Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 maja 2026 r., VII SA/Wa 1530/25, odrzucił skargę K.P. i D.K1. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 kwietnia 2025 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie została opłacona.
Zażalenia wnieśli K.P. i R.P. oraz D.K1. i D.K2. Podnieśli, że składane przez nich pisma mogą być dotknięte brakami formalnymi i fiskalnymi, jednak wnoszą o merytoryczne ich rozpoznanie przez sąd z uwagi na "szerszy kontekst sprawy" i skalę naruszeń przepisów, która miała miejsce w ich sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
1. Zażalenia wniesione przez R.P. i D.K2. podlegają odrzuceniu z uwagi na to, że nie pochodzą od stron postępowania. Zażalenie, zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), może wnieść strona. W rozpoznawanej sprawie stronami są jedynie skarżące (K.P. i D.K1.) oraz organ.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji.
- 2. Zażalenia K.P. i D.K1. nie są zasadne.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika zatem, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że skarżące nie uiściły należnych wpisów od skargi. Skarżące miały możliwość zakwestionowania obowiązku uiszczenia wpisów od skargi i ich wysokości, z której to skorzystała jedna z nich, K.P., wnosząc zażalenie na zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 listopada 2025 r. II OZ 1759/25 oddalił to zażalenie, uznając, że wpis od skargi jest należny, a jego wysokość została prawidłowo ustalona. Prawomocnie rozstrzygnięty został też wniosek skarżącej K.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Postanowieniem z 2 lutego 2026 r. VII SPP/Wa 499/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy. Druga skarżąca, D.K1., nie złożyła zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi ani wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Żadna ze skarżących nie uiściła wpisu od skargi.
W tym stanie rzeczy, wobec nieopłacenia skargi, podlegała ona odrzuceniu, stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne jest bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości. Inicjując postępowanie skarżące powinny liczyć się z koniecznością uiszczenia opłat sądowych. Zasadą w postępowaniu sądowym jest, stosownie do art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., niepodejmowanie przez sąd żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata we właściwej formie. Obowiązek spełnienia wymagań formalnych i fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.