Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1542/23 oddalił skargę R. S. (dalej "skarżący" lub "Habilitant") na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej "RDN" lub "organ") z dnia [...] października 2022 r. znak [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego.
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 - dalej; "ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym") w zw. z art. 179 ust. 2 w zw. z art. 179 ust. 10 i art. 189 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm. - dalej: "ustawa wprowadzająca"), RDN utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] (dalej "Rada Naukowa" lub "organ I instancji") z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych, w dyscyplinie nauki fizyczne.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że ww. orzeczenie zakończyło postępowanie habilitacyjne skarżącego, zainicjowane jego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r., a kontrolując ten akt Sąd miał na uwadze, że w ramach swej kognicji nie jest uprawniony do oceny wartości naukowej dokumentacji złożonej przez kandydata do stopnia naukowego lub oceny trafności opinii recenzentów przedstawionych w postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie, bada natomiast, czy w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego właściwymi przepisami, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności Sąd nie stwierdził, aby w sprawie zastosowano niewłaściwy stan prawny, nie podzielił tym samym zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej. Sąd wskazał, że postępowanie habilitacyjne w niniejszej sprawie uruchomił wniosek skarżącego, który wpłynął do Biura Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu 30 kwietnia 2019 r. Uzasadniało to zastosowanie do tego wniosku ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym i przepisów wykonawczych do tej ustawy, co też (wbrew wywodom skargi) miało miejsce. Postępowanie habilitacyjne skarżącego prowadzono bowiem nie tylko w oparciu o ustawę o stopniach naukowych i tytule naukowym, ale też o rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2018 r. poz. 261).
Uwzględniono również (w toku tego postępowania habilitacyjnego) art. 179 ust. 10 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
Sąd pierwszej instancji nie stwierdził także, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Sąd dodał, że postępowanie w sprawach o nadanie stopnia doktora habilitowanego ma wyjątkowy charakter, wynikający ze specyfiki tych spraw; cechuje go znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie.
Sąd wyjaśnił, że powyższy zapis oznacza, że jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to też, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania. Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym dotyczy kwestii dowodowych (recenzje, opinia komisji habilitacyjnej), w tym również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, a od 1 stycznia 2021 r. - Radą Doskonałości Naukowej (działającą na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i statutu - stanowiącego załącznik do uchwały RDN z dnia 9 października 2020 r.); kończy je orzeczenie wydane po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta (art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym).
Uwzględniając m.in. wskazany powyżej stan prawny Sąd pierwszej nie stwierdził, aby postępowanie habilitacyjne skarżącego przeprowadzono z istotnym naruszeniem znajdującej tu zastosowanie procedury. Sąd zauważył jednocześnie, że wada, która została stwierdzona w decyzji RDN z dnia [...] listopada 2021 r., została sanowana. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w postępowaniu habilitacyjnym skarżącego powołano Komisję Habilitacyjną, a jej skład nie budził zastrzeżeń co do spełnienia wymogów z art. 18a ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Wybrani w ten sposób trzej recenzenci ocenili osiągnięcie naukowe skarżącego i przygotowali recenzje, a następnie Komisja Habilitacyjna w dniu 23 września 2020 r. podjęła uchwałę, aby nie rekomendować Radzie Naukowej nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Uchwałę podjęto jednogłośnie, przez wszystkich uprawnionych do głosowania, w oparciu o trzy negatywne recenzje co do dorobku naukowego skarżącego.
Na podstawie tej opinii Komisji Habilitacyjnej, Rada Naukowa w dniu [...] grudnia 2020 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie odmowy nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne. Orzeczenie to, decyzją RDN z dnia [...] listopada 2021 r., zostało jednak uchylone. Przy czym, wyłącznym powodem uchylenia ww. uchwały nr [...] było stwierdzenie, że doszło do wadliwego głosowania - poddana pod głosowanie uchwała w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego nie uzyskała bowiem wymaganej większości głosów, taki wynik błędnie zinterpretowano jako odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego, a należało przeprowadzić drugie głosowanie, tym razem nad uchwałą o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Nie wskazano na żadne inne błędy, a powyższe wywiedziono powołując się na art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym.
To też skutkowało powrotem sprawy do Rady Naukowej i ponownym głosowaniem tego organu w dniu 7 marca 2022 r., tym razem nad uchwałą zgodną z opinią Komisji Habilitacyjnej, a więc o nienadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Za przyjęciem ww. uchwały było 28 z 29 biorących w tym udział, na 36 uprawnionych do głosowania. Sąd, w kontekście treści skargi, podkreślił jednocześnie, że wobec wady dostrzeżonej przez RDN w decyzji z dnia [...] listopada 2021 r., nie było żadnego powodu, aby postępowanie habilitacyjne skarżącego prowadzić od początku - a więc powołać na nowo komisję habilitacyjną i wybrać recenzentów (czy też wyłącznie recenzentów), bo tylko w ten sposób możliwe byłoby (jak wywodzi skarżący) zachowanie terminu miesięcznego uregulowanego w art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Stanowisko to Sąd pierwszej instancji uznał za chybione wyjaśniając, że wskazany termin miesięczny nie wywołuje skutku w sferze materialnoprawnej, czy inaczej - nie powoduje, że po jego upływie rada jednostki organizacyjnej nie może podjąć uchwały.
Uchybienie tego terminu (jego niedochowanie), choć należy negatywnie oceniać w kontekście szybkości postępowania, to jednak z racji tej, że ma charakter wyłącznie instrukcyjny (bo na inny jego charakter nie wskazują przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym), jego przekroczenie nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia Rady Naukowej. Przekroczenie tego terminu może być zwalczane w skardze na opieszałość właściwego organu, nie stanowi jednak o takiej ułomności postępowania habilitacyjnego, która uzasadniałaby powtórzenie tego postępowania w celu sporządzenia na nowo opinii przez Komisję Habilitacyjną (do czego to dąży skarżący). Co równie ważne, odmienna ocena - zgodna z twierdzeniem skarżącego, nie wynika także z ww. decyzji kasacyjnej RDN, a charakter ww. terminu jednolicie oceniany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Sąd stwierdził zatem, że Rada Naukowa podjęła w sprawie uchwałę w dniu [...] marca 2022 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne, stosując się do zaleceń RDN i art. 18a ust. 11 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Poprzedziła to analizą materiałów przedstawionych przez kandydata, recenzji i opinii Komisji Habilitacyjnej uznając, że skarżący wykazuje się niewystarczającym dorobkiem naukowym z obszaru fizyki. To ostatnie (dotyczące oceny osiągnięcia skarżącego według kryterium uregulowanego w art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym) pozostaje poza zakresem kontroli Sądu, natomiast kwestie formalne - podpadające pod tę kontrolę, nie dawały podstaw do zakwestionowania postępowania tego organu, na co prawidłowo wskazała RDN w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2022 r.
Podtrzymując uchwałę Rady Naukowej z dnia [...] marca 2022 r., RDN w ww. decyzji z dnia [...] października 2022 r. wskazała także na to, że nie znajduje podstaw do kwestionowania kompetencji wyznaczonych w tym postępowaniu recenzentów. Zwróciła jednocześnie uwagę na to, że wyznaczeni recenzenci i dwaj rzeczoznawcy powołani przez nią, są ekspertami o uznanej renomie w świecie naukowym potwierdzonej licznie cytowanymi publikacjami; wszyscy jednomyślnie stwierdzili, że brak jest podstaw do nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, a Komisja Habilitacyjna jednomyślnie wydała opinię o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.
Sąd zauważył jednocześnie, że tego rodzaju dokumenty stanowią zasadniczy materiał dowodowy w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego, jak również, że nie mogą być one skutecznie zwalczane wyjaśnieniami/uwagami kandydata do stopnia naukowego (procedura o nadanie stopnia naukowego takiej możliwości nie daje). Osoba taka nie może też skutecznie podważać trafności wyboru członków komisji habilitacyjnej czy samych recenzentów; także sąd administracyjny w ramach przeprowadzanej kontroli nie ma uprawnień do weryfikowania spełnienia przez członka komisji habilitacyjnej wymogów z ustawy - uznanej renomy naukowej, w tym międzynarodowej.
Sąd dodał, że orzekając w sprawie RDN dysponowała negatywną opinią Rady Nauki z dnia [...] czerwca 2022 r. co do odwołania skarżącego. Wzięła też pod uwagę, że Zespół VI Nauk Ścisłych i Przyrodniczych (działający w ramach RDN) w dniu [...] września 2022 r. w wyniku tajnego głosowania także wyraził negatywną opinię w sprawie odwołania skarżącego od uchwały Rady Naukowej z dnia [...] marca 2022 r., w końcu, że Prezydium RDN podjęło decyzję tej samej treści (w głosowaniu tajnym, 7 głosami na 7 biorących udział w głosowaniu z 10 uprawnionych).
Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji przyjął, że w toku postępowania przed Radą Nauki nie doszło do naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Sąd nie stwierdził także, aby postępowanie przed organem odwoławczym w niniejszej sprawie miało miejsce z istotnym naruszeniem procedur (biorąc pod uwagę m.in. status RDN, a także przyczynę, która doprowadziła do wzruszenia pierwotnie wydanej w tej sprawie uchwały Rady Naukowej - niedającą podstaw do gromadzenia "nowego" materiału dowodowego w postaci recenzji, czy opinii Komisji Habilitacyjnej).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej zwanej P.p.s.a., zarzucono:
- I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, a konkretnie:
- 1) art. 134 § 1 P.p.s.a. zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd pierwszej instancji naruszył powyższe przepisy postępowania sądowoadministracyjnego i nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartych w skardze; brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego miał istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie, co skutkowało naruszeniem powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem;
- 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. i nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granice zakreślone w skardze.
- II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 179 ust 2 ustawy wprowadzającej poprzez jego błędną wykładnię, w zakresie niepodzielenia zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia niniejszego przepisu i stwierdzenie, że postępowanie habilitacyjne przeprowadzono w oparciu o właściwy stan prawny.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, nie żądał przeprowadzenia rozprawy oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
Kontrolując zaskarżony wyrok w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwem stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2890/22; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 931/22). Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna w znacznym zakresie nie spełnia tego wymogu i nie zawiera uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa. Mimo tych wad podlega ona rozpoznaniu i w oparciu o jej zarzuty zostanie skontrolowany zaskarżony wyrok.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego, co miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ocenę zaskarżonej decyzji w odniesieniu do wszystkich zarzutów skargi. Trafność takiej argumentacji strony skarżącej kasacyjnie, zrzucającej Sądowi pierwszej instancji brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego, powinna precyzować, które to zarzuty zawarte w skardze zostały pominięte w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i jaki wpływ na treść zaskarżonego wyroku miałyby owe pominięcia. Także z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, które to zarzuty zostały pominięte przez Sąd pierwszej instancji.
Skarżący kasacyjnie na stronie 6 skargi kasacyjnej zamieścił jedynie stwierdzenie, że Sąd ten nie uwzględnił okoliczności, które wynikały z akt sprawy i nie stwierdził naruszenia trybu postępowania określonego właściwymi przepisami, których uwzględnienie powinno prowadzić do uwzględnienia samej skargi. Taki ogólny wniosek nie stanowi uzasadnienia podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu braku merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może uzupełniać zarzutów skargi kasacyjnej, a tym bardziej poszukiwać zamiast strony skarżącej naruszeń prawa, których sama strona nie wskazała. Brak jakiegokolwiek sprecyzowania na czym miałoby polegać nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi nie pozwala na stwierdzenie, że kontrolowany wyrok narusza prawo.
Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji naruszyłby obowiązek określony w art. 133 § 1 P.p.s.a. przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w taki sposób, który doprowadziłby do przedstawienia przez ten Sąd sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie oceny, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, tj. wynikającego z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z obowiązującym prawem.
Ponadto należy wyjaśnić, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania, a art. 133 § 1 P.p.s.a nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. byłby zasadny, gdyby w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wadliwej kontroli ustaleń faktycznych, pomijając materiał dowodowy zgromadzony przez orzekające w sprawie organy. Sytuacja taka nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy i przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia, umożliwiając wydanie wyroku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a., ponieważ orzekał na podstawie materiałów znajdujących się w aktach sprawy zgromadzonych w toku całego postępowania. Kompletności materiału dowodowego w sprawie nie kwestionuje sama strona skarżąca kasacyjnie. Wbrew ocenie strony skarżącej kasacyjnie, kontrolę prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy przeprowadził Sąd pierwszej instancji na podstawie akt sprawy.
Sąd ten nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych, ponieważ sądy administracyjne co do zasady nie ustalają stanów faktycznych kontrolowanych spraw. Tylko wyjątkowo na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z takiej możliwości w tej sprawie nie korzystał Sąd pierwszej instancji, ponieważ nie było takiej potrzeby.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie nie został naruszony także art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła decyzji RDN z dnia [...] października 2022 r. znak [...] utrzymującej w mocy uchwałę nr [...] Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2022 r. o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącemu kasacyjnie. Przedmiot tej sprawy objęty zaskarżoną decyzją został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). Skoro w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie objął przedmiotem kontroli innej sprawy i dokonał jej kontroli w sposób wystarczający do prawidłowej oceny, to nie został naruszony art. 134 § 1 P.p.s.a.
Sama strona skarżąca kasacyjnie nie podnosi, jakie to inne, nieobjęte kontrolą Sądu pierwszej instancji, okoliczności lub zarzuty powinny być uwzględnione w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tej sprawie wskazał także, dlaczego nie mógł uznać jako istotne okoliczności samej polemiki Habilitanta z wnioskami recenzji oraz stosunku skarżącego wobec osób sporządzających recenzje. Nie może zasadnie strona skarżąca oczekiwać, że sąd administracyjny dokona oceny, czy dorobek naukowy Habilitanta stanowi osiągniecie naukowe niezbędne do uzyskania danego stopnia naukowego lub też będzie oceniał merytorycznie same recenzje. Wykraczałoby to wyraźnie poza kryterium kontroli sądowej jakim jest zgodność z prawem.
Sąd administracyjny, na co trafnie w tej sprawie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia lub tytułu naukowego oraz jej osiągnięć naukowych. Sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego pierwszej instancji ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed RDN nie doszło do naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu tej Rady, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się do oceny, czy w granicach zarzutów skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok odpowiada prawu, czy też podlega uchyleniu. Taki pogląd prezentowany jest przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 22 października 2024 r. sygn. akt III OSK 5059/21; wyrok NSA z 1 grudnia 2023 r. sygn. akt III OSK 2661/22; wyrok NSA z 30 września 2020 r. sygn. akt I OSK 496/20; wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1460/18; wyrok NSA z 1 września 2017 r. sygn. akt I OSK 148/17). Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymuje w tej sprawie ww. pogląd i uznaje go za własny.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartych w skardze i braku merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego.
Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera zwięzłego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera niedające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1329/19).
Jeśli w uzasadnieniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego znajduje się ocena ustaleń stanu faktycznego dokonana na podstawie akt, to nawet w sytuacji, gdy jest ona odmienna od oceny prezentowanej przez stronę, nie można zasadnie twierdzić, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W szczególności zawiera stanowisko Sądu pierwszej instancji co do wszystkich zarzutów zawartych w samej skardze. Nie znajduje żadnego potwierdzenia argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, jakoby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się do każdego z zarzutów zawartych w skardze i nie zawierało merytorycznego rozpoznania zarzutów skarżącego. W szczególności Sąd pierwszej instancji w tej sprawie ocenił kompletność zebranego materiału dowodowego, wskazał na znaczenie sporządzonych recenzji w postępowaniu habilitacyjnym, wyjaśnił brak możliwości uznania jako dowodu polemiki Habilitanta z recenzjami oraz ocenił przebieg postępowania habilitacyjnego, a w tym także znaczenie upływu miesięcznego terminu do podjęcia uchwały w przedmiocie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Nie można również dostrzec niespójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Nie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. z tego powodu, że Sąd ten nie stosował tego przepisu. Zaskarżony wyrok został wydany na podstawie art. 151 P.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a. Powołany art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nakazuje sądowi administracyjnemu uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku stwierdzenia, że w danej sprawie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) lub zaistniały inne niż podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Także i w tym zakresie, poza jedynie przywołaniem w skardze kasacyjnej naruszenia ww. przepisu, strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, jakie to naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania zaistniały w tej sprawie, których nie dostrzegł lub nieprawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji. Próba przerzucenia na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku doprecyzowania zarzutu skargi kasacyjnej lub jego uzupełnienia nie może odnieść żadnego skutku.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu prawa materialnego w zakresie obejmującym art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że postępowanie habilitacyjne w tej sprawie przeprowadzono w oparciu o właściwy stan prawny.
Zgodnie z powołanym art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej postępowania habilitacyjne od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Nie budzi najmniejszej wątpliwości, że w związku z wszczęciem w dniu 30 kwietnia 2019 r. przez skarżącego kasacyjnie postępowania habilitacyjnego, było ono prowadzone na podstawie ww. ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Wynika to wprost z materiału dowodowego zebranego w tej sprawie, a także podstaw prawnych podjęcia w dniu [...] marca 2022 r. uchwały nr [...] przez Radę Naukową Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] (uchwałę podjęto na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym) oraz zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji RDN wydanej na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym.
Także Sąd pierwszej instancji skontrolował zaskarżoną decyzję i przebieg postępowania w sprawie na podstawie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Poza samym zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej, strona skarżącą kasacyjnie nie podnosi w skardze kasacyjnej, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby jakiekolwiek naruszenie prawa przez Sąd pierwszej instancji zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty te obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).