Uzasadnienie
- 1.1. Postanowieniem z 10 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Kr 493/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie H. sp. z o.o. w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 marca 2026 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej Skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 493/25.
- 1.2. W uzasadnieniu orzeczenia sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 3 marca 2026 r. odrzucił skargę kasacyjną Skarżącej od wyroku z 15 października 2025 r. Powyższe postanowienie wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie wniesienia zażalenia (przymusie adwokacko-radcowskim) zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 12 marca 2026 r. Na powyższe postanowienie Strona pismem nadanym 20 marca 2026 r. złożyła zażalenie, sporządzone osobiście – podpisane przez członka zarządu i prokurenta.
- 1.3. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd pierwszej instancji podsumował, iż w tym stanie rzeczy, wniesienie zażalenia osobiście sporządzonego, prowadzi do jego odrzucenia, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako niedopuszczalnego. Nadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W rozpatrywanej sprawie siedmiodniowy termin do skutecznego wniesienia zażalenia upłynął w dniu 19 marca 2026 r., a zatem Skarżąca terminu nie zachowała, co również prowadzi do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 194 § 2 p.p.s.a.
- 1.4. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że wniesiona przez nią skarga nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na brak możliwości niezwłocznego ustanowienia takiego pełnomocnika, przy czym obsługujący Spółkę adwokat w okresie właściwym do wniesienia skargi przebywał na urlopie i pozostawał bez kontaktu. Skarżąca podniosła, że pozostawała w przekonaniu, iż w przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi zostanie wezwana przez Sąd do ich uzupełnienia, co umożliwiłoby jej dokonanie wymaganej czynności przez ustanowionego przez nią profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Skarżącej, odrzucenie skargi bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia jej braków pozbawiło ją możliwości obrony swoich racji i praw. Nadto wskazała, że nie miała świadomości obowiązku sporządzenia zażalenia przez adwokata, a samo zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało jej doręczone w dniu 13 marca 2026 r.
- 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
- 2.2. Stosownie do art. 194 § 4 zd. 1 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny (z zastrzeżeniem art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. znajdującego zastosowanie wobec odesłania zawartego w art. 194 § 4 zd. 2 p.p.s.a. – bez wpływu dla sprawy). Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność (postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11; z 20 stycznia 2021 r., III FZ 7/21).
- 2.3. Nie sposób podzielić argumentacji Spółki, jakoby okoliczności związane z czasową niedostępnością dotychczasowego pełnomocnika, brakiem możliwości niezwłocznego ustanowienia innego profesjonalnego pełnomocnika czy też brakiem świadomości co do wymogu sporządzenia i podpisania środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika mogły usprawiedliwić niezachowanie wymogu określonego w art. 194 § 4 zd. 1 p.p.s.a. Wymóg ten ma charakter ustawowy i wynika wprost z przepisów prawa, a jego spełnienie nie jest uzależnione od wiedzy strony co do istnienia takiego obowiązku ani od jej subiektywnego przekonania co do sposobu procedowania przez Sąd. W szczególności Strona nie może skutecznie oczekiwać, że Sąd wezwie ją do usunięcia braku, jeżeli przepisy przewidują obowiązek sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika i określają skutki niespełnienia tego wymogu. Ponadto dodać należy, że zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem, zawierało pouczenie o sposobie wniesienia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (przymusie adwokacko-radcowskim).
- 2.4. Nie może również odnieść skutku powoływanie się na nieobecność dotychczasowego pełnomocnika. Okoliczność ta pozostaje bowiem bez wpływu na obowiązek procesowy Spółki, która decydując się na wniesienie środka zaskarżenia, powinna dochować wszystkich przewidzianych prawem wymogów formalnych, w tym zapewnić jego sporządzenie przez podmiot posiadający wymagane kwalifikacje.
- 2.5. Bezsporna w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że członek zarządu oraz prokurent samodzielnie podpisali zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 marca 2026 r. w związku z czym Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
Nadto twierdzenie Skarżącej, jakoby powyższe postanowienie zostało jej doręczone w dniu 13 marca 2026 r., pozostaje w sprzeczności z aktami sprawy, z których jednoznacznie wynika, że doręczenie nastąpiło w dniu 12 marca 2026 r. (k. 131 akt sądowych), a nie jak twierdzi Skarżąca dzień później, tj. 13 marca 2026 r.
- 2.6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.