Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt: I SA/Gd 861/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę A.K. (dalej: "Skarżąca", "Strona"), na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor", "DIAS") z dnia 30 sierpnia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku Skarżąca, żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżyła go w całości i wniosła o uchylenie wyroku i na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi, podczas gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez Dyrektora następujących przepisów:
- 1. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), poprzez naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;
- 2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.;
- 3. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia, co przejawiało się w braku wyjaśnienia na jakiej podstawie organ odwoławczy uznał zarzuty Skarżącej za niezasadne i utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 5 lipca 2024 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed ustosunkowaniem się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów skargi kasacyjnej, z uwagi na sposób ich sformułowania przez pełnomocnika Skarżącej, należy poczynić kilka uwag natury ogólnej.
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu.
Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04).
Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia tak określonych wymogów. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że Skarżąca uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego nie wskazała jaki - a tym bardziej, że istotny - był wpływ zarzucanych uchybień WSA na rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym trudno jest w pełni odnieść się do argumentacji skargi kasacyjnej, bowiem uzasadnienie skargi kasacyjnej wydaje się sprowadzać do polemiki z oceną prawną WSA, nie wskazując konkretnie, w jaki sposób w realiach niniejszej sprawy zostały naruszone poszczególne przepisy postępowania, które zostały przywołane w zarzutach wniesionego środka zaskarżenia.
Z powyższych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Należy bowiem zauważyć, że Skarżąca zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, nie wskazała, jakie dowody nie zostały przeprowadzone przez organ albo też pominięte w toku podejmowania rozstrzygnięcia. Brak też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśnienia, jakie okoliczności mogły być tymi brakującymi bądź pominiętymi dowodami. Jedynie w przedostatnim akapicie na str. 6 skargi kasacyjnej przywołany został art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z ogólnym wskazaniem, że przepisy te zostały naruszone przez organy podatkowe.
Tymczasem, co już wyżej podkreślono, warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 2586/21).
Powyższa argumentacja pozostaje także w pełni aktualna co do zarzutu naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., sprowadzającego się do braku uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia, co przejawiało się w braku wyjaśnienia na jakiej podstawie organ odwoławczy uznał zarzuty Skarżącej za niezasadne i utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 5 lipca 2024 r. Również i w tym przypadku Skarżąca w sposób prawidłowy nie uzasadniła powyższego zarzutu i nie wskazała, jakie konkretnie braki uzasadnienia dostrzega.
Podkreślenia też wymaga, że pełnomocnik Skarżącej ogólnie tylko odwołując się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. art. 33 § 1 i art. 27 § 1 pkt 3, stwierdził, że obowiązkiem organu było dokonanie analizy "zgodności obowiązku podlegającego egzekucji z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu stanowiącego jego podstawę". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednak, że Skarżąca nie wskazała, na czym jej zdaniem, polegały nieprawidłowości w zakresie określenia obowiązku podlegającego egzekucji. Skarżąca zarzucając brak przeprowadzenia takiej analizy nie wskazuje jakie elementy stanu faktycznego zostały przez organy pominięte, jak też które z elementów stanu faktycznego zostały nieprawidłowo ocenione, formułuje natomiast nadal gołosłowne twierdzenia o nieprawidłowości (w zakresie należności głównej i odsetek za zwłokę) we wszystkich tytułach wykonawczych.
Tymczasem, jak trafnie zauważył to WSA, analiza akt sprawy wskazuje, że nie sposób dopatrzyć się uchybień mogących potwierdzać zasadność sformułowanego zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora z 3 sierpnia 2023 r. Co więcej, pełnomocnik Skarżącej w petitum skargi kasacyjnej nie sformułował zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 33 § 1 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
W skardze kasacyjnej na stronie 6 pełnomocnik Skarżącej podnosi, że: w tytułach wykonawczych "błędnie określono zarówno kwoty należności głównej, jak i kwoty odsetek", oraz że "Skarżąca kasacyjne nie była przy tym zobligowana do dokonania własnych obliczeń, zarówno w obszarze należności głównej, jak i odsetek". Argumentacja ta jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również chybiona z uwagi na wymogi jaki stawia się z woli ustawodawcy skardze kasacyjnej jako wysoce sformalizowanemu pismu procesowemu. W kontekście, w tym przypadku obowiązku wykazania, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie WSA, konieczne było wykazanie na czym konkretnie polegały zdaniem Skarżącej nieprawidłowości w określeniu egzekwowanego obowiązku.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Skarżąca formułując zarzut naruszenia konkretnego przepisu powinna więc wskazać jego zakres i istotę, jak również dowody potwierdzające ewentualne nieprawidłowości czy błędy rachunkowe w tytule wykonawczym w zakresie określenia w nim obowiązku podlegającego wykonaniu.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie może merytorycznie odnieść się do tak sformułowanych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Dlatego też wniesiona skarga kasacyjna w danej sprawie, nie spełnia wymogów z wymienionych wyżej art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. Z tych względów niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
- s. Marta Waksmundzka-Karasińska s. Jacek Pruszyński s. Sławomir Presnarowicz (spr.)