Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 marca 2026 r., I SA/Rz 266/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił A. B. (dalej:,,Skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 9 kwietnia 2025 r., SKO.4140.25.2025, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu cyt.,,z wykazu zastępstw listonosza, który przez ponad pół roku przebywał na zwolnieniu lekarskim - poprzez zwrócenie się Naczelnego Sądu Administracyjnego do Placówki Poczty na adres: ul. [...], - o podanie wykazu licznych zastępstw listonosza, (...)który w 2025 roku przez dłuższy okres przebywał na zwolnieniu lekarskim i był zastępowany przez różne osoby;
- - na fakt (uprawdopodobnienie okoliczności), że przyczyna uchybienia terminu nie leży po stronie skarżącego, a osób trzecich tj. bliżej nie ustalonych pracowników Poczty, tj. nieprawidłowego doręczenia awiza lub pozostawienia pod niewłaściwym adresem".
W odpowiedzi na zażalenie, B. B. (dalej:,,Uczestnik") wniosła o jego uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej jako:,,p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W świetle tych przepisów, konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, LEX/el. 2018, komentarz do art. 87 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, że w tej sprawie nie wystąpiła wymagana prawem przesłanka przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało doręczone Skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. W szczególności słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że argumentacja Skarżącego o nieprawidłowym działaniu poczty przy doręczeniu przesyłek nie została poparta żadnym przekonywającym dowodem, który nie tyle udowadniałby, co przynajmniej uprawdopodabniałby tę argumentację.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty niepodjętej przesyłki wynika, że przesyłka polecona zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz uiszczenia wpisu od skargi, przesłana na adres Skarżącego wskazany w skardze, awizowana była dwukrotnie, tj. 27 czerwca 2025 r., o czym zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie przesyłka była awizowana powtórnie 7 lipca 2025 r. Przesyłkę uznano za doręczoną 11 lipca 2025 r. Następnie, przesyłka została zwrócona jako niepodjęta w terminie.
W tej sytuacji wymaga przypomnienia, że potwierdzenie odbioru pisma jest dokumentem urzędowym. Zawarte w nim informacje dotyczące czynności podjętych przez operatora pocztowego w celu doręczenia przesyłki korzystają z domniemania prawdziwości oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Okoliczności podniesione w zażaleniu, odnoszące się do rzekomych nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki, w szczególności pozostawienia awiza pod niewłaściwym adresem nie podważają wskazanego domniemania. Niewystarczające jest bowiem samo twierdzenie Skarżącego, że wobec długotrwałego zwolnienia lekarskiego dotychczasowego doręczyciela i zastępowania go dorywczo przypadkowymi osobami z innych rejonów zdarzały się nieprawidłowości w doręczeniach, a w skrzynce pocztowej Skarżącego umieszczano korespondencję skierowaną do innych osób. Zdaniem Skarżącego, również korespondencja skierowana do niego mogła zostać umieszczona w niewłaściwej skrzynce, pod innym numerem.
Niemniej również tego twierdzenia, Skarżący nie poparł żadnymi dowodami. Bez znaczenia więc pozostają gołosłowne twierdzenia Skarżącego, w sytuacji gdy twierdzeniu temu przeczą prawidłowe adnotacje zawarte na przesyłce pocztowej. Poza tym, Skarżący nie przedłożył chociażby dowodu złożenia reklamacji u operatora pocztowego.
W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (zob. postanowienie NSA z 23 października 2013 r., I OZ 971/13).
Reasumując, należy zaaprobować ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, że Skarżący nie uprawdopodobnił, jakoby uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi miało charakter niezawiniony, a tym samym nie wykazał zasadności zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a, wyklucza to możliwość przywrócenia terminu na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że orzeczenie sądu pierwszej instancji, odmawiające przywrócenia terminu, odpowiadało prawu. Jednocześnie w złożonym zażaleniu nie wskazano żadnego zarzutu naruszenia przepisów prawa, a samo niezadowolenie Skarżącego z wyniku sprawy, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.