Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2026 r., sygn. akt VIII SA/Wa 652/25 w sprawie ze skargi A. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 15 lipca 2025 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wynika, że odpis sentencji wyroku z dnia 5 marca 2026 r. został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 marca 2026 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 48 akt sądowych). W dniu 1 kwietnia 2026 r. (data złożenia na Biurze Podawczym Sądu) pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia.
We wniosku, pełnomocnik skarżącego wskazał na okoliczności przebywania w dniu 25 marca 2025 r. (winno być: 2026r. - dopisek Sądu) na SOR [...] Szpitala Specjalistycznego oraz udzielone mu świadczenia medyczne, w tym wprowadzone leczenie w postaci leków powodujących senność w wyniku, których od dnia 25 marca 2025 r. (winno być: 2026r. - dopisek Sądu) do dnia 26 marca do godzin późno wieczornych nie był w stanie w pełni świadomie wykonywać czynności zawodowych.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w tym czasie, zarówno w dniu 25 jak i 26 marca 2026 r. nie był w stanie uczestniczyć w rozprawach i dopiero od dnia 27 marca 2026 r. stan zdrowia poprawił się na tyle, by mógł podjąć działania zawodowe. Okoliczność powyższa powoduje, iż z zakreślonego pierwotnie 7 dniowego terminu na złożenie przedmiotowego wniosku, nie był przez okres 2 dni zdolny do wykonywania pracy i nieświadomy upływu jakiegokolwiek terminu w sprawie. Okoliczności pobytu w szpitalu i otrzymane leki wpłynęły na stan świadomości pełnomocnika skarżącego w taki sposób, że nie mógł podejmować żadnych merytorycznych w tym procesowych decyzji.
Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 17 kwietnia 2026 r., wnosząc o jego uchylenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni, od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Równocześnie z wyżej wymienionym wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie.
Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminu nie nastąpił z jej winy (zob. post. NSA z 11.05.2022r., I GZ 134/22; publik. CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności (zob. post. Sądu Najwyższego z 7 lutego 2000 r., I CKN 1261/99). Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa wyłącza możliwość zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a.
Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Istotne jest zatem ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, ponieważ od tego momentu rozpoczyna bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie.
Natomiast zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
W wyjątkowych okolicznościach, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd może postanowić o przywróceniu terminu, o ile strona uprawdopodobni, że niedotrzymanie terminu nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, iż niedokonanie czynności procesowej w terminie, nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu wskazał jako główny powód niedochowania terminu, zły stan zdrowia. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączył kartę informacyjna z leczenia szpitalnego, z której wynika, że przebywał na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym od 2026-03-25 09:39 do 2026-03-25 14:04. Z zawartej, we wniosku o przywrócenie terminu argumentacji wynika, że od dnia 27 marca 2026r. pełnomocnik skarżącego, co sam podniósł w ww. wniosku, był w stanie umożliwiającym mu podjęcie działań zawodowych, a zatem w chwili kiedy biegł jeszcze termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w tej sprawie. Termin w niniejszej sprawie upływał w dniu 31 marca 2026r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, pełnomocnik skarżącego nie wykazał, aby fakt wskazanej niedyspozycji zdrowotnej i wprowadzone leczenie (w postaci przyjmowania leków powodujących senność) był równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowych przez sporządzenie i nadanie przedmiotowego wniosku przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią. Z powyższego wynika, że stan zdrowia pełnomocnika skarżącego był taki, iż umożliwiał mu prowadzenie spraw przed sądem administracyjnym. W związku z tym, uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 marca 2026 r., nie wynikało z obiektywnych przyczyn, niezależnych od pełnomocnika strony, tj. nagłego pogorszenia jego stanu zdrowia uniemożliwiającego samodzielne działanie w postępowaniu sądowym.
W takiej sytuacji Sąd I instancji słusznie postanowił o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.