Uzasadnienie
- 1. Wyrokiem z 13.11.2025 r. o sygn. I SA/Go 297/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Z.B. i A.B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 17.07.2025 r., nr SKO-1899/74-S/25, wydaną w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
- 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
- 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika – radcę prawnego), którzy na podstawie art. 173 § 1 i 2, art. 174 pkt 1 i 2, art. 175 § 1 oraz art. 177 § 1 p.p.s.a. zaskarżyli ten wyrok w całości. Sformułowali również wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, tj. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego to orzeczenie decyzji Zarządu Związku Międzygminnego "E." [...] z 27.02.2025 r., nr [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarżący złożyli oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj.:
- 1) art. 6i ust. 1 pkt 3 ustawy z 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024. poz. 399, dalej: u.c.p.g.), przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że nieruchomość skarżących stanowi inną nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe;
- 2) § 15 uchwały nr IX/51/2020 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "E." z 26.11.2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin uczestników Związku Międzygminnego "E." (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego poz. 2798), zmienioną uchwałą nr Xl/68/2021 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "E." z 18.03.2021 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gmin uczestników Związku Międzygminnego "E." (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego poz. 718), przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nieruchomość skarżących stanowi inną nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym;
- 3) § 1 i 2 uchwały nr XIII/74/2021 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "E." z 26.10.2021 r. w sprawie wysokości stawek oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego poz. 2185), przez określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 140 zł za każdy miesiąc, w sytuacji gdy stawkę tą stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków dla każdej frakcji odpadów komunalnych (tj. 20 zł) a skarżący jako właściciele nieruchomości nie zadeklarowali żadnej ilości, a nadto w sytuacji gdy brak jest podstaw do określenia aż 5 frakcji odpadów komunalnych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- 1) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), przez dokonanie błędnych ustaleń, że na nieruchomości skarżących znajduje się "inna nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym" i/lub domek letniskowy, oraz że nieruchomość wykorzystywana jest na inne cele niż ogrodnicze i sadownicze, a także, że właściciele nieruchomości korzystali z 5 frakcji odpadów komunalnych;
- 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie niepełnego uzasadnienia wyroku, w szczególności z uwagi na brak odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych przez skarżących i brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób przekonujący i wyczerpujący.
- 2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej skarżący sformułował zarzuty dotyczące naruszenia przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim przepisów postępowania.
- 3.2. Formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skarżący wskazali na naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Profesjonalny pełnomocnik skarżących nie dostrzegł, że postępowanie w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Formułując w tej sprawie zarzuty, należało przywołać zatem właściwe przepisy Ordynacji podatkowej. Rozpoznawana skarga kasacyjna takich zarzutów nie zawiera, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. są całkowicie chybione. Okoliczność, że przepisy te są odpowiednikiem niektórych przepisów Ordynacji podatkowej nie może mieć znaczenia. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., przepisów tego kodeksu nie stosuje się w sprawach uregulowanych w Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem przepisów działów IV (Udział prokuratora) i VIII (Skargi i wnioski). Organy podatkowe nie mogły stosować przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, więc także nie mogły naruszyć tych przepisów. Podnoszenie zarzutów naruszenia Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach podatkowych jest zatem nieskuteczne. W konsekwencji nie można skutecznie kwestionować ani stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania, ani też dokonanej jego oceny i wyprowadzonych wniosków. Skoro Ordynacja podatkowa stanowi autonomiczną podstawę procedowania, sądy konsekwentnie winny oddalać skargi oparte na błędnej podstawie prawnej jako bezzasadne.
Stosownie do art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepisów Ordynacji podatkowej oznacza, że organ w postępowaniu dotyczącym tejże opłaty powinien stosować zarówno zasady ogólne z Ordynacji podatkowej, jak i wszelkie przepisy regulujące zasady prowadzenia postępowania dowodowego obowiązujące na gruncie tej ustawy. Jedną z naczelnych zasad ogólnych postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 o.p. i rozwinięta w rozdziale 11 działu IV Ordynacji podatkowej, zawierającym przepisy regulujące postępowanie dowodowe.
W świetle powołanej zasady obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Stosownie zaś do art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie dokonać jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 o.p. (zasada swobodnej oceny dowodów). W świetle powyższych przepisów organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi – na podstawie obowiązujących przepisów – wiążą się skutki prawne. Dokładne i prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego jest bowiem niezbędne dla właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
3.3. Zgodnie z art. 141 § 4 zdanie 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.02.2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 zdanie 1 p.p.s.a. nie jest zasadny, w przypadku gdy strona kwestionuje w skardze kasacyjnej stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a,. skarżący zarzucili, że WSA w Gorzowie Wielkopolskim sporządził niepełne uzasadnienie wyroku, w szczególności przez rzekomy brak odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych przez skarżących oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej w sposób przekonywujący i wyczerpujący. Należy podkreślić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera szczegółowe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, stanowisk stron, podstawy prawnej decyzji organów oraz argumentacji sądu, a także kwalifikację nieruchomości jako rekreacyjno-wypoczynkowej, jak i sposobu naliczenia opłat oraz liczby frakcji odpadów. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., celem uzasadnienia jest umożliwienie stronom zrozumienia motywów orzeczenia i przygotowania ewentualnej skargi kasacyjnej.
Sąd pierwszej instancji w pełni ten wymóg spełnił - uzasadnienie jest bowiem przekonywające, wyczerpujące i zgodne z zasadami rozumienia motywów decyzji sądu, a wszelkie zarzuty skarżących zostały omówione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo wziął pod uwagę cały materiał dowodowy w sprawie, w tym przeanalizował powody, które w ocenie organu decydowały o objęciu konkretnych nieruchomości podwyższoną stawką podatku, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jak już powyżej nadmieniono, kwestionowanie przez organ przyjętych przez WSA w Warszawie ustaleń faktycznych w drodze formułowania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest natomiast nieskuteczne.
3.4. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postawione wszystkie w skardze kasacyjnej zarzuty nie okazały się zasadne, więc na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę jako niemającą usprawiedliwionych podstaw oddalił, po uprzednim jej rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowił w pkt 2 sentencji wyroku w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. sędzia WSA(del.) Cezary Koziński sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Sławomir Presnarowicz