Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 6 października 2022 r. (sygn. akt I SA/Gl 738/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 29 kwietnia 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:
Wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta U.obejmujących należności z tytułu IV raty za 2011 r. i I raty za 2012 r. łącznego zobowiązania pieniężnego.
Zobowiązana wniosła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku i wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Burmistrza Miasta U. (wierzyciel) postanowieniem z 10 sierpnia 2020 r. uznał zarzuty wniesione przez zobowiązaną za nieuzasadnione.
Postanowieniem z 18 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny wydał postanowienie z 18 stycznia 2021 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów, mocą którego uznał za niezasadny zarzut przedawnienia zaległości objętej przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.
Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z 25 marca 2021 r. Dyrektor uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego z 18 stycznia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu.
Postanowienie to zostało przez zobowiązaną zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który postanowieniem z 4 października 2021 r. sygn. akt I SA/GI 728/21 skargę odrzucił.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z 19 kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny uznał za niezasadny zarzut przedawnienia.
Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor postanowieniem z 28 maja 2021 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego.
Również na to rozstrzygnięcie zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 8 października 2021 r. sygn. akt I SA/GI 930/21 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego.
Ponadto także na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 18 grudnia 2020 r. zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 20 kwietnia 2021 roku sygn. akt I SA/GI 189/21 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta U. z 10 sierpnia 2020 r.
W związku z powyższym wierzyciel postanowieniem z 3 września 2021 r. uznał zarzut za nieuzasadniony, a w wyniku złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z 14 lutego 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Z uwagi na powyższe, organ egzekucyjny postanowieniem z 30 marca 2022 r. uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzonego postępowania na podstawie tytułów wykonawczych Burmistrza Miasta U. z 7 maja 2020 r.
Dyrektor utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, że jest ono prawidłowe. Ocenił, że tytuły wykonawcze Burmistrza Miasta U. z 7 maja 2020 r. zostały wystawione w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującą wówczas treścią art. 61 u.p.e.a. Wierzyciel poszukując majątku zobowiązanej ustalił, iż objęła ona funkcję prezesa zarządu spółki z. o.o. i posiada w tej spółce udziały. W związku z ujawnieniem innych źródeł dochodu, wierzyciel wystawił przedmiotowe tytuły wykonawcze, celem przeprowadzenia egzekucji z udziałów w spółce z o.o.
Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie wymagało przesłania upomnienia do skarżącej. Brak takiego obowiązku wynika z art. 61 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia.
W wyniku wniesionych przez zobowiązaną zarzutów na postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny zwrócił się do Burmistrza Miasta U. o zajęcie stanowiska. Wierzyciel postanowieniem z 3 września 2021 r. uznał zarzut za nieuzasadniony, a w wyniku złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z 14 lutego 2022 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenił skargę jako niezasadną. Sąd podkreślił, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Będąc związanym tym stanowiskiem, co wynika z treści art. 34 § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne prawidłowo – zdaniem Sądu - uznały, że w nie doszło do przedawnienia zobowiązania z uwagi na podjęte czynności egzekucyjne.
Skargę kasacyjną na wskazany na wstępie wyrok wniosła zobowiązana zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
- 1) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu rozpoznania istoty sprawy w jej granicach i pominięciu zarzutu 4 skargi polegającego na naruszeniu art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez organy stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartego w wyroku z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 189/21 dotyczącego oceny możliwości wystawiania kolejnych tytułów wykonawczych,
- 2) art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, że dopuszczalne jest wystawienie w tej samej sprawie kolejnego tytułu wykonawczego dotyczącego tego samego obowiązku, podczas gdy kierując się zasadą jednego tytułu wykonawczego dla prowadzenia postępowania wystawienie kolejnych tytułów jest możliwe tylko w przypadkach określonych ustawą, do których w tej sprawie bezspornie nie doszło, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie doprowadziło do uchylenia obu wydanych postanowień,
- 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 6 i art. 8 i w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że dopuszczalne jest wystawienie w tej samej sprawie kolejnego tytułu wykonawczego dotyczącego tego samego obowiązku, a to powoduje, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych z 7 maja 2020 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie doprowadziło do uchylenia obu wydanych postanowień,
- 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 33 § 1 pkt 1,4 i 6 u.p.e.a. poprzez wadliwe nieuwzględnienie zarzutów: przedawnienia, oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych.
Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającego go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej na swoją rzecz kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na początek przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. – poza przypadkami nieważności postępowania sądowego, wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a., których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, który wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera – określonych normatywnie poprzez wskazanie odpowiednich przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) – zarzutów kasacyjnych odnośnie do: upomnienia, wszczęcia postępowania egzekucyjnego, treści i wystawienia tytułu wykonawczego, dopuszczalności wszczęcia ponownej egzekucji (art. 61 u.p.e.a.), jak również przepisów międzyczasowych wskazujących na odpowiedniość stosowania zmieniających się ustawodawczo przepisów prawa (por. art. 13 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm). W zarzutach skargi kasacyjnej nie wskazano również przepisów o przedawnieniu, na które w postępowaniu powoływała się strona skarżąca. W skardze kasacyjnej przywołano zarzut naruszenia art. 59§ 1 pkt 7 p.p.s.a., zgodnie z którym: postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku, gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Zarzut ten nie został uzasadniony, ponieważ ze skargi kasacyjnej nie wynika, jakie to – konkretnie – "odrębne ustawy" nakazywały w sprawie niniejszej umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie został również uzasadniony zarzut kasacyjny naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 6 u.p.e.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odnosi się – w sposób zindywidualizowany faktycznie i prawne – do każdej ze wskazanych w zarzucie jednostek redakcyjnych art.33§ 1, 4 i 6 u.p.e.a.; autor skargi kasacyjnej poprzestaje w tym zakresie na "ogólnikowym" przywołaniu w uzasadnieniu art. 33 u.p.e.a., chociaż regulacja ta obejmuje pięć paragrafów zawierających wiele punktów, każdy o różnej treści i znaczeniu.
Reasumując, skarga kasacyjna nie obejmuje normatywnej treści ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która dla merytorycznego i normatywnie umocowanego rozstrzygnięcia sprawy mogła mieć istotne znaczenie. Powyższych zaniechań wnoszącego skargę kasacyjną nie sanują "ogólne" zarzuty procesowe: art. 134§ 1 p.p.s.a., art. 141§ 4 p.p.s.a., art. 18 u.p.e.a., art. 6, art. 8 i art. 105§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które wszak nie regulują ad meritum spornych zagadnień postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie sprawy, to jest na etapie postępowania kasacyjnego – stosowanie do treści zarzutów skargi kasacyjnej, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Ażeby móc w sposób uzasadniony prawnie rozważyć, czy Sąd pierwszej instancji merytorycznie zastosował się do określonych ocen prawnych poprzedniego wyroku, merytorycznym przedmiotem skargi kasacyjnej powinny być normy prawne regulujące instytucje, o których wypowiadały się w sprawie sądy administracyjne. Zaniechania kasacyjne odnośnie do zgodnego z prawem zaskarżenia adekwatnymi zarzutami normatywnego przedmiotu sporu czynią merytoryczną ocenę wykonania art. 153 p.p.s.a. nieuzasadnioną.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Sędzia Mirella Łent sędzia Jacek Brolik sędzia Sławomir Presnarowicz