Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2601/24 oddalił skargę J.R. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ) z dnia 17 września 2024 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym.
Skargę kasacyjną na ww. wyrok wniósł pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 173, art. 174, art. 175, art. 176 i art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżając wyrok w całości.
Powyższemu wyrokowi zarzucono:
A) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- 1) art. 154 § 1 i art. 156 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 556 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ wykazał wystąpienie okoliczności świadczących o możliwości utrudnienia lub udaremnienia egzekucji, podczas gdy przedstawione przez organ twierdzenia i okoliczności nie spełniają standardu ustawowego i nie uprawniają do zastosowania środka zabezpieczającego,
- 2) art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit.c u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie istniał wymagalny obowiązek, mimo iż decyzja będąca podstawą zabezpieczenia pozostaje nieostateczna, a postępowanie podatkowe jest w toku,
- 3) art. 239c ustawy - Ordynacja podatkowa przez błędną wykładnię przepisu dotyczącego rygoru natychmiastowej wykonalności skutkującą nieuprawnionym utożsamieniem rygoru natychmiastowej wykonalności z istnieniem przesłanek uzasadniających zabezpieczenie;
B) naruszenie przepisów postępowania:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. - przez wadliwą ocenę legalności postanowienia organu i jego zgodności z prawem, mimo że przesłanki faktyczne i prawne zastosowania środka zabezpieczającego nie zostały wykazane.
- 2) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a.
- - przez tolerowanie przez sąd pierwszej instancji działań organów administracji naruszających zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, w szczególności przez aprobatę dla zastosowania środka nieproporcjonalnego i nadmiernie uciążliwego w stosunku do sytuacji faktycznej Skarżącego,
- 3) art. 7 k.p.a. - przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak weryfikacji, czy organ rzeczywiście spełnił obowiązek wykazania przesłanek z art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uchylenie postanowienia DIAS w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 czerwca 2024 r., zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione.
Przedmiotem zaskarżenia jest wyrok na postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
- 1) nieistnienie obowiązku;
- 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
- a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
- b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
- c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
- 3) błąd co do zobowiązanego;
- 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
- 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
- 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
- a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
- b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
- c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są wskazane w sposób enumeratywny i stanowią sformalizowany środek prawny służący ochronie zobowiązanego. Wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. Konieczność wskazania zarzutów spoczywa na zobowiązanym.
W treści skargi kasacyjnej zostały powtórzone zarzuty sformułowane w skardze. Przede wszystkim podniesiony został zarzut, iż decyzja będąca podstawą zabezpieczenia pozostaje nieostateczna, a postępowanie podatkowe jest w toku, co prowadziło do nieuprawnionego uznania, że w sprawie istniał wymagalny obowiązek.
Jednakże należy odnotować, iż zgodnie z art. 239c O.p. decyzja o zabezpieczeniu ma rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa, chyba że przyjęto zabezpieczenie, o którym mowa w art. 33d § 2. Z akt sprawy nie wynika, żeby w sprawie zostało przyjęte zabezpieczenie, o którym mowa w ww. przepisie, tym samym decyzja weszła do obrotu prawnego 16 stycznia 2024 r., tj. w dacie jej doręczenia i podlega wykonaniu. Obowiązek zabezpieczenia określony w zarządzeniu zabezpieczenia z 9.02.2024 r. istniał w dacie jego wystawienia. Nadto należy podnieść, iż podatnik będący adresatem decyzji o zabezpieczeniu nie może uznawać, że jest w procesowo lepszej sytuacji niż podatnik wobec, którego takiej decyzji nie wydano, wywodząc z tego niemożność przymusowego zaspokojenia się organu (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2025 r., sygn. akt I FSK 2257/21; publik CBOSA).
Podobnie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez brak wskazania okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia lub udaremnienia egzekucji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego były w niniejszej sprawie niezasadne, gdyż wierzyciel wskazał okoliczności świadczące o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji, tj. unikanie wykonania przez zobowiązanego obowiązku przez nieujawnienie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych. W treści zarządzenia zostało bowiem wyjaśnione z jakich przyczyn (na jakiej podstawie) zabezpieczenie zostało zastosowane. Dodatkowo należy odnotować, że przesłanką zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.
Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, sformułowane w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze przedstawioną powyższą argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
SNSA Jacek Pruszyński SNSA Dominik Gajewski (del.)SWSA Anna Sokołowska