Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 26 maja 2026 r., sygn. III SA/Po 493/26, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg M.K. i M.N. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 27 lutego 2026 r. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnili wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a jedynie ograniczyli się do jego sformułowania. Sąd wyjaśnił również, że decyzja o której wstrzymanie wnieśli skarżący nie należy do kategorii decyzji podlegających wykonaniu, ze względu na jej przedmiot – ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Konsekwentnie, niezależenie od braku w skargach jakiegokolwiek uzasadniania wniosku, Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismami z 5 czerwca 2026 r. skarżący wnieśli zażalenia od powyższego postanowienia Sądu I instancji, wnosząc o jego zmianę poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- 1) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wszechstronnej oceny materiału, a jej wykonanie wywoła trudne do odwrócenia skutki i spowoduje znaczną szkodę;
- 2) naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie ponieważ zgodnie z § 1 żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;
- 3) niedopełnienie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa publicznego poprzez brak odpowiedzi na wniosek z 30.06.2026 skierowany do Burmistrza Miasta i Gminy [...] wraz z załączonym materiałem dowodowym;
- 4) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił ryzyka wystąpienia nieodwracalnych skutków dla bezpieczeństwa publicznego oraz środowiskowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W świetle zaś art. 61 § 3 p.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazali przesłanek uzasadniających udzielenia ochrony tymczasowej, gdyż nie przytoczyli na ten cel żadnego uzasadnienia. Sąd I instancji poprawnie również wskazał, że decyzja ustalająca warunki zagospodarowania terenu ma charakter aktu stwierdzającego, iż zamierzona inwestycja jest zgodna z ładem przestrzennym, obowiązującym dla miejsca jej realizacji, w związku z czym decyzja w tym przedmiocie nie wywołuje żadnych skutków materialnych, w szczególności nie stanowi aktu, który dawałby podstawę inwestorowi do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z jej treścią. Decyzja ta daje inwestorowi prawo do wystąpienia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwolenie na budowę, co nie jest jednak równoznaczne z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, którym można by przeciwdziałać na czas trwania postępowania sądowego.
Argumentacja przywołana przez skarżących w zażaleniu, nie ma wobec tego związku z prawidłowo rozumianymi przesłankami zapewnienia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli się zważy, że instytucja wstrzymania wykonania aktu jest w istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest ustalenie prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. art. 61 § 6 p.p.s.a.). W związku zaś z tym, że o prawidłowości zaskarżonej decyzji w postępowaniu wpadkowym prowadzonym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie rozstrzyga, chybiona okazała się argumentacja zażalenia nawiązująca do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.