Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 27 sierpnia 2026 r., sygn. akt III FZ 433/26

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 7.07.2026 r., I SA/Gd 176/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. (dalej: skarżący), działającego przez przedstawiciela ustawowego J. K., w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 9.12.2025 r., nr SKO Gd/4904/25, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.
3. 2.1. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 3.03.2026 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą ww. wezwanie doręczono 20.03. 2026 r.

Pismem z 25.03.2026 r. skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych. Postanowieniem z 29.04.2026 r., I SPP/Gd 80/26, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 29.05.2026 r. WSA w Gdańsku utrzymał w mocy ww. postanowienie.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 1.06.2026 r., skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 3.03.2026 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono 22.06.2026 r., lecz skarżący nie uiścił wymaganego wpisu.

1. 2.2. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WSA w Gdańsku wskazuje, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie wpisu od skargi w terminie wyznaczonym w wezwaniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
2. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3. 3.1. Na powyższe postanowienie przedstawiciel ustawowy skarżącego wniósł zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W ocenie skarżącego, w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi wniósł on kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym samym spełnił warunki do przyjęcia jego wniosku i nadania mu dalszego biegu. Jego zdaniem, z uwagi na złą sytuację materialną, nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych.
4. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony wpis. W tym przypadku wzywa się wnoszącego skargę, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, natomiast w razie bezskutecznego upływu tego terminu skarga podlega odrzuceniu.

W rozpatrywanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3.03.2026 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł wraz z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie siedmiu dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W terminie do uiszczenia opłaty skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z 29.04.2026 r., I SPP/Gd 80/26, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 29.05.2026 r. WSA w Gdańsku utrzymał w mocy ww. postanowienie. Następnie w związku z utrzymaniem w mocy postanowienia referendarza sądowego z 29.04.2026 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia należnego wpisu od skargi oraz pouczony o skutkach niezastosowania się do tego wezwania. Przesyłka, zawierająca powyższe wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, została doręczona w 22.06.2026 r. W związku z powyższym, siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 29.06.2026 r. Skarżący nie uiścił w tym terminie wpisu od skargi, zaś w odpowiedzi, złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji WSA w Gdańsku był obowiązany skargę odrzucić.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczony kierowanym do strony ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu, nie zostaje przerwany. Dzieje się to nawet w sytuacji, jeżeli strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi (jak w konkretnym przypadku) do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy.

1. 4.2. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki