Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 marca 2026 r. o sygn. VII SPP/Wa 498/25, odrzucił zażalenie K.P. na postanowienie Sądu z 2 lutego 2026 r., którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2025 r. o sygn. VII SPP/Wa 498/25 o odmowie przyznania K.P. prawa pomocy, w sprawie ze skargi D.K. i K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 kwietnia 2025 r. nr 403/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Sąd wyjaśnił, że zażalenie przysługuje wyłączenie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). W niniejszej sprawie na postanowienie Sądu utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego, nie przysługuje środek odwoławczy.
Pismem z 4 maja 2026 r. K.P. i R.P. wnieśli zażalenie na powołane postanowienie Sądu z 30 marca 2026 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R.P. podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260).
Prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ takie postanowienie nie mieści się w katalogu przypadków wymienionych art. 194 § 1 oraz art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawidłowe pozostaje zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że zażalenie na postanowienie Sądu z 2 lutego 2026 r. o sygn. VII SPP/Wa 498/25, podlegało odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a..
Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Za koniecznością odrzucenia zażalenia R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Natomiast przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego nim orzeczenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata danego orzeczenia – w tym przypadku wyłącznie K.P. Zauważenia wymaga ponadto, że R.P. nie był inicjatorem niniejszego postępowania o udzielenie prawa pomocy, tym samym postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wszczętym przez K.P. i dotyczyło wyłącznie jej uprawnień procesowych.
Z tych przyczyn zażalenie złożone przez R.P.
na postanowienie odrzucające zażalenie K.P. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem zaskarżonego postanowienia.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.