Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 stycznia 2026 r., III SA/Wa 2904/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej:,,Spółka") na postanowienie tego sądu z 16 września 2025 r., III SA/Wa 2904/24, w sprawie ze skargi Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 listopada 2024 r., nr 1401-IEE3.7192.1.42.2024.3.AD, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pomimo ustawowego,,przymusu adwokacko-radcowskiego", Spółka wniosła zażalenie podpisane przez prezesa Spółki, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej:,,p.p.s.a."). Sąd podkreślił, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu.
Na powyższe postanowienie, pismem z 20 lutego 2026 r. Spółka wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażącą obrazę art. 49 p.p.s.a., co objawiło się odrzuceniem zażalenia Spółki z 2 października 2025 r., w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. miał obowiązek wezwać skarżącą Spółkę do uzupełnienia braków formalnych przez sporządzenie, podpisanie i wysłanie zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika, a czego pomimo obowiązku ustawowego ów sąd nie uczynił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11; z 7 maja 2014 r., II FZ 543/14; z 26 października 2018 r., I OZ 1011/18). Oznacza to, że wbrew twierdzeniom Spółki - niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia zażalenia zostało Spółce doręczone 2 października 2025 r. Mimo prawidłowego pouczenia, zażalenie zostało sporządzone samodzielnie przez prezesa Spółki, który nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Sąd nie miał obowiązku wezwać Spółkę do uzupełnienia braków formalnych poprzez sporządzenie, podpisanie i wniesienie zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie Spółki.