Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 marca 2026 r., sygn. akt III SAB/Wa 68/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A. S. (dalej: "Skarżąca") na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w sprawie rozpoznania wniosku złożonego w toku postępowania oddalił wniosek o wyłączenie sędziego.
Pismem z 19 marca 2026 r. Skarżąca wniosła o wyłączenie od orzekania Sędzi WSA w Warszawie Anny Zaorskiej. W ocenie Skarżącej doświadczenie zawodowe Sędziów w Izbie Administracji Skarbowej w Warszawie stanowi podstawę do stwierdzenia braku ich bezstronności na podstawie art. 18 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Oddalając wniosek Skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Skarżąca w złożonym wniosku o wyłączenie Sędzi powołała się na okoliczność, że świadczyła ona w przeszłości pracę w Izbie Administracji Skarbowej. Jak wskazał Sąd, Sędzia była pracownikiem w Izbie Administracji Skarbowej w Warszawie w okresie od 1 czerwca 2002 r. do 30 września 2004 r., jednakże nie brała jakiegokolwiek udziału w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu okoliczność, że Sędzia w odległej przeszłości była zatrudniona w Izbie Administracji Skarbowej w ramach umowy o pracę, nie może stanowić podstawy do jej wyłączenia, albowiem przewidziany w art. 18 § 1 pkt 5 in fine p.p.s.a. wymóg związku "usług" ze sprawą odnosi się nie tylko do jakichkolwiek usług, ale też usług prawnych. W ocenie Sądu z mocy prawa wyłączony jest taki sędzia, który świadczył usługi prawne związane z konkretną sprawą, zaś nie jest wyłączony sędzia, który świadczył usługi prawne z tą sprawą niezwiązane.
Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 10 kwietnia 2026 r. Skarżąca zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek Skarżącej (art. 19 p.p.s.a.). Sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożyła wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2026 r., sygn. akt III FZ 289/26).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku Skarżącej o wyłączenie Sędzi WSA oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez Sędzię objętą wnioskiem. Skarżąca w zażaleniu nie podniosła żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby podważyć prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Przedstawione twierdzenia opierają się na przypuszczeniach, że sprawy dotyczące organów skarbowych mogą wiązać się z odpowiedzialnością osób, które mogły pozostawać lub pozostają w relacjach z Sędzią. Tego rodzaju ogólne rozważania nie stanowią uprawdopodobnienia istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. Skarżąca sama przyznaje, że "nie ma żadnej wiedzy na temat jakichkolwiek okoliczności dotyczących Sędzi Zaorskiej". Oznacza to, że wniosek o wyłączenie Sędzi nie został oparty na faktach, lecz na domniemaniach.
Skarżąca nie wskazała ani osób, ani relacji, ani zdarzeń, które mogłyby prowadzić do powstania uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności Sędzi. Tak sformułowane zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia Sędzi.
W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia