Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 3 lipca 2026 r., sygn. akt II GSK 2136/25

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 28/25, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę K. B. (dalej: "zobowiązany", "skarżący") na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku (dalej: "PWIS") z 18 października 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., upomnieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. wezwał skarżącego do rozpoczęcia realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw gruźlicy, WZW typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae, pneumokokom oraz odrze, śwince, różyczce u dziecka skarżącego – M. B. (urodzonego [...] lipca 2022 r.) w terminie 7 dni. Upomnienie zawierało pouczenie o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku. NZOZ [...] Sp. z o.o. w G. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu historię zdrowia i choroby dziecka skarżącego. Opisano w niej przebieg wizyty i odnotowano, że rodzice nie wyrazili zgody na zaszczepienie dziecka. W karcie uodpornienia, wystawionej w dniu urodzenia dziecka przez [...] w G., znajduje się adnotacja o braku zgody na szczepienia. W dokumentacji znajduje się także zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym z dnia [...] lutego 2024 r., w którym nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonania u dziecka obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw WZW typu B. Postanowieniem z dnia 25 marca 2024 r. Wojewoda Pomorski nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Pismem z dnia 2 maja 2024 r. zobowiązany wniósł zarzuty na postanowienie egzekucyjne podnosząc:

1. 1) brak wymagalności obowiązku szczepień z uwagi na brak wskazania przez wierzyciela podstawy prawnej i faktycznej określenia wymagalności obowiązku, brak indywidualnego schematu szczepień, mimo stawienia się na lekarskie badanie kwalifikacyjne;
2. 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 924 – zwanej dalej "u.z.z.l."), poprzez pominięcie obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;
3. 3) naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. - zwanej dalej "u.p.e.a."), poprzez brak uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu;
4. 4) naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.- wierzyciel niewłaściwie podał podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym - pominął w tytule wykonawczym art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.l. i nie wskazał podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r. – działając na podstawie art. 18 i art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – zwanej dalej "k.p.a.") - oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z dnia 18 października 2024 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy w pełni zaakceptował i przyjął jako własne stanowisko przedstawione przez organ pierwszej instancji. PPWIS po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie zaznaczył, że strona na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych dziecka, przedstawił jedynie skierowanie do specjalisty. Pomimo stwierdzenia przez lekarza braku przeciwskazania do wykonania szczepień u dziecka rodzice nie wyrazili zgody na ich wykonanie. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Natomiast bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy mają wątpliwości skarżącego związane z dopuszczeniem danej szczepionki na rynek, jej szkodliwością, czy też informacje obejmujące działania niepożądane.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 16 kwietnia 2025 r. oddalił.

W ocenie sądu pierwszej instancji, wbrew argumentacji skarżącego w cytowanym przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. brak jest przesłanki, dotyczącej wadliwego przystąpienia organu egzekucyjnego do egzekucji. Nie było zatem podstawy do merytorycznego rozpoznania tego zarzutu przez organy, które do zarzutu przystąpienia przez organ egzekucyjny do egzekucji nie odnosiły się. Ponadto, zarzuty oceniono pod kątem obowiązujących przepisów prawa, jak i stanu faktycznego sprawy ustalonego prawidłowo w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do kwestii braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) wskazał, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest, zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.l. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Sąd zwrócił uwagę, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów obowiązywało już, jako akt powszechnie obowiązujący, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077, dalej jako "rozporządzenie"), które określa schemat szczepień przeciw chorobom zakaźnym obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia.

W przedmiotowej sprawie dziecko skarżącego nie zostało poddane szczepieniom przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzale typu B, pneumokokom, odrze, śwince i różyczce. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego, który to wskazywał, że tak w upomnieniu, jak i w tytule wykonawczym wezwano do wykonania szczepień, które nie istniały ani we wcześniejszym programie szczepień ochronnych, jak i w obecnym harmonogramie szczepień, bowiem w akcie prawnym nie istnieje szczepienie Poliomyelitis, Haemophilus influenzale typu B, pneumokoki czy świnka.

Zdaniem sądu pierwszej instancji zarówno w upomnieniu, jak i w wystawionym w dniu [...] lutego 2024 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u dziecka skarżącego. Wskazane szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., w którym zawarto schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Użycie w upomnieniu czy tytule wykonawczym skróconej nazwy choroby - np. świnka, poliomyelitis, czy też powszechnie stosowanej polskiej nazwy inwazyjnego zakażenia Streptococcus pneumoniae - pneumokoki nie oznacza, że rozporządzenie nie przewiduje szczepienia przeciwko tym chorobom.

Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że dziecko skarżącego zostało poddane badaniu kwalifikacyjnemu i - mimo braku przeciwwskazań do szczepienia, stwierdzonych przez lekarza w wystawionym zaświadczeniu - co wynika z dołączonej dokumentacji - nie zostało zaszczepione. Samo poddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu nie oznacza wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniu, gdy mimo braku przeciwwskazań zdrowotnych szczepienia nie zostały wykonane. Nie można zatem mówić o braku wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka skarżącego. Dokumenty zgromadzone w sprawie jednoznacznie wskazują, że skarżący uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że samo skierowanie dziecka na specjalistyczną konsultację, bez zaświadczenia o odroczeniu obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanego przez lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne, nie oznacza braku wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego dziecka.

W ocenie sądu okoliczność, że w tytule wykonawczym nie powołano przepisów art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.l., dotyczących poddania się badaniu kwalifikacyjnemu i wystawienia zaświadczenia nie oznacza określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, gdyż poddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Sąd zauważył, że skarżący w skardze wskazał, że doręczone mu upomnienie wzywa do rozpoczęcia nieistniejących szczepień ochronnych. Z tego zatem względu uznaje on, że nie doręczono mu upomnienia, nie kwestionując faktu doręczenia mu upomnienia z dnia [...] stycznia 2024 r. w dniu 26 stycznia 2024 r., którego dowód doręczenia znajduje się w aktach przekazanych sądowi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący kwestionując go w całości i zarzucając:

1. 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, a dziecko było poddawane lekarskim badaniom kwalifikacyjnym,
2. 2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.:

A) art. 33 § 2 pkt 6 lit c) (tak w oryginale – brak nazwy aktu prawnego) z uwagi na brak wymagalności obowiązku, w związku z brakiem wykluczenia przeciwwskazań, odroczeniem małoletniego od obowiązku do czasu wizyty w poradni specjalistycznej,

B) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutów i oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji,

C) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 (tak w oryginale – brak nazwy aktu prawnego) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu,

D) art. 7 k.p.a., w zw. z art. 18 i 15 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia organu I i II instancji. Skarżący zrzekł się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, PWIS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1000/24, LEX nr 3788107).

Problematyka dotycząca sporu prawnego powstałego na kanwie niniejszej sprawy była już przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 21 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 1616/25, wyrok NSA z 19 marca 2026 r., sygn. akt II GSK 1695/25, wyrok NSA z 8 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1572/25 czy też wyrok NSA z 23 września 2025 r., sygn. akt II GSK 767/25, CBOSA), a Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie afirmuje przyjęte tam stanowisko.

Przystępując do oceny meritum sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności za bezzasadny uznał zarzut nr 2 lit. a-c skargi kasacyjnej, podnoszący naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są "rażącymi naruszeniami" art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 4 i pkt 6 lit. c) u.p.e.a. oraz "art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a." w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu.

Wskazując na uchybienie art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., skarżący niezasadnie twierdzi, że akceptacja stanowiska organów jest wadliwa. Akceptacja tego stanowiska nie jest, na tle niniejszej sprawy uchybieniem, gdyż stanowisko organów jest prawidłowe.

Niezasadne jest podnoszone przez stronę naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku, w związku z brakiem wykluczenia przeciwwskazań oraz brakiem zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, potwierdzającym kwalifikację małoletniego dziecka do obowiązkowych szczepień ochronnych. Z zarzutem tym koresponduje zarzut nr 1 skargi kasacyjnej – naruszenia prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.l.

Z rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie art. 5 i art. 17 u.z.z.l. wynika bezpośrednio wykonalny obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, co w zakresie odnoszącym się do cech tego obowiązku dotyczy zarówno podmiotu, na którym obowiązek ten ciąży, zakresu tego obowiązku oraz okoliczności, w których dochodzi do jego aktualizacji. Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.l. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z kolei po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (ust. 4).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadne są twierdzenia skarżącego kasacyjnie o tym, że stwierdzony tytułem wykonawczym obowiązek poddania jego małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był w momencie jego skierowania do egzekucji administracyjnej obowiązkiem niewymagalnym. Skarżący ocenę tę formułuje na tle wyrywkowo widzianych okoliczności faktycznych, nie zaś w ich całokształcie.

Należy zauważyć, że wskazywane przez stronę badanie kwalifikacyjne przeprowadza uprawniony do szczepień lekarz, zgodnie z cytowanym powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.l. To więc rodzic wraz z małoletnim dzieckiem zgłasza się na to badanie i w razie uzyskania pozytywnego wyniku (kwalifikacji), szczepienie ochronne powinno zostać wykonane przed upływem 24 godzin od momentu badania, określonego datą dzienną i godziną (por. art. 17 ust. 3 ustawy). Z akt sprawy, jak i z ustalonego stanu faktycznego, jednoznacznie wynika ustawowy obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, który nie został przez skarżącego zrealizowany. Względem syna skarżącego zostało przeprowadzone badanie klasyfikacyjne w dniu [...] lutego 2024 r., zaś w wystawionym zaświadczeniu uprawniony lekarz zaznaczył brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw WZW typu B. Z historii zdrowia i choroby dziecka skarżącego wprost wynika, że dziecko nie zostało zaszczepione z powodu braku zgody rodziców.

Nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości, że obowiązek ten jest wymagalny ze względu na wiek osiągnięty przez dziecko strony, który przewidziany jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 782).

Skarżący nie przedłożył żadnego zaświadczenia bądź innego dokumentu w rozumieniu § 11 ww. rozporządzenia, które mogłoby stanowić o odroczeniu względem dziecka obowiązku szczepień, prezentując jedynie własną, gołosłowną argumentację w tym zakresie. Podkreślić należy, że takim dokumentem nie jest skierowanie z dnia [...] lutego 2024 r. do poradni immunologicznej, bowiem w żadnym zakresie nie wynika z niego, że występują wobec syna skarżącego długotrwałe przeciwskazania do szczepień.

Skoro zatem zostało wykonane wymagane ustawą badanie kwalifikacyjne do szczepień, a co za tym idzie wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia, nie sposób twierdzić, że brak jest wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 4 u.z.z.l. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.l., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. O wykonaniu obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu nie świadczy natomiast samo poddanie się badaniu kwalifikacyjnemu.

Jeśli zatem wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia, to nie sposób jest twierdzić, że brak wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 4 u.z.z.l. mógł stanowić uzasadnioną podstawę podważania wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego - a co za tym idzie podstawę podważania wymagalności tego obowiązku (wyrok NSA z 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1077/24, z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1328/24). Zresztą w okolicznościach niniejszej sprawy, twierdzenia skarżącego zawarte w skardze kasacyjnej w powyższym zakresie nie odpowiadają faktom, bowiem takie zaświadczenie zostało wystawione.

U.z.z.l. nie przewiduje prawa pacjenta (rodziców małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest ku temu przeciwwskazań. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.l.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23, CBOSA).

Podsumowując ten wątek rozważań, obowiązek szczepień względem syna skarżącego jest wymagalny i nie został odroczony. Strona skarżąca unika stawienia się na szczepienie i przeprowadzenia całej wymaganej prawem procedury.

Niezasadny jest także zarzut nr 2 lit. c) i d) skargi kasacyjnej, kwestionujący w istocie skuteczność doręczenia skarżącemu upomnienia. Pomijając już niestaranność autora skargi kasacyjnej w sformułowaniu powyższego zarzutu, stwierdzić należało, że twierdzenia w tym zakresie są pozbawione podstaw. Upomnienie egzekucyjne z dnia [...] stycznia 2024 r. w zakresie spornego obowiązku zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 26 stycznia 2024 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Sąd pierwszej instancji fakt ten prawidłowo ustalił na podstawie akt sprawy, zaś skarżący stanu faktycznego w tym względzie skutecznie nie podważył.

Zaznaczyć należy, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona wskazuje, że przesłane jej upomnienie wzywa do wykonania szczepień ochronnych które nie istnieją w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że użycie w upomnieniu jak również wystawionym tytule wykonawczym skróconych nazw choroby czy też przyjętej w Polsce nazwy choroby pneumokoki wobec Inwazyjnego Zakażenia Streptococcus pneumoniae nie oznacza, że szczepienia przeciwko tym chorobom wskazane w upomnieniu nie zostały przewidziane w ww. rozporządzeniu. Co równie istotne, skarżąca kasacyjnie wadliwie sformułowała powyższy zarzut, powołując się na § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu, który określa wymagania co do danych osobowych i adresowych zobowiązanego, jakie powinny się znaleźć w upomnieniu. Tymczasem skarżąca kwestionuje treść nałożonego obowiązku, a zatem prawidłowo sformułowany zarzut powinien wskazywać na § 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu, czego w sprawie brak.

Z kolei zarzut wskazany w nr 2 lit. d) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia 7 k.p.a., w zw. z art. 18 i 15 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia w żaden sposób nie został przez skarżącego uzasadniony, co zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od szczegółowego omówienia i ustosunkowania się do niego.

Konkludując należy więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i zasadnie oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a.