Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 kwietnia 2026 r., VII SA/Wa 2750/24, odrzucił skargę R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie została opłacona.
Zażalenie wnieśli K.P. i R.P. Podnieśli, że składane przez nich pisma mogą być dotknięte brakami formalnymi i fiskalnymi, jednak wnoszą o merytoryczne ich rozpoznanie przez sąd z uwagi na "szerszy kontekst sprawy" i skalę naruszeń przepisów, która miała miejsce w ich sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
1. Zażalenie wniesione przez K.P. podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego. Prawomocnym postanowieniem z 14 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K.P. z uwagi na brak legitymacji do jej wniesienia. Nie była ona adresatem zaskarżonej decyzji, nie rozstrzygała ona o jej uprawnieniach lub obowiązkach. Nie posiada ona zatem interesu prawnego do zaskarżenia wydanego w sprawie postanowienia z 27 kwietnia 2026 r.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji.
- 2. Zażalenie R.P. nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika zatem, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi. Skarżący miał możliwość zakwestionowania obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i jego wysokości, z której to skorzystał, wnosząc zażalenie na zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 lutego 2026 r. II OZ 109/26 oddalił to zażalenie, uznając, że wpis od skargi jest należny, a jego wysokość została prawidłowo ustalona. Prawomocnie rozstrzygnięty został też wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Postanowieniem z 14 marca 2025 r., VII SPP/Wa 871/24, WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Skarżący został bezskutecznie wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi.
W tym stanie rzeczy, wobec nieopłacenia skargi, podlegała ona odrzuceniu, stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne jest bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości. Inicjując postępowanie skarżący powinien liczyć się z koniecznością uiszczenia opłat sądowych. Zasadą w postępowaniu sądowym jest, stosownie do art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., niepodejmowanie przez sąd żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata we właściwej formie. Obowiązek spełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.