Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 marca 2025 r. o sygn. II SA/Kr 1325/24, oddalił skargę M.K. (dalej "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Wojewody Małopolskiego z 24 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.
Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od powołanego wyroku Sądu I instancji, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a."):
- 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; dalej "Pr. bud.") przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ na nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę planowane są jedynie trzy miejsca parkingowe przeznaczone do rozbudowywanej części, w której oprócz hurtowni ma się mieścić biuro oraz cześć mieszkalna jednorodzinna, co oznacza, że jest to zbyt mała liczba miejsc parkingowych dla planowanej inwestycji, jak i dla istniejącej hurtowni z brakiem rampy i wyznaczonego miejsca do rozładunku i załadunku towarów - co z kolei oznacza, że samochody dostawcze zatrzymują się na ulicy w celu rozładunku towaru i w ten sposób blokują swobodny wjazd na posesję skarżącej i uniemożliwiają jego rozbudowę lub przebudowę, a tym samym planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej w sposób ograniczający jej zabudowę i wobec powyższego skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud.;
- 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy planowana inwestycja posadowiona jest na terenie znajdującym się ok. 3 m wyżej w linii prostej niż nieruchomość skarżącej, co powoduje przy tak planowanej inwestycji niebezpieczeństwo stoczenia się samochodów na teren nieruchomości skarżącej i uszkodzenia posadowionego na niej budynku, a tym samym planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej i wobec powyższego skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud.;
- 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ planowana inwestycja zacienia nieruchomość skarżącej, skutkując zacienieniem oraz ograniczeniem dostępu światła naturalnego do pomieszczeń mieszkalnych nieruchomości skarżącej, a także powodując, że niemożliwa staje się rozbudowa jej budynku, w tym usytuowanie okien wychodzących na stronę planowanej inwestycji, a tym samym planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej w sposób ograniczający jej zabudowę i wobec powyższego skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud.;
- 4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ w odległości 1 m od ściany budynku skarżącej planowane jest przyłącze gazu i kanalizacja, a tym samym planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej w sposób ograniczający jej zabudowę, a także zmianę sposobu użytkowania poszczególnych pomieszczeń, a tym samym zmianę lokalizacji przyłączy do budynku skarżącej, i wobec powyższego skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud.;
- 5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ planowana inwestycja w sposób znaczny zwiększy uciążliwość korzystania z nieruchomości skarżącej z uwagi na wielokrotne zwiększenie hałasu również w godzinach nocnych, ruchu samochodowego i ilości spalin, zaś oddziaływanie może polegać także na uciążliwościach korzystania z nieruchomości czy braku swobodnego dojazdu na posesję, a zatem planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej i wobec powyższego skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud.;
- 6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy zacienienie nieruchomości skarżącej nie zostało zbadane w sposób prawidłowy, ponieważ linijka zacienienia sporządzona została dla budowy ośmiu budynków mieszkalnych na działkach [...] co nie dotyczy w ogóle przedmiotowej inwestycji i sąsiadujących z niej działek, nie dotyczy także działki skarżącej, wskutek czego w istocie nie wiadomo, jak i w oparciu o jakie dane zanalizowano projekt budowlany pod kątem zacienienia okolicznych nieruchomości.
Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, określoną w § 2 tego przepisu. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny przywołanych we wniesionej skardze kasacyjnej zarzutów.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Powyższa uwaga była konieczna z racji tego, że autor skargi kasacyjnej oparł wymienione w niej zarzuty na podstawie wskazanej w "art. 174 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a." Wskazania wymaga jednak, że z redakcji art. 174 p.p.s.a. wynika, iż nie został on podzielony na paragrafy, natomiast zawiera tylko i wyłącznie dwa punkty wskazujące odpowiednio możliwość oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc to pod uwagę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie omyłkowo wskazała §1. Jej intencją było natomiast podniesienie zarzutów w oparciu o obie podstawy, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.
Z treści zarzutów skargi kasacyjnej jak również jej uzasadnienia wynika, że skarżąca kasacyjna nie zgadza się z oceną Sądu I instancji, zgodnie z którą skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym decyzji z 21 grudnia 2021 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku usługowego z częścią mieszkalną, jednorodzinną wraz z nadbudową, przebudową i rozbudową istniejącego budynku usługowego w miejscowości B., na działkach nr [...]. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, będącej współwłaścicielem działki nr [...] w B., w zakończonym postępowaniu przysługiwał jej przymiot strony z racji na to, że sporna inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość m.in. poprzez różnego rodzaju immisje, możliwość ponownego dojścia do zdarzeń polegających na uszkodzeniu jej budynku przez samochody kontrahentów inwestora, a także zacienienia nieruchomości skarżącej przez planowaną inwestycję.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim rozumowaniem nie można się jednak zgodzić z uwagi na wykładnię art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Pr.bud. mających kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie i której prawidłowej wykładni dokonał Sąd I instancji. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr.bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie zaś do art. 3 pkt 20 Pr.bud. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu.
W związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Pamiętać również należy, że choć obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zabudowie terenu, nie oznacza to, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organów, zgodnie z którym sporna inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżącej w sposób mogący ograniczać jej zabudowę. Uciążliwości związane z zamieszkiwaniem w pobliżu budynku czy szkody powstałe na skutek jego użytkowania nie mogą bowiem prowadzić do przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu w przedmiocie przyznania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się szczegółowo do wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej okoliczności, należy w pierwszej kolejności ustosunkować się do podnoszonej przez skarżącą na każdym etapie postępowania kwestii zacienienia przez sporną inwestycję nieruchomości skarżącej. Zauważenia zatem wymaga, że – wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie – w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (k. 99 i 100 akt administracyjnych znak: [...]) znajdują się rysunki: linijka słońca w dniach równonocy w marcu oraz linijka słońca w dniach równonocy we wrześniu. Z wskazanych bezspornie wynika, że planowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektu na działce skarżącej, co zostało ustalone w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.).
Mając natomiast na uwadze pozostałą argumentację skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sam wzrost ruchu pojazdów, hałas, zapachy albo inne zwykłe uciążliwości związane z korzystaniem z budynków mieszkalnych nie przesądzają jeszcze o objęciu nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr. bud. W zakresie zaś obawy skarżącej przed stoczeniem się samochodów na teren jej nieruchomości należy wskazać, że Sąd I instancji trafnie zauważył, iż ewentualne kwestie związane z uszkodzeniem elewacji domu stanowią kwestie cywilne rozstrzygane przed sądami powszechnymi i nie mają żadnego wpływu na ocenę przy ustalaniu statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud. Konsekwentnie, zasadnie Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że w niniejszej sprawie planowana inwestycja nie wpłynie na możliwość zabudowy działki należącej do skarżącej.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.