Uzasadnienie
Postanowieniem z 9.09.2026 r. o sygn. I SA/Bk 321/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi J.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 8 czerwca 2026 r., nr 2001-IEE.7192.39.2026, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA Marcina Kojło. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że pismem z 1 września 2026 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego WSA Marcina Kojło w związku z brakiem bezstronności przez udział sędziego w sprawach strony, w których Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrzył prawomocnie zażalenia o wyłączenie sędziego WSA.
W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA Marcin Kojło złożył do akt oświadczenie, że w sprawie zawisłej przed WSA w Białymstoku pod sygnaturą I SA/Bk 321/26 ze skargi skarżącego nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie go jako sędziego od udziału w sprawie.
Oddalając wniosek skarżącego WSA w Białymstoku wyjaśnił, że nie wskazał on na istnienie po stronie sędziego, o którego wyłączenie wnosi, okoliczności realnie i obiektywnie budzących wątpliwości co do bezstronności sędziego w tej konkretnej sprawie. Skarżący swój wniosek uzasadnił udziałem sędziego WSA Marcina Kojło w sprawach skarżącego, w których nie zostało prawomocnie rozstrzygnięte zażalenia o wyłączenie wnioskowanego sędziego. Zdaniem Sądu samo przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia na podstawie art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ocenił, że okoliczności wskazane przez skarżącego mają walor subiektywny, wynikający z faktu, że nie jest on zadowolony z uprzednio wydawanych w jego sprawach rozstrzygnięć. Także treść oświadczenia złożonego przez sędziego nie wskazuje, aby w sprawie zachodziły okoliczności, o których mowa art. 19 p.p.s.a., które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie oraz w sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał żadnych innych okoliczności mogących świadczyć o zarzucanym braku bezstronności wnioskowanego do wyłączenia sędziego, tj. nie uprawdopodobnił w należyty sposób przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego należy oddalić.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wskazując na ogólne okoliczności mające, w jego ocenie, przemawiać za zmianą zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Białymstoku odpowiada prawu.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Białymstoku co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności, mają subiektywny charakter. Przeświadczenie skarżącego o wyłączeniu wskazanego sędziego z uwagi na brak jego bezstronności i niezawisłości nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie.
Dodatkowo sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożył wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.