Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 26 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 6/26 oddalił skargę M.B. (dalej skarżący) na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 27 listopada 2025 r. nr WOP.7722.95.2025.AH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia argumentując, że możliwość egzekwowania wadliwego orzeczenia spotęguje poczucie krzywdy i wygeneruje nieuzasadnione koszty, ponieważ w przypadku zasadności skargi, każdy dzień wstrzymania robót stanowić będzie naruszenie prawa własności inwestora. Podsumowując zaznaczył, że brak wstrzymania postanowienia wywoła trudne do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Po oddaleniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (tak uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r. nr 4, poz. 77).
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania aktu sąd orzeka na wniosek skarżącego. Uwzględnienie wniosku jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z ustawowych przesłanek, wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis przewiduje możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej, poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona do sytuacji wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie.
Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z nich. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (postanowienia). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje miedzy brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji (postanowienia), a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Argumentacja wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec skarżącego wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym przejawiająca się we wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarżący jedynie ogólnie zaznaczył, że możliwość egzekwowania wadliwego orzeczenia spotęguje poczucie krzywdy i wygeneruje nieuzasadnione koszty, ponieważ w przypadku zasadności skargi, każdy dzień wstrzymania robót stanowić będzie naruszenie prawa własności inwestora. W ocenie skarżącego powyższe wywoła trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie wskazały natomiast na jaką rzeczywistą szkodę byłby narażony. Brak uzasadnienia wniosku w tym zakresie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Jeżeli zaś we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to uznać należy, że brak jest przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd.
Należy przy tym podkreślić, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie ma charakteru rozstrzygnięcia kończącego postępowanie ani załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji obiektu budowlanego. Jego funkcją jest czasowe powstrzymanie dalszego prowadzenia robót do czasu wyjaśnienia legalności realizowanej inwestycji oraz przeprowadzenia przewidzianego prawem postępowania naprawczego. Wstrzymanie wykonania takiego postanowienia prowadziłoby w istocie do umożliwienia dalszego prowadzenia robót budowlanych pomimo stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego realizacji inwestycji bez wymaganej zgody budowlanej. Taki skutek pozostawałby w oczywistej sprzeczności z celem art. 48 ust. 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) oraz funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego.
Jednocześnie na etapie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie jest możliwe weryfikowanie zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia, bowiem będą one przedmiotem oceny przy merytorycznym rozpoznaniu skargi.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.