Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 40/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu wnioskodawcy Z. G. przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd przytoczył, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwojgiem pełnoletnich dzieci. Źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest dochód z emerytur w łącznej wysokości 2.891,00 zł. Oświadczenie o stanie majątkowym wykazuje, że poza domem o pow. 110 m2 nie posiada innego majątku. Skarżący jednak nie wykonał nałożonego na niego obowiązku polegającego na przedłożeniu pełnej dokumentacji (stanu rachunków i lokat bankowych z ostatnich trzech miesięcy bądź oświadczenia o ich nie posiadaniu a także rachunków związanych z odpłatnym leczeniem i rehabilitacją). Dlatego też, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, uniemożliwił dokonanie oceny jego możliwości płatniczych. Z tych przyczyn nie zachodzą przesłanki z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 23 maja 2005 r. wniósł Z. G.. W zażaleniu zakwestionował stanowisko Sądu Wojewódzkiego jakoby nie przedstawił dowodów na okoliczność niemożności uiszczenia opłaty sądowej. Według twierdzeń zawartych w zażaleniu wypełnienie urzędowego formularza i nie wypełnienie stosownych rubryk oznacza, że nie dotyczą wnioskodawcy. Podniósł ponadto, że łoży na leczenie dziecka niepełnosprawnego i opłaca czesne w studium zaocznym UG. Wszystkie te względy, według twierdzeń zawartych w zażaleniu, przemawiają za uwzględnieniem wniosku, gdyż nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej, a to prowadzi do zamknięcia drogi sądowej i pozostaje w sprzeczności z Europejską Konwencją Praw Człowieka
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Wywody skarżącego, aczkolwiek istotne, nie podważają jednak ustaleń i oceny zaprezentowanej w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący pomija milczeniem te ustalenia, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego (a więc nie złożenie oświadczenia o zgromadzonych funduszach na kontach bankowych czy też ich braku) a także konieczności zaistnienia wyjątkowych przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Co więcej wnoszący zażalenie nawet nie nawiązuje do niewykonania zobowiązania Sądu Wojewódzkiego do złożenia oświadczenia o zgromadzonych funduszach na kontach bankowych czy też ich braku. Dowolne jest przy tym twierdzenie, że nie wypełnienie rubryk oznacza, iż nie dotyczą wnioskodawcy. Trafnie również wskazał Sąd Wojewódzki, że skarżący w istocie uchylił się od złożenia stosownych oświadczeń.
Skarżący wreszcie nie dostrzega, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej im poniesienie jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Stosownie bowiem do przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Być może skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednakże także w zażaleniu nie wskazuje tych danych, które pozwoliłyby na pełną ocenę jego stanu majątkowego, jeśli nawet pominąć posiadanie domu mieszkalnego. Dlatego też podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego o braku podstaw do przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważyły oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki, zażalenie z braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu. Należało zatem, na podstawie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.