Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 października 2026 r., sygn. akt III FZ 490/26

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 22.07.2024 r. o sygn. I SA/Kr 329/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie P. Z. (dalej: skarżący) na "postanowienie z 12 stycznia 2024 r." w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 17.03.2023 r. o nr 1201-IEE.711.2.22.2022.5.JM wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
3. 2.1. Pismem z 11.03.2024 r. skarżący wniósł zażalenie na "postanowienie WSA w Krakowie z 12 stycznia 2024 r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i wnioskiem o przywrócenie terminu", wskazując, że wnosi o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, przyznanie prawa pomocy i zwolnienie z opłaty. To pismo skarżącego było jednym z trzech zażaleń, wniesionych 11.03.2024 r. – dwa z nich dotyczyły postanowienia WSA w Krakowie z 14.02.2024 r. o sygn. I SA/Kr 329/23.

W związku z zażaleniami skarżącego został on wezwany przez Sąd pierwszej instancji trzema odrębnymi pismami do uzupełnienia ich braków w terminie siedmiu dni pod rygorem ich odrzucenia. W odniesieniu do zażalenia na "postanowienie WSA w Krakowie z 12 stycznia 2024 r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i wnioskiem o przywrócenie terminu" skarżący został wezwany do podpisania zażalenia, oznaczenia przedmiotu i zakresu zaskarżenia, oznaczenia swojego numeru PESEL (zarządzenie na k. 144). Skarżący został poinformowany o rozbieżności w złożonym zażaleniu, dotyczącej wskazania przez skarżącego jednocześnie na postanowienie i zarządzenie, oraz że data 12.01.2024 r. widnieje na zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu, jednakże Sąd nie może z urzędu nadawać pismu strony treści, których jest ono pozbawione. Wezwanie wysłane do skarżącego zawierało powyższe informacje (k. 148 i 149).

W odpowiedzi na wezwanie skarżący poinformował, że w związku z odebranymi trzema wezwaniami nie jest w stanie odpowiedzieć na nie z powodu braku identyfikacji pism i prosi o doszczegółowienie wezwań, których pism dotyczą (k. 174).

1. 2.2. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie wskazuje, że przyczyną odrzucenia zażalenia było nieuzupełnienie braków zażalenia w terminie wyznaczonym w wezwaniu (art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.).
2. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3. 3.1. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, przyznanie prawa pomocy i zwolnienie z opłaty. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że jego sytuacja rodzinna nie pozwala mu na wynajęcie adwokata i pokrycie kosztów zażalenia. Jego zdaniem są to obiektywne przyczyny, dla których jego wniosek jest zasadny.
4. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno spełniać wymagania przewidziane dla pisma w postępowaniu sądowym, zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia, wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Artykuł 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to stronę wzywa się o jego uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia pisma. W myśl art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji umożliwił skarżącemu uzupełnienie braków formalnych zażalenia, pouczając go o rygorze odrzucenia zażalenia, jeżeli nie uzupełni ich w wyznaczonym terminie. Wezwanie zostało mu doręczone 24.04.2024 r. – zgodnie z informacją widniejącą na UPD (k. 198).

Złożone 29.04.2024 r. przez skarżącego pismo procesowe (k. 174) nie można uznać za odpowiedź na wezwanie Sądu. Skarżący w piśmie wyjaśnił, że "w związku z odebranymi w dniu 24 kwietnia br. trzema wezwaniami o uzupełnienie pod powyższą sygnaturą sprawy informuję, iż nie jestem w stanie odpowiedzieć na wezwania z uwagi na brak identyfikacji pism proszę o doszczegółowienie wezwań których pism". Wbrew twierdzeniu skarżącego wystosowane wezwanie było jasne i umożliwiało precyzyjną odpowiedź. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego do podpisania zażalenia, oznaczenia przedmiotu i zakresu zaskarżenia, oznaczenia swojego numeru PESEL. Pouczono też skarżącego o treści art. 194 § 3 i art. 46 p.p.s.a. oraz wyjaśniono, że w zażaleniu skarżący wskazał jednocześnie na postanowienie i zarządzenie; po drugie wyjaśniono skarżącemu, że data 12.01.2024 r. widnieje na zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu, jednakże Sąd nie może z urzędu nadawać pismu strony treści, których jest ono pozbawione. Ponieważ braki formalne zażalenia nie zostały uzupełnione, Sąd pierwszej instancji odrzucił je na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to należy uznać za prawidłowe.

1. 4.2. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - jak w sentencji postanowienia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki