Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1424/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie, na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143; Ppsa) odrzucił wniosek B sp. z o. o. z siedzibą w W. (Spółka, skarżąca) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 11 kwietnia 2025 r., znak: KOC 6588/Ar/23, w przedmiocie ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Sąd wojewódzki uznał, że nie został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu licząc od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie datę ustania przyczyny uchybienia terminu należało liczyć od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej odpisu postanowienia WSA w Warszawie z 21 października 2025 r., którym odrzucono skargę, a więc od 5 listopada 2025 r. Zdaniem sądu a quo, pełnomocnik skarżącej ewidentnie nie dochował terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który został złożony 4 lutego 2026 r. Dlatego wniosek podlegał odrzuceniu.
Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 1 Ppsa. Zdaniem skarżącej siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, rozpoczął bieg 28 stycznia 2026 r., czyli w momencie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia, mocą którego oddalono zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 21 października 2025 r. o odrzuceniu skargi z powodu jej wniesienia po upływie ustawowego terminu. Według skarżącej termin ten może biec dopiero w momencie uprawomocnienia się decyzji procesowej o odrzuceniu skargi, a więc po przejściu kontroli instancyjnej orzeczenia, co czyni pewnym wiedzę strony na temat przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 Ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z art. 87 § 1 Ppsa wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw, czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć (por. postanowienie NSA z 30 maja 2018 r., II FZ 227/18). Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 Ppsa, zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 Ppsa tj. po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
O przekroczeniu terminu do wniesienia skargi, skarżący dowiedział się z treści doręczonego mu postanowienia WSA w Warszawie z 21 października 2025 r. o odrzuceniu skargi, co miało miejsce 5 listopada 2025 r. (k. 55 akt sądowych). Zatem termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał 12 listopada 2025 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi był spóźniony, a zatem podlegał odrzuceniu stosownie do art. 88 Ppsa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który Sąd w całości podziela, że w przypadku odrzucenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, jako wniesionej z uchybieniem terminu, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 Ppsa, biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem od tej chwili skarżący dowiaduje się o uchybieniu terminu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2009 r., I OZ 468/09, LEX nr 564423; 19 listopada 2010 r., II OZ 1150/10, LEX nr 743671, 15 czerwca 2011 r., I GZ 123/11, LEX nr 821308).
W związku z powyższym należy wskazać, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 87 i 88 Ppsa. Czas ustania przyczyny niedochowania terminu na wniesienie skargi, nie może podlegać niejako zawieszeniu w sytuacji kontroli instancyjnej postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Nie ma racji skarżąca, że dopiero od dnia, w którym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi zostało prawomocnie rozstrzygnięte, rozpoczął bieg termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Tego typu okoliczności, stanowiłyby zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu prawnego i faktycznie niweczyły rygor ustawowy dla terminowego inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Brak złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, mimo powzięcia obiektywnej wiedzy o tym fakcie z treści skarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, naraził stronę skarżącą na prawidłowe stwierdzenie sądu pierwszej instancji, że wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi był spóźniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę na podstawie art. 88 Ppsa, prawidłowo wskazał datę, od której rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 Ppsa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób odpowiedni i wyczerpujący wyjaśniono podstawy odrzucenia wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w części dyspozycyjnej postanowienia.