Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym postanowieniem z 26 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 898/24, umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", postępowanie sądowe w sprawie ze skargi G. D. (dalej: "skarżący") na postanowienie Wojewody [...] z 27 maja 2024 r., nr I-III.7721.1.16.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, a także nakazał zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 29 lipca 2024 r. wpłynęła do Sądu skarga skarżącego na ww. postanowienie Wojewody [...] z 27 maja 2024 r. Skarga została nadana na adres [...] Urzędu Wojewódzkiego w R. w dniu 16 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda poinformował, że postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ww. ostatecznym postanowieniem tego organu z 27 maja 2024 r., a następnie postanowieniem z 1 lipca 2024 r. uchylił swoje postanowienie z 27 maja 2024 r., z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Organ poinformował również, że na postanowienie z 1 lipca 2024 r. skarżący wniósł zażalenie, które zostało przekazane do rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (GINB).
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, GINB postanowieniem z 26 września 2024 r., znak: DOR.7111.63.2024.MM, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 1 lipca 2024 r. Z kolei w piśmie z 29 listopada 2024 r. GINB poinformował, że na postanowienie tego organu z 26 września 2024 r. została przez skarżącego wniesiona skarga do WSA w Warszawie. Mając na uwadze wystąpienie okoliczności o jakiej mowa w art. 56 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 20 grudnia 2024 r., działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym do Sądu postanowieniem. Prawomocnym wyrokiem z 6 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3009/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 września 2024 r.
W związku z powyższym z uwagi na trwałe wyeliminowanie z obrotu prawnego we wznowionym postępowaniu administracyjnym zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Wojewody [...] z 27 maja 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym postanowieniem z 26 maja 2026 r. umorzył prowadzone postępowanie sądowe, albowiem z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia stało się ono bezprzedmiotowe.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. D. wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący zakwestionował prawidłowość wydanego postanowienia, zarzucając przedwczesne umorzenie postępowania sądowego. Podniósł, że w jego ocenie niezależnie od wydanych w późniejszym okresie decyzji, złożona przez niego skarga na postanowienie Wojewody [...] z 27 maja 2024 r. powinna zostać merytorycznie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Zdaniem skarżącego umorzenie postępowania w tym momencie pozbawia go realnej ochrony prawnej i sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2 tego przepisu. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się zatem bezprzedmiotowe "z innych przyczyn" w rozumieniu powyższego przepisu wtedy, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Zaistnieje to m.in. wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostanie pozbawione bytu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż zaskarżone do WSA w Rzeszowie postanowienie Wojewody [...] z 27 maja 2024 r., nr I-III.7721.1.16.2024 wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, zostało trwale wyeliminowane z obrotu prawnego we wznowionym postępowaniu administracyjnym postanowieniem Wojewody [...] z 1 lipca 2024 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem GINB z 26 września 2024 r., nr DOR.7111.63.2024.MM. Z kolei o legalności postanowienia GINB przesądził prawomocnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 6 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3009/24, oddalił wniesioną na to postanowienie skargę.
A zatem skoro głównym celem postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody [...] z 27 maja 2024 r. jest wyeliminowanie go z obrotu prawnego z uwagi na wady prawne, to w sytuacji, gdy postanowienie to już nie istnieje bo zostało prawomocnie uchylone postanowieniem Wojewody [...] z 1 lipca 2024 r., brak jest przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność ta wyłącza możliwość rozpoznania i uwzględnienia złożonej skargi na postanowienie Wojewody [...] z 27 maja 2024 r., czyniąc postępowanie bezprzedmiotowym. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem zaskarżony akt, nie zaś zarzuty jako takie podnoszone w skardze – co oznacza, że sąd administracyjny, w sytuacji gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, nie może rozpatrywać tylko zarzutów jako takich podniesionych w skardze. W takich okolicznościach sprawy niemożliwy jest powrót do orzekania w przedmiocie prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia, skoro przedmiot kontroli – zaskarżone postanowienie – nie istnieje w obrocie prawnym i nie wywołuje żadnych skutków prawnych.
Jednocześnie zauważyć należy, że w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego we wznowionym postępowaniu administracyjnym zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z 27 maja 2024 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, możliwym będzie merytoryczne rozpatrzenie odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 6 marca 2024 r., nr 105/2024. Tym samym za bezpodstawne uznać należy twierdzenia skarżącego, że umorzenie postepowania sądowego w niniejszej sprawie pozbawi go realnej ochrony prawnej i sprawiedliwości.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem prawidłowo umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.