Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 771/25 oddalił skargę M.P. (dalej skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 stycznia 2025 r., znak: DOR.7100.5.2025.ABL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentując, że wykonanie decyzji na obecnym etapie doprowadzi do powstania znacznej szkody oraz skutków trudnych do odwrócenia. Wskazał, że "brak wstrzymania może spowodować dla strony nieodwracalne skutki w postaci konieczności poniesienia kosztów rozbiórki obiektów wzniesionych po dokonanym zgłoszeniu (w praktyce legalnie zgłoszonych). Z tego względu wniosek o wstrzymanie decyzji na czas trwania postępowania jest uzasadniony".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Po oddaleniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (tak uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r. nr 4, poz. 77).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji. Przepis art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej "p.p.s.a." rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć zatem znaczenie jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, co umożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. (...) Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek w nim zawartych, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu objętego wnioskiem, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt zostanie wykonany. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno wskazywać na konkretne fakty i okoliczności pozwalające uwiarygodnić w sposób graniczący z pewnością, że wykonanie kontrolowanego aktu spowoduje wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków.
Wniosek skarżącego nie zawierał argumentacji, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał ani nie udokumentował konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Lakoniczne uzasadnienie wniosku, niepoparte informacjami o rozmiarze grożącej skarżącemu szkody i sytuacji majątkowej skarżącego, nie może prowadzić do uwzględnienia tego wniosku. Nie sposób bowiem ocenić, czy wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Ogólnikowe wywody strony, dotyczące obawy związanej z powstaniem niewspółmiernie dotkliwych kosztów, nie pozwalają uznać, iż wykonanie wskazanej decyzji spowoduje zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Jednocześnie wskazać należy, że okoliczności dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być łączona z merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.