Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 362/25, po rozpoznaniu skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") na bezczynność Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej "organ" lub "Poczta Polska") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej: w pkt 1 zobowiązał Pocztę Polską do rozpoznania wniosku Spółki z dnia 12 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2 stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3 zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżony wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Spółka w dniu 12 lutego 2025 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ilości osób wykonujących na rzecz Poczty Polskiej czynności polegające na:
- a) przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu oraz doręczeniu przesyłek pocztowych;
- b) doręczaniu przekazów pocztowych
- - zatrudnionych przez Pocztę Polską na podstawie stosunku pracy w zakresie wykonywania czynności polegających na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 § 1 ustawy Kodeks Pracy.
Skarżąca zawnioskowała o udzielenie ogólnej informacji na temat tego, czy osoby wykonujące ww. czynności są zatrudnione w oparciu o stosunek pracy. Jako sposób udostępnienia informacji skarżąca wskazała: kserokopia/pliki komputerowe, a jako formę przekazania informacji: przesłanie pocztą elektroniczną na podany adres.
W odpowiedzi Poczta Polska pismem z dnia 25 lutego 2025 r. wyraziła stanowisko, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. W ocenie organu uzyskane informacje byłyby bowiem wykorzystane na potrzeby zawodowe Spółki, co nie odpowiadałoby zarówno celowi, jak i funkcji, które wynikają z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Powyższe oznacza, że organ nie miał zgodnie z art. 16 u.d.i.p. podstaw do wydania decyzji.
Wobec powyższego stanowiska organu Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Poczty Polskiej w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku dostępowego z dnia 12 lutego 2025 r., zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i wnosząc o:
- 1. zobowiązanie Poczty Polskiej do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi albo wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia;
- 2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej;
- 3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - jeśli Sąd uzna, że spełnione są ku temu przesłanki.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 25 lutego 2025 r.
Przywołanym powyżej wyrokiem z 13 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Spółki w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku dostępowego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Poczta Polska jest podmiotem, o którym mowa art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., albowiem jest ona osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poczta Polska S.A. jest spółką, w której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa (zob. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska"; Dz.U. z 2020 r. poz. 2064 oraz wydruk z KRS Spółki dołączony do odpowiedzi na skargę).
Oceniając natomiast, czy wnioskowane przez Spółkę informacje stanowią informację publiczną, Sąd wskazał na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów.
W ocenie Sądu pierwszej instancji informacja o ilości osób wykonujących na rzecz Poczty Polskiej czynności wynikające z ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 366), zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, jest niewątpliwie informacją publiczną, gdyż obejmuje swym zakresem zarówno wykonywanie zadań władzy publicznej, jak i gospodarowanie mieniem publicznym przez ten podmiot. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że co do zasady informacja o wydatkach podmiotu, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje środkami publicznymi - na nagrody (premie) dla pracowników, jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej można żądać nie tylko informacji o ogólnej kwocie środków przeznaczonych na wynagrodzenia (nagrody, premie), ale także o wynagrodzeniach (nagrodach, premiach) konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu zobowiązanego.
Bez znaczenia dla uznania takich informacji za informacje publiczne jest to, czy dotyczą one pracownika zatrudnionego na stanowisku pomocniczym związanym jedynie z obsługą podmiotu zobowiązanego, czy osoby pełniącej funkcję publiczną i czy ta informacja pozostaje w związku z pełnieniem tej funkcji. Ta okoliczność ma natomiast znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Skoro zatem informacją publiczną jest informacja o kwocie środków przeznaczonych na wynagrodzenia (nagrody, premie), ale także o wynagrodzeniach (nagrodach, premiach) konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu zobowiązanego – to tym bardziej informacja o ilości osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy w podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje środkami publicznymi (tu: Poczcie Polskiej) jest informacją publiczną (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Jednocześnie Sąd zaznaczył, że uzyskanie informacji publicznej nie zostało uzależnione od określonych motywacji wnioskodawcy. Odnosząc się natomiast do kwestii nadużycia prawa do informacji publicznej Sąd wyjaśnił, że u.d.i.p. nie zna pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej", jako przesłanki odmowy jej udostępnienia. Zresztą kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej (odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa następuje w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie bezczynności organu ustaleniu podlega jedynie charakter żądanej informacji. Na tym etapie postępowania argumentacja organu związana z nadużyciem przez skarżącą prawa do informacji nie może być uznana za skuteczną.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w pkt 1 wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 2 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a.
Poczta Polska od powyższego wyroku wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:
- 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie skutkujące uznaniem, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., podczas gdy żądana przez skarżącego informacja nie ma charakteru informacji publicznej, zatem organ w sprawie niniejszej nie miał zgodnie z art. 16 u.d.i.p. podstaw do wydania decyzji, bowiem odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu w u.d.i.p.,
- 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 3 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że żądanie skarżącego skierowane do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczy sprawy publicznej, pomimo kierowania się - zdaniem organu - przez skarżącego interesem zawodowym, co w konsekwencji przekłada się na brak przymiotu informacji publicznej, zatem wniosek o udostępnienie informacji złożony przez skarżącego operatora pocztowego nie mógł zostać zrealizowany na zasadach i w trybie przewidzianym w u.d.i.p., gdyż uzyskane informacje byłyby wykorzystane na potrzeby zawodowe skarżącego, co nie odpowiadałoby zarówno celowi jak i funkcji, które wynikają z ustawy do dostępie do informacji publicznej,
- 3) przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie tego przepisu, skutkiem czego było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku Spółki z dnia 12 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, pomimo iż organ nie miał obowiązku rozpatrywać ww. wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem nie mógł w rezultacie dopuścić się bezczynności stwierdzonej przez WSA w punkcie 2 zaskarżonego wyroku,
- 4) przepisów postępowania, poprzez niezastosowanie w sprawie art. 58 § 1 p.p.s.a. i nieodrzucenie skargi na bezczynność Poczty Polskiej w całości jako bezzasadnej pomimo, iż organ udzielił wnioskodawcy informacji za pismem z dnia 25 lutego 2025 r., że żądana informacja nie jest informacją publiczną, ponadto Poczta Polska nie miała zgodnie z art. 16 u.d.i.p. podstaw do wydania decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie, a także, że skarżący został powiadomiony o braku podstaw do udostępnienia żądanej informacji jako informacji publicznej oraz braku podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, poprzez udzielenie odpowiedzi za pismem z 25 lutego 2025 r., zatem skoro pismo informujące o tym, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej nie podlega kognicji sądów administracyjnych, nie mieści się bowiem w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., skarga Spółki winna zostać odrzucona w całości jako bezzasadna.
Wobec powyższych zarzutów organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi Spółki w całości jako bezzasadnej (art. 58 § 1 p.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Spółki w całości (art. 188 p.p.s.a.), albo uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie (art. 185 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od Spółki na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Zarządzeniem z dnia 14 października 2025 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zwrócił Spółce odpowiedź na skargę kasacyjną z uwagi na treść art. 66 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego oraz będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymienione zarzuty. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Zarzuty zgłoszone w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 czy art. 151 p.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy) i wynikowy. Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Zatem zarzuty naruszenia tychże przepisów są zasadne wtedy, gdy sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej, a także wówczas, gdy sąd wadliwie uzna legalność zaskarżonego aktu i oddali skargę od niezgodnego z prawem aktu lub skargę na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, bądź błędnie uwzględni skargę. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia omawianych przepisów. Jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji ocenił, że zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi, to nie można sądowi zarzucić naruszenia przepisu, który dawał podstawę do takiego działania, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej (por. wyroki NSA z: 1 września 2011 r., I OSK 1499/10, 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14). Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. Takie przepisy w ramach omawianego zarzutu nie zostały wskazane.
Nadto należy podnieść, że zarzut został także wadliwie sformułowany od strony formalnej. Powołany w nim przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. zawiera trzy punkty o różnorodnej treści normatywnej. Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. natomiast stanowi, iż sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wydał orzeczeń w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., nie mógł zatem naruszyć powyższego przepisu poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Zarzut naruszenia art. 58 § 1 p.p.s.a. został skonstruowany w sposób nie pozwalający na jego merytoryczną ocenę. Artykuł 58 § 1 p.p.s.a. zawiera bowiem siedem mniejszych jednostek redakcyjnych (punktów) o różnorodnej treści normatywnej, a skarżący kasacyjnie nie wskazał, naruszenie którego z nich zarzuca. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone (z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu - ewentualnie innych jednostek redakcyjnych) oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumpcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa.
W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania, wykazać należy, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 3 października 2024 r., sygn. akt III OSK 238/23 i przywołane tam orzecznictwo). Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie Sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Nie jest zaś dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.
Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia art. 58 § 1 p.p.s.a., nie precyzując, w oparciu którą z wymienionych w nim przesłanek skarga powinna zostać odrzucona. Nadto wskazuje, iż skarga "winna zostać odrzucana w całości jako bezzasadna". Należy przypomnieć, że niezasadność skargi prowadzi zasadniczo do jej oddalenia, a nie odrzucenia.
Nadto wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zatem nie odnosi się do niej także wskazany w omawianym zarzucie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są zatem bezzasadne.
W ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia art. 4 ust. 3 u.d.i.p. w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że żądanie skarżącego skierowane do Poczty Polskiej S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczy sprawy publicznej, pomimo kierowania się przez wnioskodawcę interesem zawodowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż prawo do informacji publicznej nie zostało uzależnione od określonych motywacji wnioskodawcy. Konkretna informacja jest informacją publiczną, albo nią nie jest i to niezależnie od motywacji podmiotu, który o jej udostępnienie wystąpił. Dla zakwalifikowania danej informacji jako publicznej nie mają znaczenia cel i motywy, które towarzyszyły wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji. Co więcej, podmiot korzystający z prawa dostępu do informacji publicznej nie musi wskazywać celów ani motywów swego działania.
Zatem "brak podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. Treść publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej ma charakter obiektywny i nie jest kształtowana sposobem realizowania tego prawa"; por. wyrok NSA z 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21. Dla zakwalifikowania danej informacji jako publicznej nie mają znaczenia cel i motywy towarzyszące wnioskodawcy zgłaszającemu żądanie jej udostępnienia. Omawiany zarzut skargi kasacyjnej jest zatem w oczywisty sposób bezzasadny.
Skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W zarzucie tym skarżący kasacyjnie podniósł także kwestię charakteru żądanej informacji, nie wskazał jednak przepisów powiązanych z kwestią ustalenia tego charakteru, które w jego ocenie zostały naruszone. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do dokonania oceny zarzutu jedynie w kontekście naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wraz z całością wskazanej przez Sąd pierwszej instancji argumentacji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane stało się stanowisko, zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej – por. np. wyroki NSA z: 12 lipca 2024 r., III OSK 2604/23 (pub. ONSAiWSA nr 1 z 2025 r., poz. 9); 26 marca 2024 r., III OSK 1586/22; 22 marca 2024 r., III OSK 320/22; 20 marca 2024 r., III OSK 711/23; 20 lutego 2024 r., III OSK 2916/22; 17 października 2023 r., III OSK 2285/22; 29 września 2023 r., III OSK 5517/21; 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21, 21 maja 2026 r., III OSK 1954/25.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są bezzasadne, a w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.