Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1150/20, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) oddalił skargę [...] (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z [...] października 2020 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek uzasadniono tym, że wobec oddalenia skargi w dalszym toku postępowania strona będzie zmuszona poddać się badaniom lekarskim których zasadność kwestionuje, zarządzone zostały one bowiem bez zweryfikowania okoliczności stanowiących podstawę wniosku Prokuratora i przy ewidentnym naruszeniu zagwarantowanych stronie uprawnień proceduralnych. Brak zastosowania się do nałożonego obowiązku będzie zaś skutkował dalej idącymi konsekwencjami, albowiem organ administracji uprawniony będzie do wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, tym samym skarżący utraci posiadane uprawnienie niezbędne dla niego i jego bliskich w codziennym życiu.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego podlegał oddaleniu.
Na wstępie należy zauważyć, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77).
W skardze kasacyjnej od wyroku z 20 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy na wstępie wskazać, że istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849).
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20).
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo przytoczenie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20).
Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19).
W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił ten wniosek bardzo lakonicznie. Wskazał bowiem jedynie, że w rozpatrywanej sprawie istnieje realna, nie zaś tylko potencjalna możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt zostanie wykonany, gdyż wobec oddalenia skargi w dalszym toku postępowania strona będzie zmuszona poddać się badaniom lekarskim, których zasadność kwestionuje, zarządzone zostały one bowiem bez zweryfikowania okoliczności stanowiących podstawę wniosku Prokuratora i przy ewidentnym naruszeniu zagwarantowanych stronie uprawnień proceduralnych. Wspomniany brak zastosowania się do nałożonego obowiązku będzie zaś skutkował dalej idącymi konsekwencjami, albowiem organ administracji uprawniony będzie do wydania decyzji w trybie art 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, tym samym skarżący utraci posiadane uprawnienie niezbędne dla niego i jego bliskich w codziennym życiu.
Wskazane przez skarżącego argumenty nie pozwalają na uznanie, że skarżący wykazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie wobec niego instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumenty, które podał jako uzasadnienie wniosku, są jedynie wskazaniem procedury, która będzie się odbywała w wyniku wykonywania zaskarżonej decyzji, tj. że na skutek wykonania decyzji o skierowaniu na badania, będzie musiał poddać się tym badaniom. Takie argumenty nie są wystarczające do przyjęcia, że skarżący skutecznie wykazał istnienie w tej sprawie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie powołał się na argumenty odnoszące się do konkretnej sytuacji zdrowotnej, osobistej, rodzinnej, majątkowej itp., w tym np. w jakim stopniu sytuacja ta zależna jest od posiadania i korzystania z prawa jazdy. Z góry zresztą założył, jaki będzie wynik badań lekarskich i ich skutek w postaci zatrzymania prawa jazdy. Ten zaś skutek nie jest bezpośrednim skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji, lecz ewentualnej kolejnej decyzji dotyczącej utraty prawa jazdy.
W tej sytuacji, wobec braku szczegółowej i zindywidualizowanej argumentacji oraz niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Nie jest bowiem rolą sądu poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12).
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.