Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 lipca 2026 r., sygn. akt III FSK 1619/25

Uzasadnienie

1. 1. Wyrok Sądu I instancji.
2. 1.1. Wyrokiem z 8 października 2025 r., I SA/Bk 225/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 18 marca 2025 r., w przedmiocie odmowy zwolnienia z zabezpieczenia środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym organu egzekucyjnego.

Wyrok Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem (oraz inne orzeczenia powołane w dalszej części rozważań) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

1. 1.2. Przebieg sprawy (wynikający z zaskarżonego wyroku).

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "organ egzekucyjny", "organ I instancji") prowadzi wobec M. [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "spółka", "skarżąca") postępowanie zabezpieczające w oparciu o własne zarządzenia zabezpieczenia o numerach od 2004-SEW.712.136.2022 do 2004-SEW.712.155.2022. W jego toku zabezpieczono wierzytelność z rachunków bankowych w S. [...] S.A. i w A. [...] S.A. W wyniku realizacji ww. czynności organowi egzekucyjnemu została przekazana kwota łączna w wysokości 993.857,03 zł.

Pismem z 11 grudnia 2024 r., na podstawie art. 81 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2025.132 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz na podstawie art. 166a § 2 u.p.e.a., spółka wniosła o umożliwienie wypłat na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 26.017,40 zł, ze środków przelanych na rachunek bankowy organu egzekucyjnego na podstawie zajęcia egzekucyjnego, a pochodzących z rachunku bankowego spółki.

Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r. organ egzekucyjny odmówił spółce zwolnienia z zabezpieczenia środków pieniężnych w łącznej kwocie 26.017,40 zł, znajdujących się na rachunku bankowym organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z 18 marca 2025 r., po rozpoznaniu zażalenia strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "Dyrektor IAS", "organ II instancji") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

1. 1.3. Stanowisko Sądu I instancji.

Sąd I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zgadzając się ze stanowiskiem organów egzekucyjnych, że wniosek spółki nie mógł być załatwiony zgodnie z żądaniem, ponieważ wskazane we wniosku przepisy art. 81 § 4 i 5 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz art. 166a § 2 u.p.e.a. nie miały zastosowania w tej sprawie, a spółka nie wykazała przesłanek do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku w oparciu o art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a.

1. 2. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną.
2. 2.1. Skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata, złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. Zaskarżonemu w całości wyrokowi skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 176 § 1 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., oraz w zw. z art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 i w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a., oraz w zw. z art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie postanowienia w całości, pomimo naruszenia przez organy egzekucyjne przepisów procesowego prawa, które miały istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tj.:

1. 1. Art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 i w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie na skutek błędnej wykładni polegającej na:
2. – uznaniu, że powyższe przepisy nie mają zastosowania w sprawie, pomimo iż art. 166a § 2 u.p.e.a. wprost wskazuje, że w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej, a pełnomocnik spółki wniósł o umożliwienie wypłat z rachunku bankowego na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tj. wydatków pozostających w oczywistym związku z legalnym i nieprzerwanym prowadzeniem działalności;
3. – pominięciu, że przepis ma charakter bezwzględny – obligujący organ do umożliwienia stronie zaspokojenia roszczeń pracowniczych z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz świadczeń społecznych oraz podatków dochodowych, w trakcie trwającego postępowania zabezpieczającego;
4. – uznaniu, że brak jest podstaw prawnych do wyrażenia zgody na wypłaty z rachunku objętego zabezpieczeniem, mimo że art. 166a § 2 u.p.e.a. taką podstawę ustanawia, a art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. oraz art. 164 § 4 u.p.e.a. interpretowane łącznie nakazują stosować zabezpieczenie w sposób adekwatny i nienaruszający możliwości funkcjonowania zobowiązanego, w szczególności gdy przedstawia on uzasadnioną potrzebę poniesienia określonych kosztów działalności;
5. – przyjęciu, że wyjątek od zakazu wypłat przewidziany w art. 81 § 4-5 u.p.e.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie wyłącznie z tego powodu, iż środki objęte zajęciem zabezpieczającym zostały przekazane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, a nie znajdują się już na rachunku bankowym zobowiązanego prowadzonym przez dłużnika zajętej wierzytelności, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że ochrona wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę (wraz z należnym PIT i składkami) powinna być uwzględniana również na etapie lokowania zajętych pieniędzy na rachunku wydzielonym organu w trybie art. 165 § 2 u.p.e.a., jako konsekwencja odpowiedniego stosowania przepisów o zajęciu egzekucyjnym do zajęcia zabezpieczającego;
6. – przyjęciu, że przepis art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. adresowany jest do banku w sytuacji, gdy realnym jego adresatem jest organ egzekucyjny, a w konsekwencji uznanie, iż zwolnienie części środków pieniężnych spod egzekucji może dotyczyć wyłącznie konta zobowiązanego a nie rachunku bankowego organu egzekucyjnego w sytuacji, gdy zabezpieczone przez organ środki znajdujące się na jego rachunku bankowym do niego nie należą, a stanowią własność zobowiązanego; a dodatkowo w realiach postępowania zabezpieczającego w praktyce nie występuje sytuacja, w której środki deponowane są na rachunku bankowym dłużnika w sposób umożliwiający realizację zobowiązań zakładu pracy.
7. 2. Art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, w której podstawą do zwolnienia spod zabezpieczenia środków zobowiązanego jest treść art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 i w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a., a nie instytucja uznania administracyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o: rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

1. 2.2. Pismem procesowym z 29 grudnia 2025 r. Dyrektor IAS, reprezentowany przez radcę prawnego, udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu II instancji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
2. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała, a zatem kontrola zaskarżonego wyroku odbyła się w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski.

Okoliczności sprawy są niesporne: w toku prowadzonego wobec skarżącej spółki postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny dokonał zabezpieczenia wierzytelność z jej rachunków bankowych w dwóch bankach, wskutek czego na bankowy rachunek organu egzekucyjnego (tzw. rachunek depozytowy) została przekazana kwota w łącznej wysokości 993.857,03 zł. Następnie, na podstawie art. 81 § 4 i 5 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz na podstawie art. 166a § 2 u.p.e.a., spółka złożyła wniosek o umożliwienie wypłat na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ze środków pochodzących z rachunku bankowego zobowiązanej a przelanych już na rachunek bankowy organu egzekucyjnego na podstawie zajęcia egzekucyjnego. Wniosek ten został załatwiony negatywnie w toku instancji, zaś Sąd I instancji nie znalazł podstaw do uchylenia postanowień w tym przedmiocie, przyjmując za organami, że wniosek skarżącej nie mógł być załatwiony zgodnie z żądaniem, gdyż wskazane przepisy nie miały zastosowania w tej sprawie, zaś analiza wniosku z uwzględnieniem art. 13 § 1 u.p.e.a. wykazała, że spółka nie przedstawiła argumentów mogących świadczyć o istnieniu ważnego interesu w rozumieniu tego przepisu.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko Sądu I instancji, twierdząc, że prawidłowa wykładnia przepisów art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 i w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a., oraz należyte zastosowanie art. 13 § 1 u.p.e.a. powinny prowadzić do wypłaty środków na pokrycie wskazanych zobowiązań, jako (cyt.) "wydatków pozostających w oczywistym związku z legalnym i nieprzerwanym prowadzeniem spółki". Zdaniem spółki, nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, pomimo naruszenia przez organy egzekucyjne wskazanych przepisów, oznacza, że zaskarżony wyrok został wydany z istotnym naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., oraz w zw. z art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 i w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a., oraz w zw. z art. 13 § 1 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny zbadał podniesiony przez spółkę zarzut i stwierdził, że nie jest on zasadny.

Zgodnie z art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej m.in. przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. Jak stanowi art. 165 § 2 u.p.e.a., zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie, z zastrzeżeniem § 2a i § 3. I tak, według art. 165 § 3 u.p.e.a., jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, zajęte pieniądze, na wniosek zobowiązanego, wpłaca się na rachunek lokaty terminowej. W myśl zaś art. 165 § 4 u.p.e.a. zajęta wierzytelność po nadejściu terminu jej płatności przez dłużnika tej wierzytelności zrealizowana jest w celu zabezpieczenia przez przekazanie jej na rachunek, o którym mowa w § 2. Stosownie do art. 165 § 5 u.p.e.a. zajęta w celu zabezpieczenia wierzytelność z rachunku bankowego lub rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową jest realizowana przez jej przekazanie na rachunek, o którym mowa w § 2. Tak samo przekazywane są zajęte w celu zabezpieczenia wynagrodzenia za pracę i inne należności płatne w przyszłości, bez ponawiania ich zajęcia aż do wysokości należności zabezpieczonej.

Zgodnie z art. 166a § 1 u.p.e.a. zobowiązany nie może rozporządzać składnikiem majątkowym zajętym w celu zabezpieczenia, z zastrzeżeniem § 2 i 3, które stanowią, że w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej (§ 2), oraz że zajęcie zabezpieczające nie pozbawia zobowiązanego prawa do polecenia zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej ze środków pieniężnych znajdujących się na rachunku, o którym mowa w art. 165 § 2 (§ 3).

Z powołanych powyżej przepisów jasno wynika, że:

1. 1. Jeżeli zajęto w celu zabezpieczenia pieniądze w gotówce czy też wierzytelności z rachunku bankowego, obligatoryjnie wpłaca się je na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego (tzw. rachunek depozytowy) z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie (zob. M. Faryna [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 165).
2. 2. W opisanym powyżej przypadku mamy do czynienia z dwoma rodzajami rachunków bankowych: a) zajętym rachunkiem zobowiązanego, b) rachunkiem bankowym organu egzekucyjnego (rachunek depozytowy), na który przekazano środki z rachunku zobowiązanego (art. 165 § 2 i 4 u.p.e.a.);
3. 3. Rachunek bankowy zobowiązanego nadal pozostaje jego własnością, ale zasadą jest, że zobowiązany nie może w żaden sposób rozporządzać zajętym składnikiem majątkowym, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 166a § 2 i 3. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przewidziane przez ustawodawcę wyjątki od zasady są konsekwencją tego, że postępowanie zabezpieczające nie jest właściwą egzekucją, a zarządzenie zabezpieczenia ma jedynie walor zarządzenia tymczasowego. Można się tu dopatrywać pośredniej realizacji niektórych zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego, np. zasady gospodarnego prowadzenia egzekucji (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. 2, 2024).
4. 4. Przewidziany w art. 166a § 2 u.p.e.a. wyjątek odnosi się wyłącznie do środków znajdujących się na zajętym w celu zabezpieczenia rachunku bankowym zobowiązanego a nie dotyczy środków zgromadzonych na oprocentowanym rachunku depozytowym organu, zaś przesłanką udzielenia zgody przez organ egzekucyjny jest przedstawienie przez zobowiązanego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia ww. wydatków. Z kolei, w przypadku przewidzianym w art. 166a § 3 u.p.e.a., zajęcie zabezpieczające nie pozbawia zobowiązanego prawa do polecenia zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej ze środków pieniężnych wpłaconych (zabezpieczonych) zgodnie z art. 165 § 2 na wydzielonym – oprocentowanym rachunku bankowym organu egzekucyjnego. To zaś, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, umożliwia zobowiązanemu dobrowolne uiszczenie zabezpieczonej należności pieniężnej i uniknięcie przez to wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany nie może natomiast w żaden inny sposób dysponować środkami wpłaconymi na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. Jest to zgodne z zasadą, że zobowiązany nie może rozporządzać składnikiem majątkowym zajętym w celu zabezpieczenia (art. 166a § 1 u.p.e.a.).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skoro skarżąca nie miała środków na należącym do niej a zajętym w celu zabezpieczenia rachunku bankowym, gdyż zabezpieczone środki zostały już przekazane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, to nie mogła się skutecznie domagać zwolnienia środków na pokrycie wydatków koniecznych dla wykonywania działalności gospodarczej. W zaistniałej sytuacji możliwość rozporządzania należącymi do niej środkami ograniczała się jedynie do wydania polecenia zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej, a o to skarżąca nie wnioskowała. Zasadne było zatem stwierdzenie, że przepis art. 166a § 2 u.p.e.a. nie mógł mieć zastosowania w sprawie.

Podobnie należało ocenić wniosek spółki w zakresie wskazanej przez nią podstawy z art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 1 u.p.e.a.

Stosownie do art. 81 § 4 u.p.e.a., wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym – tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. W myśl zaś art. 81 § 5 u.p.e.a., przepis § 4 stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia.

Powołane przepisy mają zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym, albowiem zgodnie z brzmieniem art. 164 § 4 u.p.e.a. do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.

Z brzmienia powołanych przepisów wyraźnie wynika, że zastosowanie przewidzianego w nich mechanizmu – gdzie na podstawie samego przepisu, bez jakiegokolwiek udziału organu egzekucyjnego, banki dokonują wypłaty środków pieniężnych z zajętego w toku egzekucji rachunku bankowego zobowiązanego – nie jest możliwe w sytuacji, gdy zabezpieczone środki pieniężne zostały przekazane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. W takim wypadku – jak zasadnie zauważył Sąd I instancji – skarżąca nie jest dysponentem rachunku bankowego, na którym zdeponowano zabezpieczone środki pieniężne, a bank prowadzący rachunek depozytowy, nie jest swego rodzaju "dłużnikiem zajętej wierzytelności". Niewątpliwie także przepisy te odnoszą się do wypłat (m.in.) składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia (podkreślenie własne NSA). W żadnej mierze zatem nie dotyczą wypłat na składki zaległe wraz z odsetkami za zwłokę, a takie właśnie należności wskazała skarżąca we wniosku z 11 grudnia 2024 r.

Podsumowując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w sprawie podniesionego w skardze naruszenia art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 i w zw. z art. 166a § 2 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie na skutek błędnej wykładni.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko, że wniosek skarżącej spółki został prawidłowo rozpatrzony przez pryzmat regulacji art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a., oraz że dokonana w tym zakresie ocena była prawidłowa.

Zgodnie z art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Postępowanie w sprawie zwolnienia z egzekucji przewidziane w art. 13 u.p.e.a., jest postępowaniem o charakterze ulgowym. W postępowaniu tym nie ocenia się prawidłowości przeprowadzenia czynności zabezpieczającej, czy też całego postępowania zabezpieczającego. Instytucja zwolnienia z zabezpieczenia określonego składnika majątkowego służy zmniejszeniu uciążliwości zabezpieczenia, niemniej jednak nie może prowadzić do sytuacji bezskuteczności lub nadmiernego przedłużenia przyszłego ewentualnego postępowania egzekucyjnego, czy też jego utrudnienia. Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego spod egzekucji jest zaś istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu" zobowiązanego.

Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (por. wyroki NSA z 5 października 2023 r., III FSK 2977/21 oraz 16 października 2009 r., II FSK 789/08).

W rozpoznawanej sprawie, jako przesłankę przemawiającą za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie z zabezpieczenia środków pieniężnych, spółka wskazała konieczność spełnienia obowiązków wynikających z przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Okoliczność ta została zbadana przez organ egzekucyjny w kontekście ważnego interesu zobowiązanego i, jak stwierdzono, nie można przyjąć, że świadczy ona o zaistnieniu takiego interesu.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z powyższą, zaaprobowaną przez Sąd I instancji, oceną. Słusznie organ egzekucyjny zauważył, że skarżąca nie wskazała innych alternatywnych składników majątku spółki pozwalających na zabezpieczenie należności. Zasadnie także organ stwierdził, że zadłużenie wobec ZUS nie stanowi zdarzenia nagłego, niespodziewanego. Nie ulega również wątpliwości, że – zważywszy na fakt, iż postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem, którego głównym celem jest zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela – organ prawidłowo uznał, że niezasadne byłoby zwolnienie zabezpieczonej kwoty tylko w celu zapłaty innych należności egzekwowanych już przez ZUS. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, sama tylko okoliczność, że uiszczanie należności wobec ZUS jest kluczowe dla funkcjonowania systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce, nie daje podstaw do przyjęcia, że ich zapłata ma charakter priorytetowy w stosunku do regulowania należności podatkowych (przykładowo: podatki i inne daniny publiczne oraz pozostałe należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mieszczą się w tej samej – drugiej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości).

Skoro zatem należności objęte zarządzeniami zabezpieczenia nie zostały w pełni zabezpieczone, to organ miał podstawy uznać, że ich częściowe zwalnianie mogłoby doprowadzić do bezskuteczności postępowania zabezpieczającego.

Na marginesie zauważenia wymaga, że w skardze kasacyjnej – wbrew czynionym w niej wywodom na temat tego, jak należy rozumieć "ważny interes zobowiązanego" – także nie powołano zdarzeń czy danych świadczących o rzeczywistym znaczącym utrudnieniu prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej spółki czy też o narażeniu jej na wysokie straty. Z jej treści można wyczytać jedynie, że zaległości wobec ZUS z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę są egzekwowane przez ZUS w drodze egzekucji, a obecnie wydano decyzję przenoszącą odpowiedzialność za zobowiązania spółki na prezesa zarządu. Oraz że (cyt.) "W sytuacji, w której na koncie US znajdują się zabezpieczone środki spółki, zgodnie z wyżej powoływanymi przepisami, zasadne jest ich zwolnienie do wysokości zaległości obciążających spółkę wobec ZUS".

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego w kwocie 360 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2023.1935).

/-/ J. Pruszyński /-/ D. Gajewski /-/ A. Sokołowska