Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2193/11, oddalił skargę [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Urząd Patentowy RP (UPRP lub organ) udzielił na rzecz [...] (dalej: uprawniony) prawa ochronnego na słowny znak towarowy [...] o nr [...]. Znak ten został zgłoszony w dniu [...] listopada 2000 r. i przeznaczony do oznaczania usług z klas 35, 42.
W dniu [...] października 2008 r. [...] (dalej: skarżąca lub wnioskodawczyni) złożyła wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy [...]. Ostatecznie jako podstawę unieważnienia wskazała naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.; dalej: u.z.t.) w części dotyczącej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Wnioskodawczyni wskazała, że sporny znak towarowy [...] został zgłoszony przez uprawnionego w innym celu niż uzyskanie ochrony i stanowi to naruszenie zasad współżycia społecznego. Jej zdaniem zamiarem rzeczywistym w chwili zgłoszenia spornego znaku była chęć obejścia przepisów regulujących kwestie zgłaszania znaków. Naruszono także zasady dobrych obyczajów kupieckich poprzez fakt uzyskania prawa wyłącznego w sytuacji, gdy znak nie był używany. Uprawniony, zdaniem wnioskodawczyni, w chwili zgłoszenia chciał jedynie zablokować możliwość używania tego znaku przez inne podmioty, co było niewątpliwie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wnioskodawczyni podniosła, że uprawniony dokonał zgłoszeń znaków spornych [...], działając ze świadomością, że wcześniejsze prawa [...]uznane zostaną za wygasłe (decyzje stwierdzające wygaśnięcie prawa w dniu [...] września 2002 r. oraz [...] listopada 2002 r.) i chcąc w ten sposób zapewnić sobie kolejny okres ochronny, liczony od zgłoszenia kolejnych znaków.
Uprawniony nie zgodził się z argumentami skarżącej i podkreślił, że Urząd Patentowy RP udzielając prawa ochronnego na sporny znak [...] uznał, iż na znaki te można było udzielić prawa wyłącznego i nie kolidują one z zarejestrowanymi znakami przeciwstawionymi przez wnioskodawczynię. Ponadto - co istotne - wnioskodawczyni zaczęła zgłaszać do UPRP znaki identyczne ze znakami uprawnionego, tj. znak [...], zgłoszony [...] stycznia 1999 r., znak [...], zgłoszony [...] września 2002 r. oraz znak [...], zgłoszony [...] sierpnia 2006 r. Tymczasem na terenie Polski uprawniony zgłosił swoje znaki z zamiarem uzyskania ochrony na terytorium Polski. Ponadto zgłaszał on swoje znaki w OHIM od 1996 r., a prowadzi działalność od 1969 r. do dnia dzisiejszego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Urząd Patentowy RP -działając na podstawie art. 8 pkt 1 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p - oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...]
W uzasadnieniu organ podniósł, że sporny znak towarowy [...] został zgłoszony w dniu [...] listopada 2000 r. Tym samym ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego (właściwie prawa z rejestracji) na ten znak powinny być oceniane w oparciu o przepisy ustawy o znakach towarowych, tj. art. 8 pkt 1 u.z.t.).
Zdaniem organu wnioskodawczyni nie udowodniła, że rejestracja znaku spornego jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, które są obiektywnym miernikiem oceny zgodnie z art. 8 pkt 1 u.z.t. Zostały one odniesione zarówno do samego znaku towarowego, jak i do zachowania podmiotu, zgłaszającego ten znak do rejestracji. Przy badaniu naruszenia zasad współżycia społecznego należy brać pod uwagę zarówno elementy przedmiotowe jak i podmiotowe znaku, co implikuje, że nie tylko znak, ale i określone, naganne zachowanie zgłaszającego może przesądzać o zaistnieniu przesłanki naruszenia zasad współżycia społecznego z art. 8 pkt 1 u.z.t.
Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą. Wprawdzie znak sporny [...]został zgłoszony w momencie, w którym toczyło się postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji na identyczne znaki [...] ([...]), ale były one przeznaczone do oznaczania towarów, zaś znak sporny został przeznaczony do oznaczania usług. Sporny znak słowny [...], który przeznaczono do oznaczania usług w klasie 35, tj. "zgrupowania na rzecz osób trzecich odzieży, dodatków artykułów bagażowych do przemieszczania, przenoszenia i przewożenia bagażu, biżuterii, okularów, zabawek, artykułów ochrony osobistej, artykułów gospodarstwa domowego do jedzenia, łóżek i kąpieli, artykułów domowych i szkła, papieru, skóry, toreb i worków, pozwalające nabywcy wygodnie te towary oglądać i kupować w sklepie, prowadzenie katalogów i sprzedaży wysyłkowej w powyższym zakresie" oraz usług w klasie 42, tj. "usług projektowania odzieży'" został zgłoszony w celu uzyskania ochrony w dniu [...] listopada 2000 r., zatem w momencie, gdy w stosunku do znaków: słownego [...], przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 25, tj. "odzież, zwłaszcza koszule, szorty, majtki, bluzki, spódnice, swetry, marynarki, podkoszulki, kostiumy kąpielowe, pasy, paski, szale, szaliki, apaszki, krawaty, kapelusze, osłony, rękawiczki, skarpety, bielizna, zawoje, opaski i wstęgi na głowę, buty i podwiązki" oraz znaku słownego [...], przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 18, tj. "torby przenośne, torby z materiału, torby na plecy, plecaki, torby ręczne, torby rowerowe - trwało postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia z powodu nieużywania, które wszczęto w dniu [...] grudnia 1999 r., a które zakończono wydaniem decyzji stwierdzającej uznanie za wygasłe praw z rejestracji na te znaki w dniu [...] września 2002 r. Jak wynika z treści decyzji Urzędu Patentowego z dnia 5 września 2002 r. o sygn. [...] znaki towarowe [...] o nr [...] nie były używane w sposób rzeczywisty tak, że we właściwym postępowaniu ostatecznie i prawomocnie stwierdzono wygaśnięcie praw z rejestracji jakie nań udzielono.
Okoliczność ta wydaje się jednak obojętna dla kwestii zgłoszenia znaku spornego, ponieważ znak ten zgłoszono, a następnie zarejestrowano dla usług różnych od towarów do oznaczania których przeznaczono znaki uprawnionego. W świetle powyższego trudno jest stwierdzić, by zgłoszenie spornego znaku towarowego stanowiło obejście skutków postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa z rejestracji na wskazane znaki towarowe, ponieważ inny był ich zakres ochrony.
Organ zaznaczył, że uprawniony miał prawo dokonać zgłoszenia znaku [...] dla innych usług czy towarów. Stanowiło to wyraz wykonywania przysługującego prawa, o czym stanowi art. 6 ust. 3 u.z.t. Wobec tego brak jest podstaw by uznać, że zgłoszenie znaku spornego nie miało na celu rzeczywistego używania tegoż znaku do oznaczania wskazanych wyżej usług.
Na powyższą decyzję [...] wniosła skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2193/11 oddalił.
W uzasadnieniu Sąd I instancji zauważył, że skarżąca dopatruje się wskazanej we wniosku przesłanki unieważnienia spornego znaku z art. 8 pkt 1 u.z.t. w okoliczności, iż jeszcze w toku postępowań spornych w sprawie wygaśnięcia praw ochronnych udzielonych na znaki towarowe [...] nr [...] zakończonych decyzjami wygaszającymi ww. prawa - bo w dniu [...] listopada 2000 r. - uprawniony dokonał zgłoszenia spornego znaku. Zatem zdaniem skarżącej zgłosił go w innym celu niż uzyskanie ochrony, bo w celu obejścia przepisów regulujących kwestie zgłaszania znaków i zablokowania używania znaku przez inne podmioty.
W ocenie Sądu, zasadnie Urząd Patentowy RP dokonał oceny zaistniałego stanu rzeczy z punktu widzenia uprawnień do dokonania zgłoszenia spornego znaku i uwzględnił w tej ocenie art. 6 ust. 3 u.z.t., który expressis verbis stanowi, iż rejestracja znaku towarowego dla określonych towarów nie wyłącza rejestracji takiego samego znaku na rzecz tego samego przedsiębiorstwa dla innych towarów będących przedmiotem jego działalności.
Sąd I instancji podkreślił, że art. 6 ust. 3 u.z.t. uprawniał uprawnionego do zgłoszenia spornego znaku, bo zakres jego ochrony różnił się od zakresu ochrony znaków objętych wygaszonymi prawami ochronnymi. Sporny znak słowny przeznaczony jest bowiem do oznaczenia usług z kl. 35 i 42, natomiast znaki objęte ww. prawami ochronnymi przeznaczone były do oznaczania towarów, nie zaś usług z kl. 18 i 25. Z tego też względu uwzględniając powyższe rozważania dot. definicji "inne towary" uznać należy, iż tej definicji w rozumieniu art. 6 ust. 3 u.z.t. odpowiadają usługi, do których sporny znak jest przeznaczony, a ta okoliczność oznacza, iż uprawniony ze spornego znaku dokonując jego zgłoszenia w czasie toczącego się postępowania w sprawie wygaśnięcia praw ochronnych na wcześniej zarejestrowane znaki towarowe, wykonywał prawa przysługujące mu zgodnie z powołanym przepisem.
Zatem, Sąd I instancji stwierdził, że podniesiony we wniosku o unieważnienie zarzut jakoby rejestracja spornego znaku towarowego przez uprawnionego była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, nie został przez skarżącą udowodniony.
II
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła [...] domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) zarzucono:
- 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1 u.z.t w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej jako: p.w.p.), a to poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji UPRP z dnia [...] lutego 2011 r. wydanej w sprawie nr [...], w sytuacji, w której wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgłoszenie znaku towarowego [...]jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;
- 2) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, będące konsekwencją nie odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekający w przedmiotowej sprawie, do zarzutu postawionego w skardze na decyzję UPRP z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną w sprawie nr [...], w zakresie odnoszącym się do problematyki komplementarności;
- 3) naruszenie art. 6 ust. 3 u.z.t w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, będące konsekwencją uznania, że uprawniony miał podstawy do zgłoszenia spornego znaku [...], ponieważ zakres jego ochrony różnił się od zakresu ochrony znaków objętych wygaszonymi prawami ochronnymi.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Jak akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Nie jest zasadny wskazany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. dotyczący granic orzekania.
O naruszeniu przepisu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I FSK 56/06, LEX nr 280385). Taki stan rzeczy w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi.
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których naruszenia przez organ Sąd I instancji nie zauważył z urzędu. Ponadto zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12). Taki stan rzeczy w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi.
Natomiast kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez Urząd Patentowy RP nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z 20 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 135/07). To właśnie czyni skarżąca kasacyjnie, która w istocie odnosi się do okoliczności faktycznych dotyczących podobieństwa usług objętych klasą 35 klasyfikacji nicejskiej dla oznaczania których zarejestrowany był sporny znak towarowy [...]do towarów z klasy 25 i 18 dla oznaczania których zarejestrowane były wcześniej przez uprawnionego znaki towarowe [...]oraz [...].
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, określonych w punktach 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie są one zasadne.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 6 ust. 3 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, będące konsekwencją uznania, że uprawniony miał podstawy do zgłoszenia spornego znaku [...], ponieważ zakres jego ochrony różnił się od zakresu ochrony znaków objętych wygaszonymi prawami ochronnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji i organu, że art. 6 ust. 3 u.z.t. uprawniał uprawnionego do zgłoszenia spornego znaku, bo zakres jego ochrony różnił się od zakresu ochrony znaków objętych wygaszonymi prawami ochronnymi. Ustawodawca w art. 6 ust. 3 uz.t. wyraźnie postanowił, że rejestracja znaku towarowego dla określonych towarów nie wyłącza rejestracji takiego samego znaku na rzecz tego samego przedsiębiorstwa dla innych towarów będących przedmiotem jego działalności.
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 6 ust. 3 u.z.t. zakazał rejestracji takiego samego znaku na rzecz tego samego przedsiębiorstwa dla takich samych towarów. Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie. Przepis ten nie stanowi bowiem podstawy do ubiegania się o rejestrację, jeżeli zgłaszającemu przysługuje już prawo używania tego samego oznaczenia dla tych samych towarów. Tylko w takim wypadku bowiem dopuszczenie takich rejestracji stwarzałoby możliwość obejścia obowiązku używania prawa z rejestracji znaku towarowego (R. Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Warszawa 1997,s. 53).
Natomiast w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odmienną sytuacją, gdyż sporny znak słowny przeznaczony jest do oznaczenia usług z klas 35 i 42, natomiast znaki objęte wygaszonymi prawami ochronnymi przeznaczone były do oznaczania towarów (a nie usług) z klas 18 i 25. W konsekwencji, należy stwierdzić, że uprawniony – stosownie do art. 6 ust. 3 u.z.t. – miał prawo dokonać zgłoszenia spornego znaku towarowego [...], gdyż zakres jego ochrony różnił się od zakresu ochrony wcześniej zarejestrowanych znaków objętych wygaszonymi prawami ochronnymi.
Za niezasadny należy uznać w konsekwencji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1 u.z.t
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji i organu, że uprawniony wykonywał przysługujące mu prawo podmiotowe z art. 6 ust. 3 u.z.t. zgłaszając do rejestracji identyczny sporny znak towarowy dla oznaczania usług, nie zaś tych samych towarów, do których oznaczania służyły identyczne, wcześniej zarejestrowane znaki towarowe objęte wygaszonymi prawami ochronnymi, a w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia w postępowaniu spornym o unieważnienie, iż zachodzi przesłanka do unieważnienia prawa z powodu sprzeczności rejestracji spornego znaku towarowego z zasadami współżycia społecznego z art. 8 pkt 1 u.z.t.
Ponadto, podniesiona przez skarżącą we wniosku unieważnienia w postaci naruszenia zasad współżycia społecznego z art. 8 pkt 1 u.z.t. nie została przez nią udowodniona - stosownie do wymagań określonych w art. 164 p.w.p. To na wnioskodawcy spoczywa bowiem ciężar udowodnienia wskazanych we wniosku podstaw unieważnienia prawa na znak towarowy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.