Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 29 stycznia 2026 r., VII SA/Wa 1012/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. K. i J. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego A. K. (dalej: "skarżący", "strona") na decyzję Ministra Finansów z 28 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej.
2. Od tego wyroku, 4 maja 2026 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę kasacyjną, w której wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został uzasadniony szczególnie trudną sytuacją rodziny skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
3. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. post. NSA z 14 listopada 2022 r., III FSK 1189/22). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Należy jednak podkreślić, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że co do zasady przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61 oraz przykładowo postanowienie NSA: z 23 września 2009 r., II FZ 342/09; z 30 października 2009 r., II FZ 417/09).
Kwestią podstawową zatem w postępowaniu mającym za przedmiot wstrzymanie wykonalności skarżonej decyzji lub postanowienia jest zatem ocena, czy akt ten nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie może natomiast być przedmiotem wstrzymania wykonania akt, który wykonaniu nie podlega. Gdyby niniejsze postępowanie dotyczyło decyzji, która kreowała zobowiązanie strony, wówczas można by ją wstrzymać. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy decyzje Wojewody Śląskiego z 31 października 2024 r. odmawiającą umorzenia w całości i części opłaty legalizacyjnej, ustalonej w wysokości 50 000 zł postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zabrzu z 20 maja 2024 r. Jest to rozstrzygnięcie, które nie wywołuje skutków materialnoprawnych, nie podlega wykonaniu, czyli przymusowej realizacji, gdyż nie nakłada ono na skarżących żadnych obowiązków.
Z tego względu niecelowym jest rozważanie, czy korzystnym dla strony (tj. chroniącym przed wyrządzeniem znacznej szkody bądź przed spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków) będzie wstrzymanie jego wykonania.
Skoro zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżących żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy nie istnieje możliwość wstrzymania jej wykonania. Ewentualnie wstrzymanie wykonania mogłoby dotyczyć wskazanego wcześniej postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zabrzu z 20 maja 2024 r. ustalającego opłatę legalizacyjną a nie decyzji o odmowie jej umorzenia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.