Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 4 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 683/25 oddalił skargę M.Z. i M.Z. (dalej: Skarżący) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 lipca 2025 r. nr WOP.7722.139.2023.HB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową budynku o wymiarach 11,00 m x 3,69 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 4,60 m x 2,80 m, z dachem dwuspadowym, posadowionego na luźno ułożonych bloczkach betonowych (bez zaprawy klejowej), pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie K. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania ww. zaskarżonego postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosząc, że prowadzą oni działalność sadowniczą obejmującą uprawę krzewów owocowych oraz produkcję i sprzedaż przetworów.
Obecnie, ze względu na okres wegetacyjny, prace wymagają szczególnej intensywności, a istniejące na nieruchomości obiekty są niezbędne do nawadniania upraw. Niewstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień uniemożliwi dalsze prowadzenie działalności, doprowadzi do obumarcia krzewów, utraty plonów oraz zaprzestania produkcji i sprzedaży przetworów, powodując nieodwracalne skutki. Jednocześnie obiekty te nie stwarzają zagrożenia dla życia ani bezpieczeństwa, lecz służą prawidłowemu prowadzeniu gospodarstwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej: Ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o których mowa w § 1 przywołanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do § 4 cytowanego przepisu postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia organu była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który prawomocnym postanowieniem z 6 października 2025 r. odmówił wstrzymania wykonania tego postanowienia uznając, że Skarżący nie wykazali zaistnienia przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 Ppsa. Sąd w szczególności nie dostrzegł niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków w odniesieniu do prowadzonej przez nich działalności rolniczej, bowiem Skarżący nie wykazali ani wysokości szkód, jakie miałyby powstać w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia, ani skali utraconych dochodów z tej działalności rolniczej, a z materiału dowodowego nie wynika, aby działalność ta stanowiła ich jedyne lub główne źródło utrzymania. Zwrócono również uwagę na ograniczony zakres prowadzonej uprawy, wskazując, że na nieruchomości znajdowało się jedynie 21 krzewów owocowych (13 krzewów borówki amerykańskiej, 5 krzewów czarnej porzeczki i 3 krzewy agrestu), przy czym deklaracja zwiększenia ich liczby miała charakter wyłącznie przyszły.
Warunkiem dokonania zmiany powyższego postanowienia Sądu, stosownie do art. 61 § 4 Ppsa, jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja Skarżących, sformułowana w kolejnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie dostarcza jednak podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zaistniały nowe okoliczności, których Sąd Wojewódzki nie brał pod uwagę przy rozpoznawaniu wcześniejszego żądania Strony i które uzasadniałyby udzielenie Stronie ochrony tymczasowej.
Skarżący ponownie powołują się na ryzyko obumarcia krzewów owocowych, utraty plonów oraz konieczności zaprzestania produkcji i sprzedaży przetworów, nie wykazując przy tym, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia pozostawało w bezpośrednim związku przyczynowym z powstaniem takich skutków. W szczególności we wniosku nie uprawdopodobniono, aby realizacja ww. postanowienia organu faktycznie pozbawiała Skarżących możliwości podejmowania podstawowych czynności agrotechnicznych, takich jak pielęgnacja, nawadnianie czy zbiór owoców, zwłaszcza przy uwzględnieniu niewielkiej skali prowadzonej działalności rolniczej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.