Uzasadnienie
Pismem z 4 października 2019 r. Federacja Pacjentów Polskich w Warszawie na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika w sprawie ze w sprawie ze skargi kasacyjnej P. S. W. Sp. z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1942/16 w sprawie ze skargi P. S. W. Sp. z o.o. Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 12 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że do zadań Federacji należy w myśl § 2 pkt 1 Statutu Federacji m.in. ochrona praw i reprezentowanie interesów członków w Polsce i na poziomie Unii Europejskiej oraz dążenie do poprawy jakości opieki zdrowotnej i usług medycznych. Dodatkowo Federacja wskazała, że zgodnie z § 2 pkt 2 (a) Federacja realizuje swoje cele poprzez "prezentowanie swoich opinii, wniosków i postulatów w sprawach dotyczących pacjentów oraz systemu ochrony zdrowia organom władzy, administracji państwowej i samorządowej oraz społeczeństwu, za pośrednictwem mediów".
W ocenie Federacji za uwzględnieniem wniosku przemawia interes społeczny, to jest umożliwienie organizacji społecznej wypełniania uprawnień statutowych wobec członków, jak również podejmowanie działań w celu ochrony praw pacjentów. Pomiędzy celami statutowymi Związku a przedmiotem sprawy zachodzi ścisły związek. Wstąpienie Związku do postępowania przyczyni się do bardziej wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz pełniejszego uwzględnienia interesu społecznego i praw pacjenta.
W dalszej części wniosku Związek przedstawił swoje stanowisko co do zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i jego skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 9 p.p.s.a. organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. I tak zgodnie z treścią art. 33 § 2 p.p.s.a. powołanego w podstawie rozpoznawanego wniosku udział w charakterze uczestnika może zgłosić (...) także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie w tym przedmiocie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.
Jak wynika ze stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i literaturze przedmiotu do oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wystarczy jedynie stwierdzenie, że sprawa dotyczy "zakresu jej statutowej działalności", ale konieczne jest zbadanie, czy udział organizacji społecznej służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, to jest zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem (tak NSA w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak, glosa do ww. postanowienia NSA, opubl. OSP 2010/11/108).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Federacja w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazała, że zachodzą ww. przesłanki uzasadniające jej udział w tym postępowaniu w charakterze uczestnika.
Posiada ona status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. Stosownie do treści § 3 pkt 2 Statutu Federacji zrzesza ona osoby prawne reprezentujące stowarzyszenia pacjenckie. Do jej celów statutowych określonych w § 2 Statutu Federacji należą m.in.: ochrona praw członków Federacji oraz reprezentowanie ich interesów wobec organów władzy, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz innych organów, instytucji i podmiotów, (§ 2 pkt 1 lit. a) Statutu), ułatwianie pacjentom dostępu do nowoczesnych i bezpiecznych produktów leczniczych, (§ 2 pkt 1 lit. b) Statutu), dostarczanie informacji skierowanej do Parlamentu, Rządu i Samorządów na temat podstawowych problemów pacjentów oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce, (§ 2 pkt 1 lit. d) Statutu) oraz prezentację opinii dotyczących przepisów prawa i kierunków polityki Państwa dotyczącej miejsca pacjenta w systemie ochrony zdrowia, (§ 2 pkt 1 lit. e) Statutu).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymienione powyżej cele świadczą o tym, że zakres statutowej działalności Federacji dotyczy rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem jest odmowa zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Należało przy tym uwzględnić argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku, zgodnie z którą wstąpienie Federacji do tego postępowania może przyczynić się do realizacji powołanego powyżej celu, jakim jest zapewnienie kontroli społecznej nad tym postępowaniem, w szczególności w świetle eksponowanego we wniosku stanowiska w zakresie problematyki ograniczenia liczby miejsc, w których pacjenci mogą się zaopatrzyć w leki. Udział Federacji w tym postępowaniu będzie służył zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem z perspektywy interesów pacjentów korzystających z usług świadczonych w aptece.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.