uczyniły.
Wskazać dalej należy, że organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli oceni - po pierwsze - że pomiędzy dochodami zadeklarowanymi przez wnioskującego w deklaracji a jego faktycznym stanem majątkowym występuje rażąca dysproporcja - i po drugie - że ów faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy wykazuje, że jest on w stanie ponieść wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego uzasadnia więc szczególnego rodzaju relacja pomiędzy okolicznościami faktycznymi wchodzącymi w zakres znaczeniowy dwóch pojęć normatywnych: "dochód" i "faktyczny stan majątkowy". Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.d.m. za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162). Uogólniając można przyjąć, że dochód w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m. stanowią środki pieniężne uzyskane jako przychód lub dochód ze ściśle normatywnie określonych źródeł.
Pojęcie "stanu majątkowego" nie zostało zdefiniowane w przepisach u.d.m. niemniej jego znaczenie można odtworzyć w oparciu o treść art. 7 ust. 4 tej ustawy. Stosownie do jego treści podmiot przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych: 1) ruchomości i nieruchomości;
- 2) zasobów pieniężnych. W zakres pojęcia "stan majątkowy" wchodzą więc środki pieniężne inne niż dochód oraz przedstawiające jakąś wartość rzeczy ruchome lub nieruchome. Ustalenie rażącej dysproporcji pomiędzy zadeklarowanym przez wnioskodawcę dochodem a faktycznym a stanem majątkowym nie polega na prostym zestawieniu określonych wielkości posiadających tę samą charakterystykę przedmiotową. Rzeczą organu jest w pierwszej kolejności "przeszacować" stan majątkowy wnioskodawcy na wartość pieniężną stanowiącą sumę wartości pieniężnych poszczególnych, składających się na niego elementów. Dysproporcja pomiędzy dochodem a stanem majątkowym może ujawniać się gdy:
- 1) stan majątkowy wnioskodawcy dowodzi tego, że posiada on inne, nieujawnione w deklaracji dochody, które pozwalają mu ponosić wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego;
- 2) stan majątkowy wnioskodawcy dowodzi tego, że pomimo posiadania dochodu w wysokości normatywnie kwalifikującej do przyznania dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 1 u.d.m.), posiada on inne zasoby w postaci środków pieniężnych, ruchomości, bądź nieruchomości pozwalające mu samodzielnie lub łącznie z tym dochodem na ponoszenie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. nie musi być następstwem zatajenia przez wnioskodawcę informacji o osiąganych dochodach lub stanie majątkowym. Może wynikać także z tego, że wnioskodawca, pomimo iż aktualnie nie posiada dochodu na pokrycie pełnych wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, zgromadził w przeszłości środki pieniężne lub materialne, które bezpośrednio lub po spieniężeniu pozwolą mu na pokrycie takich wydatków. Przyjętą ocenę prawną potwierdza zastrzeżenie uczynione w końcowej części art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m., gdzie przesądzono, iż możliwość pokrycia wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego ma wynikać z wykorzystania własnych środków i posiadanych zasobów majątkowych. Chodzi więc o całościową ocenę sytuacji dochodowej i majątkowej wnioskodawcy, na którą składają się bieżące dochody finansowe, posiadane środki pieniężne niekwalifikujące się jako dochód oraz ruchomości i nieruchomości przedstawiające wartość finansową i dające się spieniężyć bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego.
Uwaga powyższa wymaga odniesienia się do stanowiska skargi kasacyjnej, w treści której jej autor stwierdza, iż "podstawą odmowy nie może być sam fakt posiadania mieszkania na własność" (str. 3 skargi kasacyjnej, ustęp 3.). Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż posiadanie dodatkowego mieszkania, co do zasady, wskazuje na ponadprzeciętny status majątkowy wnioskodawcy i winno wyłączać udzielanie przez państwo pomocy w zakresie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nie wyklucza to jednak na gruncie skonkretyzowanych okoliczności danej sprawy administracyjnej na przyjęcie innej oceny, choć musi to wynikać z dość oczywistych okoliczności faktycznych sprawy i łatwych do wywiedzenia ich ocen.
Wskazać następnie należy, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. nie jest formą sankcji za świadome lub nieświadome wprowadzenie organu w błąd co do okoliczności uzasadniających przyznanie tego świadczenia. Dyrektywa wynikająca z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. stanowi formę urealnienia systemowej funkcji dodatku mieszkaniowego, jaką jest przeznaczenie ze środków publicznych finansowego wsparcia dla osób, które nie posiadają własnych zasobów na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego). Identyfikacja znaczenia użytego w art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. terminu "rażąca dysproporcja" musi uwzględniać poczynione wyżej założenia.
Należy wobec powyższego przyjąć, że rażąca dysproporcja pomiędzy zadeklarowanymi przez wnioskodawcę dochodami a jego faktycznym stanem majątkowym ujawnionym podczas wywiadu środowiskowego polega na tym, że każda z tych zmiennych składających się na posiadane przez wnioskodawcę zasoby, w sposób zasadniczo różny wyznacza jego możliwości poniesienia wydatków związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu. O ile zadeklarowane dochody potwierdzają, iż wnioskodawca nie ma środków na poniesienie takich wydatków, to posiadane środki finansowe lub ruchomości i nieruchomości pozwalają na ocenę jednoznacznie odmienną, tj. że wnioskodawca jest w stanie takie wydatki pokryć.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że dysproporcja pomiędzy dochodem a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy osiąga stopień "rażący", gdy jest oczywista i znacząca. Chodzi więc o sytuacje, w których bez wątpliwości i konieczności czynienia szczegółowych szacowań uzasadniona jest ocena, że wnioskodawca posiada środki finansowe inne niż dochód (np. oszczędności) lub dające się spieniężyć bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania lub funkcjonowania gospodarstwa domowego ruchomości lub nieruchomości, które pozwalają mu na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skorzystanie przez ustawodawcę z przymiotnika stopniującego "rażący" uzasadnia stanowisko, iż w zakres stosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. powinny wchodzić sytuacje faktyczne, w których wnioskodawca posiada zasoby na pokrycie więcej niż jednego okresu rozliczeniowego takich wydatków. "Rażąca dysproporcja" pomiędzy dochodem a stanem majątkowym wnioskodawcy ostatecznie musi mieć wymiar finansowy, dający się wyrazić w pieniądzu.
Nie powinna więc dotyczyć sytuacji, w których wnioskodawca posiada niskie dochody, kwalifikujące go do otrzymania dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m. i jednocześnie ma inne zasoby niż dochód, które pozwalają na pokrycie wydatków związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym za nie więcej niż jeden okres rozliczeniowy. W takim skonfigurowaniu dysproporcja pomiędzy dochodem a stanem majątkowym wnioskodawcy występuje, ale nie ma charakteru rażącego. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres stosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. takich układów nie dotyczy.
Odnosząc przyjęte oceny prawne do podstawy faktycznej wyroku Sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić również zarzutu naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., art. 140 k.p.a.
W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący posiada dwa mieszkania – jedno, w którym zamieszkuje, co do zajmowania którego posiada tytuł prawny i co do którego złożył wniosek o dodatek mieszkaniowy, oraz lokal mieszkalny o powierzchni 56,90 m2 położony w T. przy [...], którego właścicielem stał się w drodze dziedziczenia, który według jego oświadczenia nie jest przez nikogo zajmowane. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę organów oraz Sądu pierwszej instancji, że skarżący posiada zasoby majątkowe, które może samodzielnie wykorzystać w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. Dodatkowe mieszkanie stanowi istotny składnik majątkowy o znacznej wartości, które w celu poprawy sytuacji dochodowej i majątkowej skarżącego może być wykorzystane w różny sposób, od sprzedaży poczynając, a na najmie kończąc. Sprzedaż mieszkania, nawet niewyremontowanego, zapewni natychmiastową poprawę warunków finansowych skarżącego i pozwoli mu na pokrywanie bieżących opłat za lokal mieszkalny.
Miasto Tychy jest dużym ośrodkiem przemysłowym, w którym wynajęcie mieszkania na bardzo korzystnych warunkach finansowych nie stanowi większego problemu. Mieszkanie przed wynajęciem może zostać wyremontowane, a jego koszt sfinansowany w drodze pożyczki lub kredytu lub też może zostać wynajęte z obowiązkiem remontu przez najemcę na koszt wynajmującego i odpowiednim ustaleniu warunków umowy. Rynek dostarcza zatem szereg różnorodnych rozwiązań pozwalających skarżącemu przy określonej inicjatywie własnej, na poprawę jego sytuacji życiowej w zakresie strony dochodowej. Sytuacja ta została prawidłowo dostrzeżona przez organy administracyjne oraz Sąd pierwszej instancji i słusznie w drodze poszerzenia procesu wykładni o dyrektyw wykładni celowościowej oraz funkcjonalnej podciągnięta pod przesłankę, o której mowa w art. 7 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Sama wykładnia tego przepisu jest zatem prawidłowa.
Poprawnie dokonano również ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, jak i ich oceny prawnej. Prawidłowo zastosowano także przyjęty stan faktyczny do przepisu art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. Autor skargi kasacyjnej raczy nie dostrzegać pewnej sprzeczności w działaniu skarżącego. Otóż skarżący posiada środki pieniężne na utrzymywanie większego mieszkania, które odziedziczył, zaś wnioskuje o pomoc państwa, w zakresie utrzymania lokalu o mniejszej powierzchni, który faktycznie zajmuje. Ocena zaistniałego stanu faktycznego jest oczywista i łatwo dostrzegalna. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych służą ochronie jednostki posiadającej niskie dochody przed pogłębieniem jej ubóstwa. Nie mogą one zasadniczo służyć zachowaniu posiadania majątku przez osobę posiadającą zadeklarowane niskie dochody. Temu celowi służy rozwiązanie prawne uregulowane w art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m., które winno znaleźć zastosowanie do m.in. tych przypadków, w których zachowanie posiadania majątku nie jest oczywiście konieczne lub gdy możliwe jest pozyskiwanie dochodu z posiadanego majątku sumptem własnego działania jednostki. Przypadek taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie, co zostało poprawnie dostrzeżone przez organy i Sąd pierwszej instancji. Z tych względów zarzuty nie mogą zostać uznane za uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.