Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Lu 684/25, odrzucił skargę Ł. O. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 listopada 2025 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 grudnia 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie jego numeru PESEL – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1 akt sądowych). Korespondencja skierowana do skarżącego została przesłana za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], gdzie strona przebywać miała w chwili wniesienia skargi. Do sądu wróciło jedynie potwierdzenie odbioru skierowanej do strony korespondencji od Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], brak było zaś ustalenia, czy skarżący otrzymał skierowane do niego wezwanie (notatka urzędowa – k. 20 akt sądowych).
Z uwagi na powyższe zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 lutego 2026 r. ponownie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie jego numeru PESEL – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 15 akt sądowych). Wezwanie to zostało już doręczone skarżącemu w dniu 18 lutego 2026 r. (dowód doręczenia – k. 22 akt sądowych). W piśmie nadanym w dniu 6 marca 2026 r. w administracji Aresztu Śledczego w [...] skarżący wskazał własny numer PESEL (k. 24 akt sądowych).
W oparciu o powyższe Sąd pierwszej instancji wskazał, że zakreślony stronie w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału ustawowy termin do usunięcie braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL strony, upłynął bezskutecznie z dniem 25 lutego 2026 r. (środa), wobec usunięcie braku formalnego z uchybieniem zakreślonego terminu nie sanuje skutecznie braku formalnego skargi.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a." – obowiązany był orzec, jak w postanowieniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 oraz art. 46 par 2 pkt 1 lit b P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu jej braków formalnych, pomimo wadliwego wezwania do uzupełnienia skargi w sytuacji gdy pełna identyfikacja skarżącego jest możliwa w oparciu o treść akt administracyjnych bowiem, numer Pesel skarżącego znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych przez organ do niniejszej sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, które nie zostało uiszczone ani w całości ani w części.
W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty dodatkowo umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a.
W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów P.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.
Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w dniu 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (ONSAiWSA 2023 r., nr 6, poz. 82), podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za bezsporne uznać należało, że wniesiona w sprawie skarga dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL skarżącego. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 lutego 2026 r. (dowód doręczenia – k. 22 akt sądowych), natomiast skarżący podał nr PESEL w piśmie nadanym w dniu 6 marca 2026 r. (k. 24 akt sądowych), a więc z uchybieniem ustawowego terminu.
Zatem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, usunięcie braku formalnego z uchybieniem zakreślonego terminu nie sanuje skutecznie braku formalnego skargi.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest bowiem przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 – 261 P.p.s.a.