Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1465/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę J. B. (skarżący, strona) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (SKO, organ odwoławczy) z 30 kwietnia 2025 roku nr KO.484.77.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej w imieniu skarżącego zaskarżono wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ze zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz stanu faktycznego sprawy istniały przesłanki do przywrócenia przez organ terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez skarżącego,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że normy te nie zostały naruszone i nie było podstaw do uchylenia postawienia SKO i zmiany postanowienia Prezydenta Miasta Piotrkowa, w sytuacji, gdy nie dokonano prawidłowej oceny materiału dowodowego, z którego wynika, że skarżący uchybił terminowi na zgłoszenie o zbyciu pojazdu nie ze swojej winy.
W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 188 p.p.s.a.) poprzez uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w Piotrkowie Trybunalskim oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zobowiązanie organu do wydania postanowienia uwzględniającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie do rozważań mających znaczenie dla oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zarzutów skargi kasacyjnej, spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia SKO utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, zaakceptował stanowisko organów, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia braku winy w niedochowaniu terminu na zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu. Skarżący zbył pojazd w dniu 31 grudnia 2021 r., a termin do dokonania zawiadomienia o zbyciu pojazdu, określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), w związku z art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340 z późn. zm.) upłynął w dniu 1 marca 2022 r. Zgłoszenia zbycia przedmiotowego pojazdu skarżący dokonał 12 kwietnia 2022 r.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, która nie była możliwa do przezwyciężenia. W świetle art. 58 § 1 k.p.a., tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Istniejący stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie mogą bezwzględnie usprawiedliwiać i samo przez się tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów (por wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że trafne było stanowisko organów i sądu I instancji, iż dla przywrócenia skarżącemu terminu na zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu, nie były wystarczające twierdzenia skarżącego, że brak jego winy w uchybieniu terminu wynikał z zachorowania rodziców na COVID-19 oraz występowania objawów tej choroby u skarżącego. Jak słusznie zauważył sąd I instancji, mimo prawidłowego pouczenia skarżącego przez organ o możliwości złożenia odpowiedniej dokumentacji, skarżący nie przedłożył do akt sprawy żadnych dokumentów, np. lekarskich, które mogłyby uprawdopodobnić, że wystąpiły u niego objawy choroby w postaci tzw. "mgły mózgowej", na co się powoływał, ani też dokumentów potwierdzających chorobę rodziców i konieczność sprawowania nad nimi opieki wykluczającej możliwość zachowania terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu.
Skarżący nie wykazał, że podejmował jakiekolwiek próby dokonania zawiadomienia o zbyciu pojazdu osobiście, poprzez pocztę elektroniczną, za pośrednictwem operatora pocztowego Poczty Polskiej, firmy kurierskiej czy też jeszcze innych osób lub podmiotów.
W rozpoznawanej sprawie organy słusznie uznały, że skarżący nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a wskazane przez niego przyczyny niezachowania terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie zostały uprawdopodobnione. Zarzuty skargi kasacyjnej i wskazana na ich poparcie argumentacja, stanowi w istocie powtórzenie zarzutów zgłoszonych przez stronę w skardze, do których Sąd I instancji w sposób trafny i wyczerpujący odniósł się w zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.