Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 lipca 2026 r., sygn. akt III FZ 389/26

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 28.05.2026 r. o sygn. I SA/Po 640/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi P. sp. o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 23.05.2025 r., nr SKO.F.406.759.2024, wydaną w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2022 r., odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Poznaniu z 23.09.2025 r.
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.
3. 2.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 23.09.2025 r. w punkcie pierwszym oddalił wniosek skarżącej o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w punkcie drugim odrzucił skargę.

Pismem z 7.10.2025 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie z 23.09.2025 r. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 5.11.2025 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi (w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia) przez uiszczenie wpisu od zażalenia.

W terminie otwartym do wykonania zarządzenia skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 12.12.2025 r., I SPP/Po 167/25, pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 16.01.2026 r., I SPP/Po 167/25, utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6.05.2026 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 5.11.2025 r. W terminie otwartym do opłacenia zażalenia nie uiszczono należnego wpisu.

1. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zażalenie wyjaśnił, że warunkiem skutecznego wniesienia zażalenia jest uiszczenie wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie skarżącej, ponieważ w wyznaczonym terminie ustawowym skarżąca nie uiściła wpisu od zażalenia. Nie zostało też skarżącej przyznane prawo pomocy. Powyższe spowodowało, że WSA w Poznaniu postanowił na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 16 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) o odrzuceniu zażalenia.
2. 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że nie posiada środków finansowych na wnoszenie opłat.

1. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
2. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Poznaniu odpowiada prawu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem art. 220 § 2, 3 i 3a p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
3. 4.2. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie ustawowym 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia tego zażalenia.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia w wyznaczonym terminie jest złożenie w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu traci moc i powinno być powtórzone po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, gdyż w terminie otwartym do wykonania zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 5.11.2025 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji z chwilą złożenia tego wniosku zarządzenie utraciło moc. Skarżącej nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6.05.2026 r., doręczono skarżącej w 12.05.2026 r. wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 5.11.2025 r. Skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu od zażalenia, więc prawidłowo WSA w Poznaniu, działając na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił odrzucić zażalenie skarżącej.

1. 4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki