Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 30 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Op 824/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 26 września 2025 r., nr 1601-IEW.720.18.2025 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie oddalające zarzuty zgłoszone przez stronę w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie stwierdza ono bezpośrednio, ani nie tworzy po stronie Skarżącego - podlegających wykonaniu - uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Jest to wyłącznie akt administracyjny o charakterze proceduralnym, nie wprowadzający w sytuacji prawnej skarżącego zmian, których wystąpieniu można by się przeciwstawić poprzez wstrzymanie jego wykonania.
Pismem z 14 kwietnia 2026 r. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania.
Przez wykonanie aktu należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i, na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, jak również aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone postanowienie, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z 30 lipca 2025 r. oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutu zgłoszonego w prowadzonym postępowaniu, nie nadkłada zaś na Skarżącego żadnych nowych obowiązków. Wynika to zarówno z jego zakresu, jak i charakteru prawnego. Nie określa ono obowiązku uiszczenia konkretnej kwoty, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym przez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt, który nie nosi znamion wykonalności. Czym innym jest egzekucja z majątku skarżącego, a czym innym zarzuty podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie strona podnosi określone okoliczności, które stoją na przeszkodzie prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Rolą organów jest zweryfikowanie tych twierdzeń, a ich stanowisko w tym zakresie nie może podlegać wstrzymaniu wykonania.
W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia Dyrektora odpowiada prawu, a wniesione w sprawie zażalenie należy uznać za niezasadne.
Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.