Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 maja 2026 r. sygn. akt I SA/Op 733/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi K.Z. na uchwałę Rady Gminy Skoroszyce z dnia 27 października 2023 r., Nr XLVII/394/2023 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd podniósł, że z urzędu jest mu wiadome, że również P.W. wniosła skargę na uchwałę Nr XLVII/394/2023 Rady Gminy Skoroszyce z dnia 27 października 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu Makowice. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Op 732/25 i rozpoznana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 18 maja 2026 r. W sprawie tej zaistniało istotne podobieństwo zarzutów, argumentów i żądań skargi w stosunku do treści skargi wniesionej przez K. Z. Podczas rozprawy w sprawie ze skargi K.Z. pełnomocnik Gminy Skoroszyce złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ zapadł już nieprawomocny wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Op 732/25 dotyczący miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu Makowice.
W ocenie Sądu wyrok wydany w wyniku rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Op 732/25, ze skargi P. W., wpływa na wynik sprawy niniejszej. W kontekście art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2026 r. poz. 538) prawomocny wyrok wydany w sprawie ze skargi P.W., będzie determinował stanowisko Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Op 733/25 w kwestii zaistnienia albo braku istotnego naruszenia trybu sporządzenia planu miejscowego, a więc – sądową ocenę zgodności z prawem sekwencji czynności, które zostały podjęte przez właściwe organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego.
Dodatkowo Sąd wskazał, że ze względu na wspomniane już podobieństwo zarzutów, argumentów i żądań obu skarg, a przede wszystkim okoliczność, iż obie skargi dotyczą sąsiadujących działek znajdujących się na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 9R (tereny rolnicze), prawomocny wyrok wydany w sprawie skargi P. W. będzie miał znaczenie dla sądowej oceny zaistnienia albo braku istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w sprawie ze skargi K. Z., a więc – oceny zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Z powyższych powodów od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Op 732/25 zależy sądowa ocena zaskarżonego planu miejscowego w sprawie ze skargi K.Z.. Sądowa ocena planu miejscowego wyrażona w rozpoznanej wcześniej sprawie ze skargi P.W. będzie miała bezpośredni wpływ na orzeczenie, które zapadnie w sprawie niniejszej.
Wobec tego, że rozstrzygnięcie sprawy niniejszej zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postanowił zawiesić z urzędu prowadzone postępowanie.
Zażaleniem K. Z. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na zawieszeniu postępowania ze skargi skarżącego na przedmiotową uchwałę w części dotyczącej działki nr [...] w miejscowości [...], mimo że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku innego postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się ze skargi małżonki skarżącego – P. W. na tę samą uchwałę, ponieważ są to sprawy o innym zakresie przedmiotowym (dotyczą innych nieruchomości), skarżący wykazują indywidualny interes prawny, a nieprawomocny wyrok wydany w sprawie I SA/Op 732/25 dotyczący sprawy P.W. nie ma charakteru prejudycjalnego w niniejszej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego wstrzymania merytorycznego rozpoznania skargi i naruszenia wynikającej z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zasady wyjątkowego i ściśle uzasadnionego stosowania zawieszenia postępowania.
Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do dalszego procedowania z jednoczesnym podjęciem przedmiotowego postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku sprawy o sygn. akt I SA/Op 732/25, ze skargi P.W. na przedmiotową uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozpoznawanie przez sąd administracyjny tego rodzaju spraw wymaga uwzględnienia m.in. treści art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten dotyczy powagi rzeczy osądzonej w sprawie, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów, pomimo że istnieje także obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa.
To oznacza, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, tj. naruszenia indywidualnego interesu skarżącego (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., II OSK 212/19; por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2016 r., II OZ 663/16).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że prawomocny wyrok wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Op 733/25 może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie w zakresie ustaleń co do ewentualnego naruszenia trybu i zasad sporządzenia przedmiotowego planu miejscowego. Konsekwencją rozpoznania przez sąd administracyjny skargi innego podmiotu na tę samą uchwałę, jest związanie sądu orzekającego w kolejnych postępowaniach w kwestiach już rozstrzygniętych (por. postanowienie NSA z 17 października 2018 r., II OZ 979/18). Dlatego w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że zaistniała z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. W zażaleniu nie podważono skutecznie tej oceny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.