Uzasadnienie
I
Wnioskiem z 11 grudnia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi (dalej także jako "wnioskodawca") zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta Konina oraz Wójtem Gminy Wilczyn poprzez wskazanie tego ostatniego, ew. Prezydenta Miasta Konina jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo R. K. (dalej jako "świadczeniobiorca") do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że pismem z 10 października 2025 r. Prezydent Miasta Konina przekazał mu wniosek Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi z 8 września 2025 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo świadczeniobiorcy do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Prezydent Miasta Konina w sprawie zajął stanowisko, że z okoliczności sprawy nie wynika, jakoby świadczeniobiorca miał jakikolwiek związek z Koninem. Z ustaleń wnioskodawcy wynikało natomiast, że świadczeniobiorca ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały miał na terenie gminy Wilczyn, wobec czego przekazał wniosek według właściwości Wójtowi Gminy Wilczyn. Wójt Gminy Wilczyn zawiadomieniem z 20 listopada 2025 r. przekazał z powrotem wniosek wnioskodawcy, wskazując, że w okolicznościach sprawy właściwość organu należy ustalić według miejsca zdarzenia, które zainicjowało postępowanie w sprawie.
W odpowiedziach na wniosek: Prezydent Miasta Konina przychylił się do stanowiska wnioskodawcy o właściwości Wójta Gminy Wilczyn do załatwienia sprawy, a Wójt Gminy Wilczyn podtrzymał dotychczas zajęte stanowisko w sprawie.
II
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: ppsa) w związku z art. 4 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) sprawa o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, należy do zakresu kompetencji organu wykonawczego gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Stosownie do poglądu przyjmowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach wprowadza regulację szczególną względem art. 21 § 1 pkt 3 kpa, co skutkuje modyfikacją treściową zakresu zastosowania tego ostatniego przepisu (por. np. postanowienia NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GW 6/18; z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II GW 40/18; z 27 lipca 2020 r., sygn. akt II GW 13/20; z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GW 86/21; z 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II GW 8/22).
Znaczenie pojęcia miejsca zamieszkania podlega rekonstrukcji zasadniczo na podstawie art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, co pozwala na przyjęcie, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, a więc wykazuje z danym miejscem nie tylko związek zewnętrzny (fakt przebywania), lecz także wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Jeżeli nie można ustalić aktualnego w momencie wszczęcia postępowania w sprawie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, konieczne jest ustalenie ostatniego miejsca zamieszkania tego podmiotu (por. np. postanowienia NSA z 15 września 2022 r., sygn. akt II GW 35/22; z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II GW 68/22). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na skoncentrowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.
Tak rozumiane zamieszkanie nie sprowadza się zatem do zameldowania, choć w praktyce fakt meldunku na pobyt stały, w braku wiarygodnych przeciwdowodów, w istocie stanowi dowód potwierdzający, że dana osoba przebywa w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GW 14/24).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przedstawionej dokumentacji oraz okoliczności podnoszonych przez strony, a więc m.in. historycznego adresu zameldowania świadczeniobiorcy, ale także zaświadczenia z PUP w Koninie z 4 listopada 2025 r. oraz odpowiedzi Naczelnika Urzędu Skarbowego w Koninie z 7 listopada 2025 r. wynika, że ostatnim możliwym do ustalenia miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy była gmina Wilczyn.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest Wójt Gminy Wilczyn.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 ppsa jak w sentencji.