Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2026 r. sygn. akt IV SA/Wr 215/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił K. K. (dalej "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 czerwca 2025 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucyjnej, odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych i zastosowanych środków egzekucyjnych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 497/25 w sposób jednoznacznie ustalono, że wskazane w sentencji postanowienie organu zostało doręczone skarżącej w dniu 9 lipca 2025 r. Świadczy o tym treść zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanej do strony przesyłki o numerze [...], zawierającej skarżone postanowienie, dołączonej do pisma organu z dnia 22 grudnia 2025 r. W sprawie strona nie uprawdopodobniła, że zaskarżone postanowienie organu zostało jej doręczone, jak sama wielokrotnie podnosi, w dniu 15 lipca 2025 r. Nie świadczą o tym w szczególności dołączone do skargi kopie kopert, w których organ kierował do strony określone pisma pod numerem [...]. Wręcz przeciwnie, daty awizowania tych przesyłek – 18 i 26 września 2025 r. – nie wskazują na jakikolwiek związek z możliwością doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia w dniu 15 lipca 2025 r. Nie zasługuje również na uwzględnienie argument strony o ilości i sposobie kierowanej do strony przez organ korespondencji, jako mogący, wskutek niejednoznacznego oznaczenia przesyłki zawierającej kierowane do strony pismo, wprowadzić stronę w błąd co do rzeczywistej daty doręczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając:
- 1. naruszenie art. 161 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 60 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, pomimo że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżąca skutecznie cofnęła skargę, wskazując jednocześnie na bezprzedmiotowość postępowania wynikającą z umorzenia przez organ całego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia wszystkich zastosowanych środków egzekucyjnych, a ponadto postępowania sądowo-administracyjne stało się bezprzedmiotowe;
- 2. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której rozstrzyganie o przywróceniu terminu utraciło procesowy sens wobec cofnięcia skargi oraz odpadnięcia przedmiotu postępowania administracyjnego będącego podstawą wniesienia skargi;
- 3. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny sprawy z pominięciem okoliczności istniejących w chwili orzekania, mimo że Sąd dysponował informacją o wydanym przez organ postanowieniu z dnia 13 marca 2026 r. umarzającym postępowanie egzekucyjne oraz o piśmie skarżącej z dnia 9 kwietnia 2026 r. cofającym skargę;
- 4. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się w sposób merytoryczny do zasadniczej zmiany stanu procesowego sprawy i nie wyjaśnia, z jakich przyczyn Sąd uznał za dopuszczalne dalsze prowadzenie postępowania pomimo cofnięcia skargi oraz ustania przedmiotu sporu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec zarzutów sformułowanych w zażaleniu, dotyczących konieczności umorzenia postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie będzie odnosił się do kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, bowiem skarżąca nie przedstawiła merytorycznych zarzutów w tej materii.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o oświadczenie skarżącej z dnia 9 kwietnia 2026 r. o cofnięciu skargi, z uwagi na to, że skarga nie została skutecznie wniesiona. W orzecznictwie wskazuje się, że badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. Również i w doktrynie wskazuje się, że następstwem procesowym każdego cofnięcia skargi ze skutkiem prawnym jest umorzenie postępowania przez sąd. Zanim jednak sąd umorzy postępowanie z tej przyczyny, obowiązany jest z urzędu poddać kontroli skuteczność cofnięcia skargi, a także skuteczność wniesienia skargi. Jeżeli skarga zawiera braki uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu, sąd skargę odrzuca, a nie umarza postępowanie (zobacz: B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wyd. VII).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi, potwierdził jedynie, że skarga ta nie wszczęła postępowania z uwagi na uchybienie natury formalnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.