Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 września 2026 r., sygn. akt II GSK 1428/23

Uzasadnienie

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 marca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 836/22, – w sprawie ze skargi [...] (dalej: "skarżąca", "strona", "producent") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "skarżący kasacyjnie") z 28 stycznia 2022 r., nr DWB.7100.18.2021.MDO, w przedmiocie kary pieniężnej za oznakowanie wyrobu budowlanego nieposiadającego deklarowanych właściwości użytkowych – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "Lubuski WINB", "organ I instancji") z 9 lipca 2021 r., nr 8/2021, oraz zasądził od GINB na rzecz skarżącej 4.307 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie sprawy.

W dniach 21 stycznia – 13 kwietnia 2021 r. Lubuski WINB przeprowadził u [...]prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...] (dalej: "sprzedawca") kontrolę, której poddano m.in. wyrób budowlany o nazwie: [...] (dalej: "wyrób budowlany"), którego producentem była skarżąca. Organ zabezpieczył przed dalszym przekazywaniem 3 szt. wyrobu, a następnie pobrał jego próbkę wraz z próbką kontrolną, którą przekazał do badania akredytowanemu laboratorium – Polskiemu Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie, Oddział Badań i Certyfikacji w Gdańsku, Laboratorium Wyrobów Budowlanych – które udokumentowało wyniki badań w sprawozdaniu z 8 marca 2021 r., nr 25/H/2021. Badania wykazały, że skontrolowany wyrób nie spełnia deklarowanych przez producenta właściwości użytkowych w zakresie wytrzymałości złącza na ścinanie. Wyniki kontroli udokumentowano w protokole z 13 kwietnia 2021 r., nr WWB.7782. 1.3.2021.

Pismem z 14 kwietnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił sprzedawcę oraz producenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ww. wyrobu budowlanego niespełniającego wymagań określonych w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1213; dalej: "u.w.b.").

W dniu 29 kwietnia 2021 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie sprzedawcy, że nie zamierza wnioskować o przebadanie zabezpieczonej próbki kontrolnej. Następnie organ I instancji decyzjami z 12 maja 2021 r.:

1. 1) nr 5/2021 – nakazał wycofanie przez producenta wyrobu budowlanego z obrotu;
2. 2) nr 6/2021 – zakazał dalszego udostępniania przez sprzedawcę wyrobu budowlanego.

W dniu 14 maja 2021 r., tj. między dniem wydania decyzji a ich doręczenia, do organu I instancji wpłynęło pismo producenta z 10 maja 2021 r., w którym stwierdził, że nie zgadza się z dokonanymi ustaleniami i kwestionuje wyniki badań. Pismem z 19 maja 2021 r. organ I instancji odniósł się do zastrzeżeń producenta.

Pismem z 14 czerwca 2021 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie kary pieniężnej.

Decyzją z 9 lipca 2021 r., działając na podstawie art. 36j ust. 1 w zw. z art. 36b u.w.b., Lubuski WINB nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 23.000 zł za oznakowanie wyrobu budowlanego nieposiadającego deklarowanych właściwości użytkowych. Pismem z 28 lipca 2021 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, którą GINB utrzymał w mocy decyzją z 28 stycznia 2022 r.

II

Stwierdzając nieważność decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ob.: t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), WSA w Warszawie podniósł, że w I instancji sprawę załatwił organ niewłaściwy miejscowo, a co więcej postępowanie administracyjne wszczęto bez uprzedniej kontroli u producenta, do czego jednoznaczne zobowiązują art. 30 ust. 4, art. 31 ust. 1 oraz art. 36j ust.1 u.w.b. – co doprowadziło do rażącego naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że kluczowe znaczenie dla ustalenia właściwości organu uprawnionego do wydania decyzji w sprawie mają art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b., które nakazują organowi przeprowadzającemu kontrolę przekazanie między innymi decyzji zakazującej dalszego udostępniania wyrobu budowlanego przez sprzedawcę (taka decyzja została wydana w niniejszej sprawie) organowi właściwemu ze względu na siedzibę producenta, aby ten przeprowadził kontrolę wyrobu budowlanego bezpośrednio u producenta. Dopiero po przeprowadzeniu własnego postępowania kontrolnego i stwierdzenia, że wyrób nie posiada należytych właściwości, organ właściwy może wydać decyzję nakazującą wycofanie z obrotu wyrobu przez producenta oraz nałożyć karę pieniężną, o której mowa w art. 36b, zgodnie z art. 36j u.w.b. Bez znaczenia dla prawidłowego zastosowania w sprawie art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust.1 u.w.b. pozostaje okoliczność wycofania przez sprzedawcę wyrobu z obrotu i umorzenie w stosunku do niego postępowania.

Treść art. 30 ust. 4 u.w.b. jest jednoznaczna, a z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie została wydana decyzja z 12 maja 2021 r., nr 6/2021, zakazująca dalszego udostępniania wyrobu budowlanego przez sprzedawcę – jest to wystarczająca przesłanka przekazania według właściwości miejscowej (siedziby producenta) WINB powyższej decyzji, która stanowi podstawę wszczęcia kontroli u producenta celem ustalenia zgodności wyrobu z wymaganiami ustawowymi (zgodności z deklaracją producenta). Wbrew twierdzeniom GINB dopiero przeprowadzenie kontroli u producenta uprawnia właściwy organ do wydania decyzji o nakazie wycofania wyrobu budowlanego z obrotu.

Jak stwierdził WSA, z akt sprawy wynika, iż organ I instancji do wiadomości WINB właściwego z uwagi na siedzibę producenta przekazał jedynie decyzję nr 5/2021 nakazującą wycofanie z obrotu wyrobu budowlanego przez producenta. Na podstawie akt sprawy nie można natomiast ustalić, czy do wiadomości WINB właściwego z uwagi na siedzibę producenta organ I instancji przekazał również decyzję nr 6/2021 zakazującą dalszego udostępniania wyrobu budowlanego przez sprzedawcę. Z akt sprawy nie wynika również, aby taka kontrola u producenta w ogóle została przeprowadzona. Niemniej jednak obecny na rozprawie 9 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd I instancji, iż taka kontrola została przeprowadzona u producenta 1 lipca 2021 r. przez Mazowiecki WINB, jednak nie jest mu znana treść rozstrzygnięcia zapadłego w tej sprawie (najprawdopodobniej było to umorzenie postępowania).

Następnie Sąd I instancji zważył, iż organ, który prowadził postępowanie u sprzedawcy (Lubuski WINB), bez przeprowadzenia kontroli u producenta wydał decyzję nakazującą skarżącej wycofanie wyrobu z obrotu i nałożył karę pieniężną. Tymczasem Warszawa, gdzie znajduje się siedziba producenta, usytuowana jest w województwie mazowieckim, a więc podlega właściwości Mazowieckiego, a nie Lubuskiego WINB, co potwierdza § 2 statutu Mazowieckiego WINB. Siedziba sprzedawcy, u którego prowadzono kontrolę, znajduje się natomiast w województwie lubuskim.

W dalszej kolejności WSA wskazał, że niezastosowanie przez organ art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b. doprowadziło nie tylko do naruszenia właściwości miejscowej organu wydającego decyzję w I instancji, ale również do rażącego naruszenia procedury administracyjnej. Organ prowadził bowiem postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 36b u.w.b., w stosunku do strony z pominięciem postępowania kontrolnego, do którego zobowiązywały go art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b., a takie postępowanie stoi w oczywistej sprzeczności z treścią powołanych przepisów. Pomijając etap kontroli u producenta, którą należało przeprowadzić zgodnie z art. 30 ust. 4 u.w.b., organ pozbawił stronę wszystkich uprawnień procesowych przewidzianych w k.p.a.. Na podstawie wyników laboratoryjnych wyrobu uzyskanych w trakcie kontroli u sprzedawcy organ od razu przeszedł do postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej producentowi, uniemożliwiając stronie – wbrew art. 10 i art. 73 k.p.a. – czynny udział w ustaleniu faktów i możliwości dowodzenia swoich racji, jak chociażby przeprowadzenia i kwestionowania badań laboratoryjnych próbek wyrobu.

Badania te zostały przeprowadzone wyłącznie w trakcie kontroli u sprzedawcy, w którym producent nie miał żadnych uprawnień procesowych, w tym możliwości żądania przeprowadzenia badań próbki kontrolnej.

Następnie Sąd I instancji spostrzegł, że w u.w.b. zawarto regulacje spełniające zarówno standardy konstytucyjne, jak i europejskie poprzez wprowadzenie procedury przewidzianej w art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust.1 u.w.b., nakazującej w przypadku wykrycia nieprawidłowości w zakresie wyrobu budowlanego w ramach kontroli u sprzedawcy przekazać sprawę do organu właściwego ze względu na siedzibę producenta, aby ten przeprowadził u niego kompleksową kontrolę i dopiero w razie stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli u producenta, a nie u sprzedawcy, wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 36b u.w.b.

W ocenie WSA Lubuski WINB miał pełną świadomość pozbawienia strony uprawnień procesowych przy tak prowadzonym postępowaniu. W informacji, jaką skierował do niej w piśmie z 28 stycznia 2021 r., powołał się na art. 26 ust. 1 u.w.b., zgodnie z którym badanie próbki kontrolnej przeprowadza się wyłącznie na wniosek kontrolowanego (sprzedawcy), stwierdzając jednoznacznie, że skarżącej takie uprawnienie nie przysługuje. Z kolei sprzedawca nie był zainteresowany kwestionowaniem wyników przeprowadzonych przez organ badań laboratoryjnych oraz badaniem próbki kontrolnej, bowiem postanowił wycofać wyrób z obrotu.

W konsekwencji postępowanie w stosunku do sprzedawcy umorzono, a skarżąca nie miała nawet możliwości zawnioskowania o przeprowadzenie badań próbki kontrolnej pobranej u sprzedawcy. W stosunku do skarżącej jako producenta nie wszczęto natomiast kontroli, która umożliwiłaby pobranie próbek wyrobu i przeprowadzenie stosownych badań laboratoryjnych. Jednocześnie organ w ramach postępowania kontrolnego względem sprzedawcy zwolnił próbkę kontrolną i stwierdził wygaśnięcie zabezpieczenia kontrolowanej partii wyrobu budowlanego, nie przewidując jednocześnie odrębnej kontroli u producenta. Strona nie miała więc możliwości wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę faktyczną do wydania decyzji w sprawie. Organ oparł decyzję wydaną w stosunku do producenta na wynikach badań laboratoryjnych próbki wyrobu pobranej u sprzedawcy, bez możliwości ich weryfikacji – a jest to jedyny dowód w sprawie. Wnioski strony o powtórne badania nie zostały uwzględnione przez organy orzekające w sprawie.

Zdaniem Sądu I instancji sytuacja ta jest do nie do zaakceptowania z punku zasad praworządnego państwa z uwagi na wydanie decyzji stojącej w oczywistej sprzeczności z jednoznacznym i niebudzącym wątpliwości brzmieniem art. 30 ust. 4, art. 31 ust.1 i art. 36j ust.1 u.w.b., a także art. 7, art. 10, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., wypełniając tym samym przesłankę rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co w konsekwencji – oddzielnie, jak i łącznie z przesłanką określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. – prowadzi do wniosku o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji.

Konkludując, WSA zobowiązał organy do powtórzenia i przeprowadzenia postępowania zgodnie z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego zawartymi w szczególności w art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81a, art.107 § 3 i n. k.p.a. oraz do odniesienia się i rozważenia wszystkich wniosków dowodowych, które zgłosi strona, jak również jej wyjaśnień i argumentacji prawnej, a następnie wydania decyzji w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący i wszechstronnie rozpatrzony materiał dowodowy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Organy mają również zawrzeć wyniki przeprowadzonego postepowania w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 11 i 107 § 3 k.p.a.

III

GINB wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 4, art. 31 ust.1 oraz art. 36j ust. 1 u.w.b., poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu doszło do niewłaściwości miejscowej organu orzekającego oraz że nie zastosowano dyspozycji normy z art. 30 ust. 4 u.w.b., podczas gdy w postępowaniu nie doszło do kwalifikowanej formy naruszenia prawa skutkującej nieważnością postępowania, a organy administracji prawidłowo zinterpretowały art. 30 ust. 4, art. 31 ust.1 oraz art. 36j ust. 1 u.w.b.

IV

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i rozpoznanie na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

V

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone podstawami wskazanymi w art. 174 p.p.s.a. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz zawiera się wyłącznie w tych jej aspektach, które wynikają z zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w ramach której skarżący kasacyjnie organ wskazuje na naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 4, art. 31 ust.1 oraz art. 36j ust. 1 u.w.b. Skarżący kasacyjnie wskazuje, że – wbrew stanowisku Sądu I instancji – w postępowaniu nie doszło do kwalifikowanej formy naruszenia prawa, skutkującej nieważnością postępowania, a organy administracji prawidłowo zinterpretowały art. 30 ust. 4, art. 31 ust.1 oraz art. 36j ust. 1 u.w.b.

Sąd I instancji, uchylając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. decyzje organów obu instancji, wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ, który prowadził postępowanie u sprzedawcy (Lubuski WINB) bez przeprowadzenia kontroli u producenta (skarżącej spółki), wydał decyzję nakazującą skarżącej wycofanie wyrobu z obrotu oraz decyzję nakładającą na skarżącą karę pieniężną. Siedzibą producenta (skarżącej spółki) jest Warszawa, co oznacza, że podlega ona właściwości Mazowieckiego, a nie Lubuskiego WINB. Sąd I instancji stwierdził zatem, że niezastosowanie przez organ art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b. doprowadziło nie tylko do naruszenia właściwości miejscowej organu wydającego decyzję w I instancji, ale również do rażącego naruszenia procedury administracyjnej. Organ prowadził bowiem w stosunku do strony postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 36b u.w.b., z pominięciem postępowania kontrolnego, do którego zobowiązywały go art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b., a takie postępowanie stoi w oczywistej sprzeczności z treścią powołanych przepisów.

Skarżący kasacyjnie GINB wskazał natomiast, że na podstawie kontroli przeprowadzonej u sprzedawcy nie jest możliwe ukaranie producenta danego wyrobu budowlanego (ani nawet sprzedawcy) z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niespełnienie przez wyrób budowlany wymagań określonych w u.w.b. ma charakter następczy, a nie zastępujący postępowanie, o którym mowa w art. 16 ust. 1a u.w.b. Następnie skarżący kasacyjnie organ stwierdził, że art. 36j ust. 1 u.w.b. (ani żaden inny) nie uzależnia wydania decyzji nakładającej karę pieniężną od uprzedniego przeprowadzenia obowiązkowej kontroli u producenta czy też od wydania decyzji na podstawie art. 31 ust. 1 u.w.b.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę stwierdza, że przedstawione przez skarżący kasacyjnie organ stanowisko interpretacyjne przepisów u.w.b. jest nieprawidłowe. Zasadnie w tym zakresie stwierdził Sąd I instancji, że organ prowadził w stosunku do strony postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 36b u.w.b., z pominięciem postępowania kontrolnego do którego zobowiązywał go art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b., Na podstawie wyników laboratoryjnych wyrobu, uzyskanych w trakcie kontroli u sprzedawcy, organ od razu przeszedł do postępowania w przedmiocie wymierzania kary pieniężnej producentowi, uniemożliwiając stronie zgodnie z art.10 i art. 73 k.p.a. czynny udział w ustaleniu relewantnych w sprawie faktów.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zagadnienie interpretacji art. 30 ust. 4 oraz art. 31 ust. 1 u.w.b w aspekcie właściwości miejscowej organu oraz pominięcia postępowania kontrolnego u producenta wyrobu budowlanego było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 21 września 2021 r., sygn. akt II GSK 974/21. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne zasadnicze argumenty wskazane w wyżej wymienionym orzeczeniu, gdyż są one adekwatne również do okoliczności niniejszej sprawy.

Podstawę nałożenia na skarżącego producenta kary pieniężnej stanowiły w rozpoznawanej sprawie art. 36j ust. 1 w zw. z art. 36b u.w.b. Zgodnie z art. 36b u.w.b. producent, który umieszcza oznakowanie CE albo znak budowlany na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych lub krajowej deklaracji, podlega karze pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Zgodnie z art. 36j ust. 1 u.w.b. kary pieniężne, o których mowa w art. 36a-36h, nakłada, w drodze decyzji, właściwy organ prowadzący postępowanie.

Użyte przez ustawodawcę w art. 36j ust. 1 sformułowanie "właściwy organ prowadzący postępowanie" niewątpliwie odnosi się do przepisów rozdziału 4 u.w.b. (art. 16-33), regulujących kontrolę i postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych, bezpośrednio poprzedzających rozdział 6a pt. "Kary pieniężne", w którym zawarte zostały przepisy o tego typu karach, w tym art. 36b stanowiący podstawę nałożenia kary w rozpoznawanej sprawie.

Jak zasadnie wskazał NSA w ww. wyroku z 21 września 2021 r., sygn. akt II GSK 974/21, zgodnie z art. 16 ust. 1a u.w.b. postępowanie administracyjne w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w niniejszej ustawie wszczyna się z urzędu, na podstawie ustaleń kontroli. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że organ może wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych dopiero po przeprowadzeniu kontroli. Co za tym idzie, ponieważ przewidzianą w art. 36b karę pieniężną na producenta może nałożyć zgodnie z art. 36j ust. 1 "właściwy organ prowadzący postępowanie", to oczywistym jest, że postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych musi być wszczęte, a wszczęcie takiego postępowania może nastąpić, zgodnie z art. 16 ust. 1a, tylko na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej u producenta. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej organu niedopuszczalne było zatem nałożenie na producenta kary pieniężnej bez przeprowadzenia u niego kontroli.

Ponadto należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie po przeprowadzeniu kontroli u sprzedawcy Lubuski WINB na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 u.w.b. wydał 12 maja 2021 r. decyzję zakazującą sprzedawcy dalszego udostępniania kontrolowanej ilości wyrobu budowlanego oraz decyzję nakazującą producentowi wycofanie kontrolowanej ilości tego wyrobu z obrotu, które to decyzje zostały przez sprzedawcę i producenta wykonane. Przepisem jednoznacznie wskazującym na obowiązek przeprowadzenia kontroli u producenta po wydaniu ww. decyzji jest art. 30 ust. 4 u.w.b., który stanowi, że decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przekazuje się niezwłocznie organowi właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania producenta lub importera wyrobu budowlanego, stanowiącego przedmiot decyzji. Organ ten jest obowiązany do przeprowadzenia niezwłocznie kontroli tego wyrobu u producenta lub importera.

Przepis ten jednoznacznie wskazuje na właściwość organu (ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania producenta wyrobu budowlanego), który po otrzymaniu decyzji wydanych na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 u.w.b. jest obowiązany do przeprowadzenia niezwłocznie kontroli tego wyrobu u producenta.

Sąd I instancji słusznie zatem zwrócił uwagę na treść przywołanego art. 30 ust. 4 u.w.b., rozpatrując kwestię właściwości miejscowej organu nadzoru budowlanego uprawnionego do przeprowadzenia zgodnie z art. 31 u.w.b. kontroli u producenta, a następnie – w zależności od ustaleń tej kontroli – wszczynającego postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym wyrobów budowlanych i ewentualnie nakładającego karę pieniężną.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ przeprowadzający kontrolę u sprzedawcy, tj. Lubuski WINB, zastosował się do art. 30 ust. 4 u.w.b., bowiem przekazał Mazowieckiemu WINB jako organowi właściwemu ze względu na siedzibę producenta decyzję z 12 maja 2021 r. nakazującą wycofanie z obrotu wyrobu budowlanego objętego kontrolą przeprowadzoną u sprzedawcy. Jednak Lubuski WINB, mimo że zgodnie z art.30 ust. 4 przekazał decyzję organowi właściwemu celem przeprowadzenia kontroli wyrobu u producenta, to niekonsekwentnie, działając z rażącym naruszeniem prawa, albowiem bez przeprowadzenia kontroli u producenta, jako organ niewłaściwy wydał decyzję o nałożeniu na producenta kary pieniężnej.

Słusznie zatem przyjął Sąd I instancji, że decyzja Lubuskiego WINB o nałożeniu na producenta kary była dotknięta nieważnością jako wydana przez organ niewłaściwy (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz z rażącym naruszeniem prawa, albowiem przed przeprowadzeniem kontroli u tego producenta (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), natomiast GINB, utrzymując w mocy tę dotkniętą wadą nieważności decyzję organu pierwszej instancji, rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności także decyzji organu odwoławczego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

1. - ---------------------- 2