Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 461/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "Sąd I instancji", "WSA") odrzucił zażalenie B. J. i J. J. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2025 r. odrzucające skargi kasacyjne Skarżących na pismo Prezydenta Miasta O. z dnia 28 marca 2024 r. w przedmiocie przekazania odwołania. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pomimo ustawowego wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (tzw. "przymus adwokacko-radcowski"), Skarżący wnieśli skargi kasacyjne samodzielnie, chociaż nie należą do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli zażalenia, domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 194 § 2 i § 4 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia, przy czym zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.).
Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Wymóg ten ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania. Na mocy bowiem art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia, jak również z innych przyczyn niedopuszczalne.
Zauważyć należy, że w sprawie Skarżący wraz z doręczeniem zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skarg kasacyjnych zostali pouczeni w piśmie przewodnim o sposobie wniesienia zażalenia. Z jego punktu 5 wynika, że: "Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami może być sporządzone przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego; do takiego rodzaju zażalenia należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa.".
Skarżący zaś, mimo prawidłowego pouczenia, zażalenia sporządzili samodzielnie, pomimo że żadne z nich nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11).
Tym samym uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2025 r. o odrzuceniu zażaleń na postanowienie o odrzuceniu skarg kasacyjnych nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.